Nguy cơ về lực lượng khủng bố mới

HỒNG LĨNH (BIÊN DỊCH)

Thứ tư, 12/09/2018 - 09:38 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của EMAD HAJJAJ

Mới đây, giới chức tình báo Nga cảnh báo, hai lực lượng khủng bố là tổ chức tự xưng “Nhà nước Hồi giáo” (IS) và Al-Qaeda có thể hợp nhất thành một tổ chức khủng bố mới lớn hơn và nguy hiểm hơn. Nếu điều này xảy ra, đó thật sự là mối đe dọa khủng khiếp cho an ninh toàn cầu.

Tập hợp lại lực lượng

Cảnh báo trên được ông Sergei Kozhetev, quan chức cấp cao tình báo Nga trong các vấn đề chống khủng bố, đưa ra tại một hội nghị diễn ra vào ngày 3-9 ở Thủ đô Moscow nhằm thảo luận về giải pháp “chống lại việc cung cấp vũ khí bất hợp pháp”. Ông Sergei Kozhetev nhấn mạnh, liên minh IS và Al-Qaeda có thể trở thành thách thức mới toàn cầu. Nếu các tổ chức này được hợp nhất sẽ hình thành một tổ chức khủng bố mới kinh khủng, hiếu chiến hơn, có thể sẽ gây ra một sự phá hủy nghiêm trọng khi được hỗ trợ đắc lực và sở hữu các nguồn lực tài chính dồi dào.

Trong thời gian qua, các chiến dịch truy quét khủng bố tại Syria do Nga và liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu tiến hành đã phá hủy nhiều cơ sở chiếm đóng của IS tại Iraq và Syria. Tháng 4 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định IS đã thất bại thảm hại về quân sự. Tuy nhiên, “ông chủ” Điện Kremlin vẫn cảnh báo rằng, tổ chức khủng bố này vẫn là một lực lượng hết sức nguy hiểm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã nhiều lần tuyên bố về chiến thắng trước IS tại Syria và Iraq. Tháng 12-2017, trong bài phát biểu của mình, ông Trump cho biết trong vòng tám tháng, liên minh chống khủng bố do Mỹ đứng đầu đã làm được nhiều hơn những gì chính quyền Mỹ trước đó đạt được trong cả nhiệm kỳ.

Mặc dù chiến thắng trước IS được công bố tại nhiều quốc gia, tổ chức khủng bố này vẫn là một mối đe dọa lớn. Theo thông tin của LHQ công bố vào tháng 8, tại Iraq và Syria hiện có khoảng 20.000 - 30.000 phần tử khủng bố IS. Số liệu trên khác biệt khá lớn với thông tin mà Lầu năm góc từng công bố, cho biết chỉ còn khoảng 6.000 phần tử khủng bố tại hai quốc gia láng giềng kể trên. Theo các chuyên gia an ninh, những kẻ khủng bố hoạt động chủ yếu ở khu vực sa mạc trên biên giới giữa hai nước. Trong số đó, có các chiến binh đã được huấn luyện đầy đủ về quân sự, cũng như hàng nghìn lính đánh thuê nước ngoài. Các chuyên gia cũng cảnh báo, ngoài Iraq và Syria, IS còn xuất hiện ở Afghanistan, Libya, Đông - Nam Á và Tây Phi.

IS cũng đang tích cực tìm kiếm nguồn tài chính để thay thế nguồn lợi mà chúng thu được trước đó từ việc bán dầu và thu thuế tại các vùng chiếm đóng ở Syria, Iraq. Theo ông Sergei Beseda, người đứng đầu Cơ quan thông tin tình báo và quan hệ quốc tế thuộc Tổng cục An ninh Nga (FSB), thu nhập của tổ chức khủng bố này giảm ít nhất 10 lần trong vài năm trở lại đây. Điều đó dẫn tới việc IS đang có ý định đầu tư vào kinh doanh bất hợp pháp để đẩy mạnh nguồn tài chính cho các hoạt động khủng bố. Ông Sergei Beseda cũng cho biết, không loại trừ khả năng IS sẽ tham gia hoạt động buôn bán ma túy. Không những vậy, tổ chức này còn đẩy mạnh truyền thông qua mạng xã hội nhằm lôi kéo giới trẻ, đặc biệt là các thanh niên châu Âu và Trung Đông.

Trong khi IS thu hút được sự chú ý của thế giới trong nhiều năm qua, thì Al-Qaeda hoạt động có phần “trầm” hơn. Mạng lưới khủng bố này lặng lẽ xây dựng lại các mạng lưới ở khắp thế giới. Tại Hội nghị cấp cao quốc tế về chống khủng bố mới diễn ra tại Herzliya (Israel), ông Arndt von Loringhoven, Trợ lý Tổng Thư ký Tổ chức hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phụ trách vấn đề tình báo và an ninh cho biết, Al-Qaeda đang cố gắng lấy lại ưu thế khi IS đang suy yếu. Ông Loringhoven cũng dẫn ra hàng loạt hoạt động của lực lượng này tại Kashmir, Afghanistan, Syria, Yemen, Somalia và Bắc Phi. Mục tiêu chiến lược của Al-Qaeda là giành lại quyền lãnh đạo đối với các tay súng và phần tử cực đoan cùng chí hướng.

Mối đe dọa tiềm tàng

Thực tế, việc IS và Al-Qaeda có thể hợp nhất thành một tổ chức khủng bố mới từ lâu đã trở thành mối lo ngại toàn cầu. Đầu năm 2018, hãng thông tấn RT của Nga dẫn lời Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres khẳng định, IS và Al-Qaeda có thể hợp nhất. Ông Antonio Guterres giải thích, các nhóm khủng bố sẽ sáp nhập để thực hiện các cuộc tiến công chung. “Lý do chính cho quyết định này là sự suy yếu của các lực lượng khủng bố ở một số vùng. Điều này có thể dẫn đến sự xuất hiện của một cấu trúc mới lớn hơn”, RT nhận định.

Tổng Thư ký LHQ cũng cho hay, việc sáp nhập có thể sẽ chỉ diễn ra ở mức độ cấu trúc thấp, giữa chi nhánh của các nhóm khủng bố. IS đã bỏ qua chiến thuật chiếm đóng các vùng lãnh thổ, và tập trung vào các hoạt động khủng bố ở nước ngoài. Ông Guterres cho rằng, chúng sẽ dựa vào các nhóm nhỏ gọn để sẵn sàng tiến công khủng bố. “Các quốc gia thành viên của LHQ khẳng định, việc một số phần tử IS và Al-Qaeda sẵn sàng và tự nguyện hỗ trợ lẫn nhau vẫn là một vấn đề đáng lưu tâm, và việc sáp nhập của chúng, ít nhất là trong một số lĩnh vực ở một số vùng là một mối đe dọa mới”, người đứng đầu LHQ cho biết.

Chia sẻ với RT, học giả Hồi giáo Roman Silantiev khẳng định, ông ủng hộ các lo ngại của Tổng Thư ký LHQ. Ở cấp độ chiến thuật, các chiến binh của hai nhóm khủng bố này sẽ dễ dàng “đoàn kết” để gây dựng lực lượng và tiến công khủng bố. Cuối tháng 4-2017, phát biểu ý kiến tại Hội nghị An ninh quốc tế Moscow, Giám đốc FSB Alexander Bortnikov cho biết, cơ quan này nhận được thông tin về nỗ lực của lãnh đạo IS nhằm đàm phán thành lập liên minh với các nhóm cực đoan khác.

Tuy nhiên, không ít chính trị gia hay giới chức an ninh của một số quốc gia bày tỏ nhận định IS và Al-Qaeda sẽ khó hợp nhất. Năm 2017, Phó Tổng thống Iraq Ayad Allawi từng cho biết, sau khi IS bị đánh bại tại Mosul (Iraq), thủ lĩnh IS là Abu Bakr Al-Baghdadi đã đàm phán với người đứng đầu Al-Qaeda Ayman Al-Zawahiri về việc thành lập liên minh khủng bố. Tuy nhiên, chính trị gia Iraq cũng cho hay, ông không hình dung được hai nhóm này có thể phối hợp với nhau bằng cách nào.

Ngày 26-4-2017, bình luận về khả năng sáp nhập của IS và Al-Qaeda, người đứng đầu nhóm giám sát tại Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ Hans-Jakob Schindler cho rằng, giữa hai nhóm khủng bố này có một số khác biệt về ý thức hệ cũng như quan điểm Hồi giáo. Ngoài ra, ông tin rằng lãnh đạo của các tổ chức khủng bố dường như khó đồng ý về việc chia sẻ quyền lực. “Al-Qaeda muốn thành lập một Nhà nước Hồi giáo duy nhất. Đó là tư tưởng cũng như mục đích của lực lượng này mà trước đó thủ lĩnh khủng bố Osama Bin Laden đã tuyên bố. IS có cùng mục đích, nhưng sự khác biệt là IS muốn đạt được nó trong thời gian ngắn nhất có thể. Còn Bin Laden tin rằng, đây là nhiệm vụ của thế hệ tiếp theo”, ông Schindler nói.

Các cường quốc đi đầu trong chiến dịch chống khủng bố như Nga, Mỹ đang tích cực tìm kiếm giải pháp tiêu diệt triệt để các lực lượng cực đoan. Ngày 3-9 vừa qua, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga (Thượng viện) Valentina Matvienko ra tuyên bố kêu gọi cộng đồng thế giới xây dựng một hệ thống chung và tổng thể, gồm các biện pháp chống chủ nghĩa khủng bố. Bà Matvienko nhấn mạnh, thế giới cần đoàn kết thành mặt trận chung chống khủng bố, thiết lập đối thoại giữa các nhà hoạt động chính trị, tôn giáo, thu hút phương tiện thông tin đại chúng và phong trào xã hội. Trong khi đó, theo Sputnik, chính quyền Mỹ cũng đang nghiên cứu để đưa ra những phương thức mới đối phó khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia.