Xử lý nghiêm tội phạm "tín dụng đen" thời điểm giáp Tết Nguyên đán

Thứ Tư, 09/01/2019, 01:59:24

Sắp đến Tết Nguyên đán, nhu cầu vay tiền của người dân tăng cao để giải quyết công việc cá nhân, mua sắm hàng hóa,... Nắm bắt được nhu cầu này, các đối tượng cho vay nặng lãi, đòi nợ thuê (tín dụng đen) cũng tích cực mời gọi, cho vay tiền, thu hồi lãi, siết nợ gây mất an ninh - trật tự tại các địa phương.

Xử lý nghiêm tội phạm

Nhóm hoạt động "tín dụng đen" cùng tang vật tại Công an huyện Krông Năng, tỉnh Ðác Lắc. Ảnh: BÌNH ÐỊNH

Muôn nẻo tín dụng đen

Thời gian qua, các lực lượng công an các tỉnh, thành phố đã tổ chức triệt phá nhiều tổ chức tín dụng đen (TDÐ), góp phần bảo đảm an ninh - trật tự các khu dân cư. Tuy nhiên, càng bị đánh mạnh thì thủ đoạn hoạt động của loại tội phạm này càng tinh vi, xảo quyệt, nhất là vào dịp gần Tết Nguyên đán, bởi thời điểm này, nhiều người cần tiền để giải quyết công việc cá nhân, mua sắm hàng hóa Tết,... Nắm bắt được nhu cầu đó, các đối tượng TDÐ cũng tích cực mời gọi, cho vay tiền, siết nợ khiến người dân hết sức hoang mang... Dạo quanh các tuyến phố của Hà Nội, như Ðịnh Công, Trần Ðiền (quận Hoàng Mai), Bùi Xương Trạch (quận Thanh Xuân), Ngô Gia Tự (quận Long Biên)… có rất nhiều tờ rơi, quảng cáo dán trên tường, cột điện với nội dung: "Alo là có tiền; hỗ trợ tài chính toàn quốc không cần thế chấp; hỗ trợ tài chính 24/7; vay ngân hàng không lãi suất...". Trò chuyện với Nguyễn Văn Hùng, một người chuyên dán tờ rơi cho vay tiền ở khu vực quận Hoàng Mai (Hà Nội), chúng tôi được biết Hùng thường được các tổ chức TDÐ núp bóng trung tâm dịch vụ tài chính thuê dán các tờ rơi này ở các khu dân cư có đông sinh viên, công nhân, đối tượng cờ bạc thuê trọ. Thời điểm Hùng chọn để dán tờ rơi thường là buổi đêm, bởi nếu dán ban ngày sẽ rất dễ bị bóc và bị công an phạt.

Tại tỉnh Thanh Hóa, lực lượng Công an TP Thanh Hóa vừa huy động nhiều lượt cán bộ, chiến sĩ đồng loạt kiểm tra, bắt giữ nhiều đối tượng điều hành các Công ty TNHH Dịch vụ tài chính Ðại Tín, Công ty TNHH Dịch vụ tài chính Thương Tín, Công ty TNHH Dịch vụ thương mại Quyền Quý, Công ty TNHH Nam Tiến 36 và Công ty TNHH Trường Cửu (tại TP Sầm Sơn). Ðây là những công ty kinh doanh dịch vụ tài chính chuyên cho người dân vay tiền với lãi suất từ 3.000 đến 5.000 đồng/một triệu đồng/ngày (tương đương mức lãi suất cao nhất là 182%/năm). Một số trường hợp vay từ 30 đến 50 triệu đồng nhưng sau một năm phải trả lãi lên đến khoảng 100 triệu đồng mà vẫn chưa trả đủ số tiền vay ban đầu. Khám xét trụ sở các công ty này, lực lượng công an đã thu giữ nhiều tài liệu, sổ sách liên quan đến việc cho vay nặng lãi cùng nhiều dao kiếm, bình xịt hơi cay, dùi cui điện... Ðây là những vũ khí mà các nghi phạm thường dùng để đe dọa, uy hiếp con nợ nếu có dấu hiệu bỏ trốn, không trả nợ. Tại Công ty TNHH Dịch vụ tài chính Ðại Tín, bằng các biện pháp nghiệp vụ, cơ quan công an xác định công ty này đã cho hơn 4.000 người dân vay tiền với tổng số tiền hơn 47 tỷ đồng, lãi suất thu được hơn 13 tỷ đồng.

Liên quan TDÐ, Công an tỉnh Gia Lai vừa khởi tố vụ án, khởi tố bảy bị can chuyên cho vay lãi nặng thông qua chi nhánh Công ty TNHH Nhất Tín Phát (có địa chỉ tại số 863A - Hùng Vương, huyện Chư Sê, Gia Lai), gồm: Nguyễn Ðức Quân, Lê Văn Thạch, Ðặng Bá Tùng, Vương Quốc Tuấn, Trần Quốc Ðiệp (cùng trú ở Hà Nội), Nguyễn Bá Duy, Vũ Xuân Toàn (cùng trú ở tỉnh Gia Lai). Thủ đoạn của các đối tượng này là mở nhiều chi nhánh cho vay tiền ở các tỉnh Gia Lai, Bình Ðịnh, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam... với lãi suất 4.000 đồng/triệu/ngày, tương đương khoảng 144%/năm. Khám xét tại trụ sở công ty, các cán bộ, chiến sĩ công an đã thu được nhiều giấy tờ, sổ sách, xe máy liên quan đến hoạt động cho vay nặng lãi. Theo một số cán bộ công an, công ty này đăng ký ngành nghề kinh doanh buôn bán mô-tô, xe máy. Việc núp bóng như vậy khiến các đối tượng dễ dàng điều hành hoạt động cho vay nặng lãi của các chi nhánh trong thời gian dài, qua đó thu lợi bất chính hàng tỷ đồng.

Triệt phá, xử lý nghiêm các đối tượng đòi nợ thuê

Theo các chuyên gia tài chính ngân hàng, chiêu trò "dễ vay, khó trả" của TDÐ đã khiến nhiều người lâm vào cảnh tán gia, bại sản khi vay tiền. Phần lớn nhóm người thường phải vay nặng lãi có thu nhập không ổn định, ham mê cờ bạc, cần tiền chữa bệnh hiểm nghèo, thiếu hiểu biết và sống ở những vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số,... Lợi dụng việc này, các đối tượng thường tính lãi suất linh hoạt, lũy tiến theo cấp số nhân khiến người vay tiền lầm tưởng được vay ưu đãi. Kèm theo đó là các hợp đồng tín chấp, thuê, mượn tài sản, viết giấy vay nợ không ghi lãi suất được ký với các chủ nợ... Khi người vay tiền không trả nợ hoặc trả không đúng hạn, các đối tượng sẵn sàng khủng bố tinh thần, ném chất bẩn vào nhà hoặc đánh đập đến chết. Bên cạnh đó, để nhiều người dân có thể tiếp cận hoạt động TDÐ, các tổ chức này còn sử dụng mạng xã hội, núp bóng các cửa hàng cầm đồ, cửa hàng sửa chữa điện thoại di động...

Trước tình hình diễn biến phức tạp của hoạt động TDÐ, nhất là khi Công an tỉnh Thanh Hóa vừa triệt phá thành công băng nhóm tội phạm Tập đoàn Nam Long chuyên cho vay nặng lãi với quy mô 26 chi nhánh tại 63 tỉnh, thành phố, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 11-2018, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu phải xử lý đến nơi đến chốn TDÐ, nhất là vào dịp Tết. Ðây là vấn đề bức xúc xã hội cần tập trung thảo luận, có biện pháp quyết liệt để loại trừ... Theo đồng chí Ðại tá Phạm Văn Tám, Phó Cục trưởng Cảnh sát hình sự (Bộ Công an), để đấu tranh, trấn áp loại tội phạm liên quan hoạt động TDÐ, lãnh đạo Cục Cảnh sát hình sự đã chủ động tham mưu với lãnh đạo Bộ Công an đề xuất Thủ tướng Chính phủ ban hành chỉ thị về tăng cường giải quyết vấn đề TDÐ và tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến TDÐ. Mở đợt cao điểm tiến công, trấn áp tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật liên quan hoạt động cho vay nặng lãi, đòi nợ thuê từ nay đến Tết Nguyên đán. Chỉ đạo lực lượng cảnh sát hình sự trên toàn quốc chủ động, tăng cường công tác nghiệp vụ và phối hợp các cơ quan, ban, ngành nhằm kiềm chế sự phát triển của TDÐ, giảm thiệt hại và ảnh hưởng đến an ninh - trật tự mà TDÐ gây ra trong thời gian tới...

Việc các tổ chức TDÐ cho vay tiền với lãi suất hơn 100%/năm là vi phạm quy định của pháp luật. Bởi theo Ðiều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác... Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực...

Luật sư NGUYỄN THỊ THÚY HÀ

(Công ty Luật TNHH Thu Hà, Ðoàn Luật sư TP Hà Nội)

Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 5 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm...

(Nguồn: Ðiều 201, Bộ luật Hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017 về Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự)

Hiện nay, tình hình hoạt động TDÐ tại các tỉnh, thành phố, nhất là khu vực Tây Nguyên diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng xấu đến đời sống của người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội. Ðể hạn chế tình trạng này, các cấp ủy đảng, chính quyền các địa phương cần tăng cường tuyên truyền giúp người dân hiểu rõ tác hại khi vay tiền của các tổ chức TDÐ. Ngoài ra, các ngân hàng cần đơn giản thủ tục, hồ sơ vay vốn và cung cấp nhiều gói tín dụng phù hợp để người dân ở các vùng nông thôn có thể tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng.

PHẠM TRUNG THÀNH

(Thị trấn Ðình Văn, Lâm Hà, Lâm Ðồng)


HOÀNG HIẾU