Ngành giáo dục Mỹ đối phó súng đạn

ANH VŨ (TỔNG HỢP)

Thứ tư, 29/08/2018 - 10:39 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Thực hành đối phó xả súng tại một trường học ở Mỹ. Ảnh: TIME

Tính từ năm 2009 tới nay, số lượng các vụ nổ súng trong trường học ở Mỹ cao gấp 57 lần so tổng số vụ xảy ra tại các quốc gia trong Nhóm bảy nước công nghiệp phát triển (G7). Trong năm tháng đầu năm 2018, tại Mỹ, trung bình mỗi tuần lại xảy ra một vụ nổ súng thương tâm. Cùng với nỗ lực của chính quyền, giáo viên và học sinh các trường học nước này cũng đang tự tìm cho mình những cách tự vệ riêng.

Những con số báo động

Ngày 23-1, tại thành phố Brenton thuộc bang Kentucky, một học sinh 15 tuổi đã nổ súng bắn 16 người, khiến hai học sinh thiệt mạng tại Trường trung học Marshall County. Ngày 14-2, tại thành phố Parkland thuộc bang Florida, Nikolas Cruz (19 tuổi) đã dùng súng tiến công học sinh và giáo viên tại Trường trung học Marjory Stoneman Douglas, khiến cho 17 học sinh và người lớn tử vong. Đó chỉ là hai trong số 23 vụ nổ súng đẫm máu ở trường học xảy ra trong vỏn vẹn 21 tuần của năm 2018 tại nhiều bang nước Mỹ. Những con số thống kê đã nói lên tình trạng mất an toàn ở các trường học của nước này.

Theo cơ sở dữ liệu do The Washington Post (Mỹ) cung cấp, thì hơn 214.000 học sinh tiểu học và trung học đã phải trải qua khoảnh khắc kinh hoàng trong các vụ xả súng từ năm 1999. Trong đó, có ít nhất 139 học sinh, giáo viên thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Cũng trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nghiên cứu Trẻ em & Gia đình của nhà xuất bản Springer (Đức), các nhà nghiên cứu đã xem xét lại lịch sử các vụ nổ súng trường học ở Mỹ và phát hiện một số xu hướng đáng báo động. Tác giả chính của nghiên cứu, TS Giáo dục học Antonis Katsiyannis của Trường đại học Clemson (Mỹ) cùng các cộng sự đã phát hiện những vụ nổ súng đơn lẻ ở khắp nước Mỹ có một số nguyên nhân chung. “Trong chưa đầy 18 năm, chúng tôi đã thấy số lượng người tử vong liên quan hành vi nổ súng trong trường học nhiều hơn so tất cả số vụ của cả thế kỷ 20. Thực tế chỉ ra chiều hướng đáng báo động khi phần lớn thủ phạm là thanh, thiếu niên. Họ có khả năng sở hữu súng dễ dàng, nhưng lại thường xuyên bị các vấn đề sức khỏe tâm thần hoặc hạn chế kỹ năng giải quyết xung đột”, TS Katsiyannis nói.

Thủ phạm của các vụ xả súng hầu hết ở tuổi vị thành niên, sống trong các thành phố nhỏ hoặc khu vực ngoại ô. Ông Peter Langman, một nhà Tâm lý học, người đã nghiên cứu các vụ nổ súng tại trường học trong nhiều năm phân tích rằng, tại các thành phố nhỏ và vùng ngoại ô có một loạt các yếu tố dễ làm nảy sinh hành vi bạo lực học đường, thí dụ như việc kiểm soát sở hữu súng bị buông lỏng, an ninh ở các khu vực trường học kém hơn so các thành phố đông đúc. Ngoài ra, cuộc sống ở những thị trấn nhỏ khiến thế hệ thanh, thiếu niên bất mãn, đặc biệt khi một số đối tượng khó vượt qua bất ổn tâm lý nếu vấp phải định kiến tiêu cực từ cộng đồng…

Sáng kiến bảo vệ học sinh

Mặc dù trách nhiệm ngăn chặn tình trạng mất an ninh chủ yếu thuộc về nhà chức trách, nhưng rất nhiều giáo viên, học sinh, cũng như phụ huynh nước này đã năng động, sáng tạo ra một số cách tự vệ. Các phương án này vừa đa dạng, vừa hiệu quả lại vẫn duy trì được nguyên tắc chung, đó là tạo ra một môi trường học tập cuốn hút trong khi vẫn giữ được an toàn, và luôn sẵn sàng cho những tình huống xấu nhất.

Hiện nay, có thể bắt gặp tại nhiều lớp học ở Mỹ những tấm rèm trang trí cửa sổ nhiều mầu sắc tươi sáng, đó cũng chính là tấm màn che chắn cho các học sinh trong phòng học khỏi tầm nhìn của kẻ nã súng trong thời điểm nguy cấp. Vợ chồng Melissa và Jon Hardecopf, chủ sở hữu một công ty chuyên về giải pháp an toàn trường học là một trong số những người sáng tạo ra Hideaway Helper, một tấm màn che chuyên dụng cho phòng học. Là người có kinh nghiệm sư phạm, chị Melissa Hardecopf khẳng định an ninh trường học là vấn đề hàng đầu cần giải quyết hiện nay.

“Khi gửi con cái đến trường, tất cả chúng tôi đều muốn rằng chúng được an toàn vì các giáo viên đã có sự chuẩn bị”, cô Hardecopf nói. Ngoài những tấm rèm che, các thầy, cô giáo còn tự tay viết, vẽ các loại áp-phích, tờ rơi và sổ tay chỉ dẫn cho học sinh những điều cần biết, cần làm nếu xảy ra nguy hiểm. Nội dung chủ yếu là hướng dẫn học sinh làm thế nào để giữ im lặng, hay tự bảo vệ bản thân trong một vụ nổ súng...

Những nỗ lực ổn định tâm lý

Giáo viên Emily Gray, cố vấn trường học ở TP Seattle cho biết, cảm giác sợ hãi và bất an sau khi trải qua các vụ nổ súng có thể làm cho tâm lý giới trẻ trở nên cáu kỉnh, có thiên hướng bạo lực và thực hiện hành vi sai trái. Chính vì thế, chị đã xuất bản một cuốn sổ tay mang tên “Chữa lành trái tim tan vỡ: Ứng phó các vụ nổ súng và sang chấn tâm lý”. Đây là một cuốn sổ tay miễn phí dành cho những giáo viên muốn giúp học sinh thảo luận cởi mở và hỗ trợ các em vượt qua chấn thương tâm lý. Gray đã xuất bản cuốn sổ tay một ngày sau khi xảy ra vụ nổ súng ở thành phố Parkland. Ngay lập tức, cuốn sổ được phổ biến rộng rãi tới nhiều giáo viên. Trong vài năm qua, Gray nhận thấy rất nhiều trường học bắt đầu chú trọng vào các phương pháp giảng dạy liên quan vấn đề sức khỏe hành vi và chấn thương tâm lý trong học sinh. Những thực hành này nhằm mục đích không chỉ giúp học sinh vượt qua các khoảnh khắc tâm lý khó khăn, mà còn ngăn chặn từ sớm khuynh hướng bạo lực trong hành vi của thanh, thiếu niên.

Không chỉ có giáo viên, mà những phụ huynh như cô Kristen Hewitt của trường trung học thành phố Parkland cũng đã nghĩ ra cách xoa dịu tâm lý khá độc đáo. Đó đơn giản chỉ là việc phát kẹo cho học sinh nhằm giúp các em giữ được sự bình tĩnh nếu xảy ra nổ súng. “Là một phụ huynh, tôi muốn làm điều gì đó, đặc biệt là khi thảm kịch mới xảy ra trong trường. Rõ ràng, chúng tôi sẽ không thể ngăn chặn các vụ xả súng bằng những chiếc kẹo, nhưng ý tưởng này giúp giáo viên ổn định tinh thần cho những đứa con của chúng tôi nếu rơi vào tình huống căng thẳng”. Ý tưởng này đã nhận được sự ủng hộ của nhiều công ty lớn như Trader Joe’s, BJ’s và Publix thông qua việc quyên tặng hàng nghìn chiếc kẹo. Cô Hewitt đã nhận được sự ủng hộ vật chất và tinh thần từ khắp nơi trên đất nước. Đó là một thí dụ điển hình về sự hỗ trợ đến từ cộng đồng giúp các giáo viên san sẻ trách nhiệm bảo vệ an toàn cho mỗi lớp học.

Tuy nhiên, dù các thầy, cô giáo có trang thiết bị, kỹ năng ứng phó hoặc phụ huynh có chuẩn bị tinh thần cho con mình kỹ lưỡng tới đâu cũng chỉ là tạm thời. Biện pháp ngăn chặn chủ yếu và lâu dài vẫn xuất phát từ sự liên kết của trường học với chính quyền địa phương. Các chuyên gia sư phạm khẳng định rằng, tình trạng bạo lực trong trường học chỉ có thể giảm thông qua việc siết chặt các biện pháp an ninh, như kiểm tra chặt chẽ tình trạng thể chất và tâm lý của người sở hữu súng, ban hành các lệnh cấm vũ khí gây sát thương cao... Các vấn đề về sức khỏe tâm thần của học sinh vị thành niên cũng cần được giải quyết triệt để hơn. Những cố vấn sư phạm và giáo viên có thể thực hiện các mô hình hỗ trợ theo từng cấp và các dịch vụ sức khỏe tâm thần tại trường học, giúp học sinh có thái độ sống tích cực trong các mối quan hệ tình cảm và xã hội. Từ đó điều chỉnh hành vi của học sinh, góp phần ngăn chặn sớm hành vi bạo lực học đường.