Thực tế của phái sinh

DIỄM HƯƠNG

Thứ sáu, 07/09/2018 - 05:23 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

VN Index đã tăng từ khoảng 950 điểm lên gần 1.000 điểm trong tháng 8, cùng với đó là sự cải thiện về mặt thanh khoản khi giá trị giao dịch (GTGD) đạt gần 4.000 tỷ đồng/phiên. Đây là những thông số thể hiện sự phục hồi của thị trường chứng khoán (TTCK) cơ sở, đồng thời đã tác động đáng kể đến TT phái sinh (PS). Thống kê thanh khoản tháng 8 của TTPS ở mức thấp nhất trong ba tháng gần nhất là minh chứng rõ nét.

Dễ bị “úp sọt”

Thực tế, ngay cả khi những cơ hội mười mươi xuất hiện thì cũng không dễ để những nhà đầu tư (NĐT) thích giao dịch PS có thể chuyển hóa thành “bàn thắng”. Điển hình như phiên giao dịch ngày 4-9, nếu nhìn vào thông số cuối phiên, chỉ số tham chiếu của TTPS là VN30 Index giảm hơn 18 điểm, tương ứng gần 1,9% xuống chỉ còn hơn 951 điểm, nhiều người có thể vội kết luận đây là cơ hội vàng để “short” (mở vị thế bán) hợp đồng tương lai (HĐTL). Tức là nếu “short” khéo, cộng với tỷ lệ sử dụng đòn bẩy 5:1 (có 1 đồng vay thêm 5 đồng) thì lợi nhuận có thể lên đến 10%.

Nhưng có vẻ không đơn giản như vậy, VN Index và cả VN30 Index chỉ giảm dưới 1% trong phần lớn thời gian giao dịch và bộc lộ những tín hiệu có thể phục hồi bất cứ lúc nào. NĐT vì vậy sẽ trở nên dè dặt không dám “short”, vì rất sợ sau khi “short” xong giá tăng trở lại đồng nghĩa thua lỗ. Các chỉ số của TT thực chất chỉ lao dốc trong 15 phút cuối phiên khớp lệnh liên tục xác định giá đóng cửa (phiên ATC) mà nguyên nhân chủ chốt là do một cổ phiếu (CP) vốn hóa lớn bị bán xuống giá sàn.

Ông Kiệt Nguyễn, một NĐT kỳ cựu đã thiết lập một hệ thống giao dịch HĐTL hoạt động tương đối hiệu quả, chia sẻ, rơi vào những tình huống bất ngờ này rất khó để tận dụng tìm kiếm cơ hội. TT những ngày gần đây luôn có những biến động khiến cho NĐT nếu không thận trọng cao độ rất dễ lâm thế khó và không kịp trở tay.

Cơ hội cho người chuyên nghiệp

Về nguyên tắc, TT phục hồi, NĐT tham gia TTPS vẫn có thể đạt được lợi nhuận nhờ vào việc “long” (mở vị thế mua) HĐTL và đợi giá cao sẽ chốt bán. Tuy nhiên, TT cơ sở khi phục hồi lại xuất hiện rất nhiều cơ hội, nhiều CP tăng giá mạnh hơn cả mức tăng chung của TT nên cũng hút tiền nhiều hơn từ phía NĐT. Thêm nữa, trong trường hợp NĐT xác định được xu hướng hồi phục, và tiến hành mở vị thế mua (long) thì chủ đích sẽ là giữ HĐTL và chờ để chốt bán thay vì lướt sóng liên tục, và khi nhiều NĐT hạn chế lướt cũng đồng nghĩa thanh khoản trên TTPS sẽ giảm đi.

Ông Trí Lê, Giám đốc chi nhánh quận 3 của Công ty CK Phú Hưng (PHS) nhận định: “Các NĐT khá “nhạy cảm” với yếu tố thanh khoản trên TT, nhất là với PS, nên chỉ cần thanh khoản có chiều hướng giảm là nhiều người thận trọng hơn, quan sát kỹ rồi mới tiến hành giao dịch. Trước mắt, dòng tiền trên TT cơ sở và PS đã có sự cân bằng trở lại, thay vì bị dồn vào PS như một số thời điểm tại quý II vừa rồi. Cơ hội vì vậy sẽ chia đều cho các NĐT và mọi người cũng không rơi vào cảnh “đứng núi này trông núi nọ” khi giữ CP mà vẫn “ngóng” PS”.

Theo NĐT Tuân Lê, một người đã có 10 năm làm việc trong ngành tài chính, TTPS vẫn có nhiều cơ hội như các TT khác, nhưng tính chất phân hóa, thanh lọc rất cao, tức là chỉ những NĐT có kinh nghiệm và kiến thức mới có cơ hội tìm kiếm lợi nhuận. Những kiểu đầu tư ngắn hạn, theo sóng, theo phong trào có thể thắng được ban đầu nhưng sẽ gặp nhiều thách thức về sau.