Những vụ ám sát chấn động Iraq

THANH TÂM (BIÊN DỊCH)

Thứ tư, 17/10/2018 - 03:05 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Phụ nữ Iraq còn bị chi phối bởi Luật Hồi giáo hà khắc. Ảnh: WORLD NEWS

Trong chưa đầy một tháng qua, một ngôi sao mạng xã hội có hàng triệu người theo dõi, một nhà hoạt động nữ quyền và hai chuyên gia làm đẹp nổi tiếng đã bị sát hại, đó là những vụ việc đang gây hoang mang ở Iraq. Nhiều người lo ngại các phần tử cực đoan đang tranh thủ tình trạng an ninh bất ổn để trở lại hòng gieo rắc bạo lực, gây bất an ở đất nước của “nghìn lẻ một đêm”.

Cái chết bất ngờ của hoa khôi Baghdad

Vừa qua, hàng triệu người theo dõi đã vô cùng bàng hoàng trước sự ra đi của ngôi sao mạng xã hội Instagram Tara Fares - người vốn rất có ảnh hưởng trong giới trẻ Iraq. Tara Fares, 22 tuổi, là người mẫu thời trang từng đoạt giải nhất trong cuộc thi hoa khôi Baghdad năm 2015. Cô là ngôi sao mạng xã hội giành được nhiều sự mến mộ của giới trẻ với những phát ngôn chống lại quan niệm bảo thủ ở Iraq. Chỉ riêng tài khoản Instagram của Fares có 2,8 triệu người theo dõi.

Tara Fares có cha là người Iraq, mẹ gốc Lebanon, sống ở vùng tự trị của người Kurd ở Iraq cùng gia đình. Trở nên nổi tiếng vào năm 2015 khi giành được vương miện tại cuộc thi hoa khôi Baghdad, cô gái trẻ còn được biết đến nhiều qua kênh YouTube và Instagram khi chia sẻ các mẹo trang điểm đẹp. Fares cũng thường xuyên chia sẻ với người theo dõi về cuộc hôn nhân kết thúc chóng vánh ở tuổi 16 do bị chồng bạo hành. Sau khi chia tay, Fares bị chồng cũ đăng những hình ảnh thân mật lên mạng xã hội để bôi nhọ và lấy đi đứa con trai ba tuổi.

Dù trải qua nhiều sóng gió khi tuổi đời còn trẻ, Fares đã không đầu hàng mà kiên cường đứng dậy. Cô trở thành người phụ nữ độc lập và mạnh mẽ, truyền thông điệp đến các cô gái và bà mẹ trẻ ở Iraq về sức mạnh của việc tự chủ cuộc sống, tránh phụ thuộc và không để người khác kiểm soát. Những video và thông điệp của Tara Fares được nhiều người chia sẻ và cảm phục, song cũng có nhiều người lại chỉ trích lối sống của cô là trái ngược với các quy tắc Hồi giáo.

Tại một đất nước phần lớn người dân theo đạo Hồi và còn mang nhiều quan điểm bảo thủ, hà khắc, các ý kiến ​​thẳng thắn về tự do cá nhân của Tara Fares đã khiến các phần tử Hồi giáo cực đoan để mắt. Và ngày 27-9, cô bị bắn chết ngay giữa ban ngày trên một con phố đông đúc ở Thủ đô Baghdad, khi vừa bước xuống từ ô-tô. Rất đông người chứng kiến và camera an ninh ghi lại được hình ảnh hai kẻ bịt mặt phóng xe máy bắn chết cô gái trẻ trước đám đông. Cái chết của Tara Fares xảy ra chỉ ít ngày sau vụ sát hại một nhà hoạt động nữ quyền ở thành phố Basra phía nam Iraq, và cái chết bí ẩn của hai chuyên gia làm đẹp nổi tiếng, đã gây hoang mang trong xã hội.

AP trích lời Mohammed Ghazi Al-Akhras, phóng viên tự do ở Iraq, cho biết vụ Tara Fares bị bắn chết ngay trên đường phố đông đúc đang gây sốc tột độ và gieo rắc hoang mang trong xã hội Iraq, vì cô là một người có ảnh hưởng lớn tới giới trẻ. “Đó như một lời đe dọa những người dám đứng lên chống lại sự hà khắc, bảo thủ. Iraq đang đạt đến đỉnh điểm của tình trạng hỗn loạn khi không ai dám lên tiếng nữa, vì lo bị trả thù”, Al-Akhras chia sẻ.

Trong khi đó, Hoa hậu Iraq 2015 đang sống trong tâm trạng lo âu khi cô bị một người đàn ông tự nhận thuộc tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) dọa giết chết, như nhiều ngôi sao nữ khác tại nước này. Shimaa Qasim là người gốc Kurd, một trong số ít phụ nữ Iraq tích cực thúc đẩy nữ quyền, và có gần ba triệu người theo dõi trên mạng xã hội Instagram. Ngày 8-10, Qasim đã phải bỏ trốn sang Jordan để tránh số phận bi thảm như Tara Fares.

Tình trạng an ninh bất ổn

Ngày 25-9, nhà hoạt động xã hội Soad Al-Ali, 46 tuổi, cũng bị những kẻ tiến công đeo mặt nạ bắn chết trên đường phố ở Basra. Bà al-Ali đứng đầu tổ chức xã hội có tên Al Wid Al-Alaiami, đã giúp đỡ hàng trăm người có hoàn cảnh khó khăn, đào tạo và tìm việc làm cho họ. Bà cũng đứng đầu các phong trào kêu gọi thúc đẩy chất lượng cuộc sống cho người dân Basra nói riêng và phụ nữ Iraq nói chung. Bà mẹ bốn con bị tiến công khi đang đi làm cùng chồng. Vụ việc khiến người dân Basra hết sức phẫn nộ, nhưng đến nay cuộc điều tra về vụ tiến công không có tiến triển.

Trước đó, vào tháng 8, TS Rafeef Al-Yassiri, bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ có biệt danh là “Búp bê Barbie của Iraq” bị phát hiện đã chết không rõ nguyên nhân. Nhiều người nghi ngờ, cho rằng TS Al-Yassiri bị đầu độc. Bà nổi tiếng là người luôn ủng hộ làm đẹp, bất chấp luật lệ Hồi giáo hà khắc ở Iraq cấm việc phụ nữ phẫu thuật thẩm mỹ để sửa sang nhan sắc. Một tuần sau cái chết của Al-Yassiri, chủ một trung tâm làm đẹp nổi tiếng ở Baghdad là Rasha al-Hassan cũng bị phát hiện đã chết ngay trong nhà mình.

Hiện vẫn chưa có nhóm nào đứng ra nhận trách nhiệm về các vụ tiến công kể trên. Cơ quan an ninh Iraq cũng chưa đưa ra được kết luận điều tra các vụ việc là hành động đơn lẻ hay có liên hệ với nhau. Song giới chức Iraq cảnh báo người dân cần đề phòng trước tình trạng các nhóm tội phạm có tổ chức nhiều khả năng mượn các vụ việc trên làm cái cớ thực hiện những kế hoạch gây bất ổn an ninh. Các vụ việc nêu trên cũng cho thấy tình trạng mất kiểm soát an ninh nghiêm trọng ở Iraq, khi các vụ giết người đã diễn ra giữa chốn đông người mà không hề bị ngăn chặn.

Kể từ sau cuộc tiến công do Mỹ dẫn đầu năm 2003 lật đổ chính quyền Tổng thống Saddam Hussein, xung đột giáo phái và chủ nghĩa cực đoan gia tăng mạnh mẽ ở Iraq. Các năm gần đây, đất nước của “nghìn lẻ một đêm” lại phải trải qua cuộc chiến đẫm máu chống lại IS và sự bành trướng của các nhóm phiến quân thánh chiến cực đoan. Trong bối cảnh giới chức Iraq chưa đủ sức tái thiết an ninh, người dân luôn sống trong tình trạng bất ổn bởi sự tranh giành ảnh hưởng và xung đột sắc tộc giữa nhiều phe phái, lực lượng. Hiện quốc gia Trung Đông này mắc kẹt trong các cuộc tranh chấp giữa hai sắc tộc người Hồi giáo dòng Sunni và Shi’ite, giao tranh giữa những khu vực do Chính phủ kiểm soát với các lực lượng dân quân tự trị, những tay súng IS chạy trốn sự truy quét của Chính phủ…

Arab News dẫn lời của nhà hoạt động xã hội Hana Adwar cho biết: “Những kẻ tiến công khiến người dân lo lắng và đe dọa một xã hội tự do”. Bà coi sát hại phụ nữ và các nhà hoạt động xã hội nổi tiếng là hành động khủng bố. Bởi vậy, hàng loạt vụ việc hành hung, đe dọa, thậm chí là sát hại những phụ nữ có tiếng nói và ảnh hưởng trong xã hội, cũng như các nhân vật tiến bộ lại càng làm dấy lên lo ngại sự trỗi dậy của bạo lực cực đoan. Hành vi tiến công nhằm vào phụ nữ cũng cho thấy những kẻ cực đoan muốn dùng bạo lực để đàn áp những ý kiến khác biệt và xóa sổ bình đẳng giới.