Lãng phí nhà tái định cư

TÙNG TUẤN

Thứ năm, 02/11/2017 - 09:10 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Khu tái định cư Nam Trung Yên. Ảnh: H.NAM

Hiện nay, nhu cầu về quỹ nhà ở tại Hà Nội rất lớn. Thế nhưng, có những dự án tái định cư (TĐC) mặc dù đã xây dựng xong từ lâu nhưng bỏ hoang nhiều năm qua. Tình trạng này đang gây thất thoát, lãng phí nguồn vốn đầu tư lớn của thành phố.

Băn khoăn chất lượng

Mới đây, việc Công ty CP Xây dựng số 3 Hà Nội (HANCO3) đề xuất thành phố cho phép phá bỏ toàn bộ ba tòa nhà TĐC đã xây dựng xong cách đây hơn 10 năm thuộc khu đô thị mới Sài Đồng (quận Long Biên, Hà Nội) do người dân không đến ở đã gây chú ý dư luận. Sau khi đề xuất được nêu ra, không ít người băn khoăn đặt câu hỏi tại sao một công trình với ba tòa nhà TĐC gồm 150 căn hộ lại không đưa vào sử dụng? Bởi với số lượng căn hộ như vậy có thể giải quyết được nơi ở cho hàng trăm hộ dân, nhất là những người có thu nhập thấp đang còn gặp nhiều khó khăn.

Dư luận cũng thắc mắc: Trong bối cảnh nhiều người Hà Nội đang thiếu nhà, thiếu đất, phải sống tạm bợ trong những dãy nhà trọ tồi tàn thì tại sao một công trình nhà ở đã tương đối hoàn thiện như vậy lại bị bỏ hoang suốt 10 năm? Ðiều này vốn đã gây lãng phí lớn, nay lại đập bỏ để xây mới thì lại càng lãng phí gấp bội. Chưa kể, những thiệt hại về kinh tế này, không hiểu ai sẽ chịu trách nhiệm? Câu hỏi được đặt ra: Liệu thành phố có nên tiếp tục xây dựng nhà TĐC nữa không khi nó thiếu hiệu quả?...

Thực tế, không riêng gì khu TĐC này mà trên địa bàn thành phố Hà Nội còn rất nhiều khu TĐC khác vắng bóng người dân dọn về ở. Thí dụ như tòa TĐC 4A Tạ Quang Bửu (quận Hai Bà Trưng) dù được xây dựng khang trang song vẫn bị bỏ hoang nhiều năm. Được biết, đây là dự án TĐC với khoảng 155 căn hộ do Công ty CP Tu tạo và Phát triển nhà làm chủ đầu tư. Năm 2015, chủ đầu tư hoàn thiện dự án sau nhiều năm gián đoạn song đến thời điểm hiện tại vẫn chưa được đưa vào sử dụng.

Một dự án khác là khu TĐC Thành phố Giao Lưu (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) gồm ba tòa nhà là CT1A, CT1B, CT1C đã được bàn giao cho người dân từ năm 2014, tuy nhiên đến nay nhiều căn hộ vẫn chưa có người ở. Khu TĐC này là một trong những dự án di dân mà người dân ở khu nhà G6A, tập thể cũ Thành Công (quận Ba Đình) được lựa chọn để tạm cư, phục vụ việc cải tạo, xây dựng lại nhà tập thể cũ nguy hiểm ở mức độ D. Tuy nhiên, phần lớn người dân G6A sau khi đến tận nơi xem khu TĐC thì đã không đồng ý di dân. Nguyên do là cả ba tòa nhà TĐC này đều được xây dựng với chất lượng kém, tường trần thấp ẩm mốc, thang máy thường xuyên hỏng, chung quanh không có sân chơi, các tiện ích, dịch vụ khác thiếu thốn... Mặc dù đưa vào sử dụng chưa được bao lâu nhưng các tòa nhà đã có dấu hiệu xuống cấp.

Anh Nguyễn Văn Hà (nhà CT1A) cho biết, ban đầu chủ đầu tư giới thiệu dự án được thiết kế cảnh quan giao thông hiện đại, thuận tiện đi lại. Khu đô thị có hồ điều hòa khuôn viên siêu rộng, bao quanh là các biệt thự và nhà liền kề, gần chợ Cổ Nhuế, có hồ bơi, sân bóng, siêu thị... Thế nhưng, khi đến ở thì mới biết là nhiều bất cập. “Muốn ở thì gần như phải sửa sang lại toàn bộ từ vật liệu tới thiết kế. Nhà có sàn gạch nhưng rạn vỡ, sơn tường thì bong tróc hết, điện nước thì chập chờn. Cầu thang máy thường xuyên gặp sự cố, thùng đựng rác, tủ điện hỏng hóc... hầu như không đáp ứng được nhu cầu”, anh nói.

Vì đâu đến nỗi?

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, hiện nay trên địa bàn thành phố có 173 tòa nhà chung cư TĐC (do Nhà nước đầu tư xây dựng) đã bàn giao và đưa vào sử dụng (khoảng 14.000 căn hộ đã hoàn thành) trong đó, Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội trực tiếp quản lý 108 tòa; Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Nhà Hà Nội quản lý 18 tòa; các chủ đầu tư khác quản lý 18 tòa; tự quản 27 tòa. Trong quá trình sử dụng, công tác quản lý, vận hành công năng của các tòa nhà này xuất hiện nhiều bất cập kéo dài, nhiều nơi không có nhà sinh hoạt cộng đồng và xuống cấp nhanh; chỉ một số tòa nhà có diện tích kinh doanh dịch vụ theo thiết kế như chỗ để xe, phòng kỹ thuật; nhiều nơi chưa thành lập ban quản trị tòa nhà chung cư đã gây khó khăn không nhỏ trong công tác vận hành, quản lý sử dụng tòa nhà, đặc biệt là những lùm xùm liên quan phí bảo trì 2%...

TS Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng, chính sách xây nhà TĐC cho những hộ dân bị thu hồi đất dự án lâu nay bị bỏ ngỏ, chưa thật sự đem lại hiệu quả và cần có hướng giải quyết khác nhằm hạn chế tình trạng nhà TĐC không có người ở. Hiện, các khu TĐC vẫn xây dựng theo kiểu “bao cấp”, chủ đầu tư chỉ xây dựng công trình, rồi bàn giao cho đơn vị khác quản lý, gần như không còn trách nhiệm bảo đảm chất lượng trong suốt quá trình sử dụng. Thêm vào đó, do không được giám sát chặt chẽ nên chất lượng của các dự án này không được chú trọng, nhiều nơi đưa vào sử dụng chưa lâu đã có dấu hiệu xuống cấp trầm trọng.

Ngoài ra, nhiều khu TĐC nằm ở những vị trí khá biệt lập, xa khu vực trung tâm nên khả năng kết nối cộng đồng kém hay cơ sở hạ tầng và các dịch vụ tiện ích quá thiếu thốn, chất lượng thấp hơn như không có trường học, không có chợ, bệnh viện, thậm chí không có đường vào... đã khiến nhiều người dân không mấy mặn mà với loại hình nhà ở này. Việc bố trí nhà TĐC không phù hợp với điều kiện sinh hoạt của các hộ thuộc diện di dân là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nhiều khu nhà bị bỏ hoang như hiện nay.