Tranh cãi về quyền sở hữu tàu Dmitri Donskoi

THANH THỂ (BIÊN DỊCH)

Chủ nhật, 05/08/2018 - 10:00 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Một bức ảnh của chiến hạm Dmitri Donskoi. Ảnh: WORLD NEWS

Mới đây, Công ty Hàn Quốc Shinil Group xác nhận đã tìm thấy xác chiến hạm Dmitri Donskoi chở vàng nằm ở độ sâu 434 m, cách đảo Ulleungdo của Hàn Quốc khoảng một km. Trong khi thông tin chính xác về số lượng vàng còn lại trên tàu vẫn chờ được xác minh, thì tranh luận giữa Hàn Quốc và Nga về quyền sở hữu con tàu bị đắm hơn một thế kỷ nay vẫn tiếp diễn.

Hé lộ thân phận con tàu đắm

Sau nhiều năm tìm kiếm với sự tham gia của đội ngũ chuyên gia từ Hàn Quốc, Anh, Canada,.. mới đây, Công ty Hàn Quốc Shinil Group cuối cùng cũng đã phát hiện tung tích tàu Dmitri Donskoi. Các tàu lặn có người điều khiển đã ghi lại hình ảnh của con tàu này ở độ sâu 434 m.

Theo Yonhap, khi được phát hiện dưới đáy biển, boong tàu tuần dương này vẫn trong tình trạng tốt, mặc dù họ phát hiện ra nhiều lỗ trên thân tàu do trúng đạn pháo của quân đội Nhật Bản. “Thân tàu bị hư hại nghiêm trọng do bị bắn phá. Phần đuôi tàu hư hỏng gần như toàn bộ, nhưng boong tàu dường như vẫn ổn. Tên gọi “Dmitri Donskoi” viết bằng chữ Kirin hiện lên rất rõ trên đuôi tàu”, trưởng nhóm tìm kiếm của Shinil Group cho biết. Các thành viên của đoàn thám hiểm cũng đã hoàn thành một số đợt lặn khám phá hiện trường. Ngoài tên tàu, họ còn phát hiện ra các khẩu pháo cỡ nòng 152 và 253 mm, súng máy, neo, cột buồm...

Trang tin 360tv.ru dẫn lời của thuyền trưởng kiêm sử gia, nhà văn Vladimir Shigin khẳng định, Dmitri Donskoi là tàu chiến của Nga và đó là điều không cần bàn cãi. Điều này được xác nhận qua những thước phim quay được dưới nước. Trước đó, tọa độ của Dmitri Donskoi cũng từng được công bố. “Con tàu thuộc loạt tàu tuần dương bọc thép đầu tiên của Nga. Tất cả có khác nhau, nhưng về tổng thể, cả về dữ liệu kỹ thuật và chiến thuật thì chúng khá giống nhau”, ông Vladimir Shigin cho biết.

Vào năm 1885, tàu tuần dương Dmitri Donskoi có trọng tải 6.000 tấn được đưa vào hoạt động. Tại thời điểm đó, Dmitri Donskoi có tốc độ 16 hải lý/giờ. Trên tàu được trang bị hai khẩu pháo 203 mm và khoảng 15 khẩu 152 mm. Theo ông Vladimir Shigin, tàu Dmitri Donskoi được cử đến Địa Trung Hải thực hiện các nhiệm vụ ngoại giao và chiến đấu ở Viễn Đông. “Nhưng đến năm 1905, Dmitri Donskoi trở nên lỗi thời và phù hợp hơn với nhiệm vụ huấn luyện. Tuy nhiên, sự thiếu hụt số lượng tàu quân sự dẫn đến việc được điều vào đội tàu của Đô đốc Andrei Virenius, sau đó tham gia một chuyến đi nổi tiếng qua ba đại dương dưới sự chỉ huy của Đô đốc Zinovy Rozhdestvensky đến Viễn Đông”, nhà sử học cho biết.

Tháng 5-1905, vào ngày đầu tiên của trận đánh ở eo biển Tsushima, Dmitri Donskoi trở thành lá chắn cho các phi đội tàu chiến của Nga. Sau khi trận chiến kết thúc, các tàu tuần dương hiện đại hơn như Aurora, Oleg,… đã kịp thời di chuyển đến Philippines, còn Dmitri Donskoi tụt lại phía sau và bị bỏ lại một mình.

Thuyền trưởng Ivan Lebedev lúc đó đã quyết định để Dmitri Donskoi di chuyển đến Vladivostok. Trên đường đi, Dmitri Donskoi gặp một tàu khu trục cũng của Nga bị hư hại nặng nề. Việc cứu hộ con tàu này mất khoảng năm giờ. Ngay sau đó tàu Dmitri Donskoi đụng phải quân Nhật và bị sáu tàu chiến của đối phương bao vây. “Nhưng các thủy thủ của tàu Dmitri Donskoi không nghĩ đến việc đầu hàng vô điều kiện”, nhà sử học Vladimir Shigin nhấn mạnh. Tàu tuần dương chiến đấu dũng cảm, nhưng do đã cũ, cộng với việc bị tiến công quyết liệt, Dmitri Donskoi bắt đầu chìm dần.

Thuyền trưởng Lebedev bị thương, quyền chỉ huy được giao cho sĩ quan cấp cao Konstantin Blokhin. Bằng cách nào đó, các thủy thủ đã thoát khỏi vòng vây tàu Nhật, đưa tàu đến gần bờ và dùng các tàu cứu hộ để đưa thành viên đoàn lên bờ. Sau đó, Blokhin đưa tàu đến vùng nước sâu, mở van thông biển và chìm. “Quyết định này được cho là để người Nhật không thể trục vớt, phục hồi hoặc tháo vũ khí từ tàu”, ông Vladimir Shigin nhận định.

Theo thông tin ban đầu từ Công ty Shinil Group thì sau khi Dmitri Donskoi được phát hiện, trên tàu có thể có khoảng 200 tấn vàng với giá trị hơn 130 tỷ USD tính theo tỷ giá hiện nay, và con tàu sẽ được trục vớt vào cuối năm nay. Các chuyên gia từ Canada, Anh và Trung Quốc sẽ tham gia các công tác trục vớt. Tuy nhiên, dự định trục vớt con tàu của công ty phía Hàn Quốc được cho là gặp rất nhiều khó khăn, khi tranh luận về quyền sở hữu Dmitri Donskoi đang trở nên khá gay gắt.

Cuộc tranh luận chưa ngã ngũ

Công ty Hàn Quốc Shinil Group cho rằng tàu Dmitri Donskoi sẽ thuộc về phía công ty này, do Shinil Group có công phát hiện. Phía Nga ngay lập tức khẳng định quan điểm ngược lại. Theo các chuyên gia người Nga, Dmitri Donskoi là tàu chiến Nga, bị chìm dưới biển mà trước đó không đầu hàng. Hơn nữa, do có thi thể của vài chục thủy thủ được chôn theo tàu nên Dmitri Donskoi được xem là nơi chôn cất quân sự và thuộc sở hữu hợp pháp của Nga.

Công ty Hàn Quốc tỏ ra không muốn nhượng bộ. Mới đây, đại diện của Shinil Group nói với truyền thông: “Chúng tôi dự định sẽ nộp đơn đăng ký về việc phát hiện cho chính quyền của huyện Ulleung (nơi phát hiện con tàu đắm) để có thể có quyền hạn đối với con tàu”. Phía công ty này cho rằng con tàu “tự chìm” trong lãnh hải của Hàn Quốc hơn 100 năm qua, và do đó mọi thứ “phải được bắt đầu” từ người đầu tiên tìm thấy nó. Theo luật pháp Hàn Quốc, người tìm thấy trong trường hợp này sẽ phải nộp một phần năm tổng giá trị hiện vật cho nhà nước và nhận về phần mình 80% giá trị tài sản. Theo Prima Media, Shinil Group tuyên bố rằng tất cả các quyền hành trong việc xử lý Dmitri Donskoi thuộc về công ty này.

Tuy nhiên, theo Sputnik, mặc dù những bằng chứng và đoạn video về việc tìm thấy tàu tuần dương Nga được công bố, song các chuyên gia độc lập vẫn chưa xác nhận rằng Shinil Group là công ty đầu tiên tìm thấy con tàu này. Lý do là ngay từ đầu năm 2003, Viện Hàn lâm Hải dương học Hàn Quốc đã tuyên bố về việc phát hiện Dmitri Donskoi. Sau đó, một số công ty tư nhân cũng có ý định trục vớt “con tàu kho báu”, nhưng không thành. Mới đây, truyền thông Nga đồng loạt cho rằng các hoạt động trục vớt chỉ được thực hiện khi được sự cho phép từ phía Nga.

Về phần mình, Seoul hiện vẫn giữ lập trường trung lập đối với vấn đề. Gần đây, Bộ Tài chính Hàn Quốc thừa nhận Nga có thể đòi lại Dmitri Donskoi. Trong khi đó, Sở Hàng hải & Thủy sản thành phố Pohang, cơ quan có thẩm quyền quản lý đảo Ulleungdo và vùng biển lân cận, từ chối cấp phép cho Công ty Shinil Group trục vớt tàu Dmitri Donskoi. Một số quan chức cho hay, Shinil Group không thể đưa ra các tài liệu cần thiết và nộp khoản tiền thuế bắt buộc để chính quyền Hàn Quốc xem xét đơn từ. Giấy phép cũng chỉ có thể được ban hành sau khi trải qua các vòng tham vấn với các bộ, ngành khác, trong đó có Bộ Ngoại giao Hàn Quốc.

Đến nay, đại diện của Shinil Group vẫn chưa thể chứng minh trên tàu có khoảng 200 tấn vàng với giá trị hơn 130 tỷ USD như thông tin trước đây được đưa ra. Phía công ty này chỉ chắc chắn rằng có thứ gì đó giá trị còn lại trên tàu, Korea Herald cho biết. Trong cuộc họp báo mới đây, Tổng Giám đốc của Shinil Group cho biết giá trị của số vàng tìm được trên tàu chỉ là một tỷ USD. Phía công ty này cũng cho hay, thông tin ban đầu về số tài sản trên tàu đăng tải trên website của công ty là không chính xác.