Những ngôi nhà ven suối

MAI TÂM HIẾU

Thứ tư, 29/08/2018 - 10:39 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Với tất cả những người đã từng đến và yêu mến vùng cao Tây Bắc, hay vùng đồng rừng miền tây xứ Nghệ, hình ảnh những ngôi nhà ven suối luôn đem lại cảm giác gần gũi, ấm cúng và bình yên. Còn gì thích thú hơn, được tản bộ ven bờ suối, sát những cánh rừng đại ngàn bí ẩn, được ngắm người dân vùng cao hồn hậu, dễ mến và cực kỳ quý khách...

Nhưng những ngôi nhà bên suối còn mang lại nhiều nỗi lo, ám ảnh.

Chỉ vài năm trở lại đây, những thông tin về hàng loạt trận lũ quét ở vùng cao Kỳ Sơn, Tương Dương (Nghệ An), ở Hương Khê, Hương Sơn (Hà Tĩnh). Hay những trận lũ quét, lũ ống đột ngột xảy ra ở Mường Tè (Lai Châu), Mường La (Sơn La) đã làm đau lòng bao người bởi những thiệt hại mà nó mang lại. Mỗi mùa mưa, mỗi cơn mưa rừng, thậm chí mỗi lần nghe thông tin từ chương trình dự báo thời tiết, thông tin về thiên tai lại khiến người ta lo lắng.

Thông thường, người ta khi chọn đất dựng nhà, sẽ chọn những vùng đất cao để làm nơi ở. Nhưng ở một vài địa phương, theo phong tục tập quán, người dân sẽ làm nhà bên suối. Họ làm nhà theo thói quen, và theo cả kinh nghiệm đã được người trước truyền lại. Bởi theo kinh nghiệm ấy, những khu vực họ đã lựa chọn thường sẽ ít xảy ra sự cố ngoài ý muốn.

Nhưng khi những người chịu trách nhiệm quy hoạch đô thị lại đem cả sự lãng mạn áp dụng vào công việc thì có khi nó sẽ trở thành nguy cơ.

Chỉ nói đơn giản ở tỉnh vùng cao Sơn La, khi thấy cơ quan chức năng quyết định thành lập khu đô thị dọc theo bờ suối Nậm La, thành phố Sơn La, không ít người ở đây đã thể hiện nỗi lo lắng. Họ lo lắng khi cơ quan chức năng chỉ định nhà thầu xây dựng kè dọc theo con suối. Để buộc dòng nước không thể tự nhiên chảy nữa. Những cánh đồng lúa nước vốn tồn tại hàng trăm năm theo dòng suối cũng sẽ được thay vào bởi một khu dân cư đông đúc và hiện đại.

Thực tế là, chỉ cách đây một thời gian ngắn, lũ quét đã cuốn bay những gì cản trở nó ở ngay địa phận huyện Mường La, thuộc tỉnh này. Và cho tới thời điểm hiện tại, người ta vẫn đang phải khắc phục hậu quả của trận lũ ấy. Nhiều cơ sở, thậm chí còn chưa được xây xong. Tại chính vùng đất mà người ta vừa quy hoạch cũng đã từng xảy ra những trận lũ quét mà không con người hay cái kè nào có thể chống lại được. Bản chất của những vùng dân cư miền núi là đồng bào quần tụ ở chân các đỉnh núi cao. Đấy luôn là vùng đất trũng ở giữa những triền núi dốc. Khi cơn mưa ập đến, toàn bộ nước sẽ tập trung lại, và đương nhiên, dòng suối có tác dụng dẫn dòng trong mức độ có thể. Bởi suối là nơi trũng nhất, nên nước sẽ tập trung về khu vực đó.