Dòng tiền lớn chặn đà lao dốc

MINH HƯƠNG

Thứ sáu, 09/02/2018 - 10:29 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Nhiều NĐT bán ra cắt lỗ trong thời điểm Tết Nguyên đán đến gần. Ảnh: HẢI NAM

Liên tục trong hai phiên giao dịch đầu tuần này, thị trường chứng khoán (TTCK) đã khiến không ít nhà đầu tư (NĐT) thót tim. Phiên ngày 5-2, VN Index sụt giảm tới 56,33 điểm về mức 1048,71 điểm, thấp nhất trong 11 phiên gần đây. Các chỉ số đều đảo ngược xu thế tăng ngắn hạn. Nhưng sang phiên 6-2, đã có dòng tiền lớn vào bắt đáy, tạo ra những phục hồi tích cực hơn cho TT.

TT như trải qua một đợt khủng hoảng, nhưng các yếu tố cơ bản không có gì xấu. Tuy nhiên, các biến động trong ngắn hạn lại hiếm khi tuân theo yếu tố cơ bản. TT đang chịu tác động từ các yếu tố mang tính thời điểm. Thứ nhất, TTCK toàn cầu đã “rực lửa” từ cuối tuần trước. TTCK Mỹ sụt giảm mạnh, S&P 500 giảm tới 2,12%. TTCK châu Á đầu tuần cũng lao dốc. CK Nhật Bản giảm 2,55%, chỉ số Asia Dow giảm 1,45%... TTCK toàn cầu cũng giống TTCK Việt Nam, đã liên tục đạt những đỉnh cao trong năm 2017 và những ngày đầu tháng 1-2018. Vì vậy, khi các TT bên ngoài quay đầu giảm như vậy, chắc hẳn phải có những tác động lớn. Thứ hai, TTCK Việt Nam lại đang có hơn một tuần giao dịch với thanh khoản lớn, phiên nào cũng đạt trung bình hơn 10.000 tỷ đồng. Điều đó có nghĩa khối lượng cổ phiếu (CP) rất lớn đang tích lũy tại vùng giá cao. Nếu TT tăng vọt lên được thì khối lượng đó sẽ không bị ảnh hưởng. Ngược lại, nếu giá giảm mạnh, mức lỗ tăng lên sẽ ảnh hưởng tới giá trị tài sản cầm cố. Mặt khác, khả năng sử dụng đòn bẩy dự kiến sẽ giảm đi từ đầu tháng 3. Tuy còn thời gian khá dài cũng như quy định không hồi tố với các khoản vay cũ, nhưng càng gần Tết tâm lý tháo margin càng lớn. Điều này vô tình làm gia tăng sức ép lên TT.

Mỗi khi TT sụt giảm thì thường có rất nhiều lý do xấu có thể kể ra. Điều quan trọng nhất là TT đã thể hiện một xu thế bán tháo mạnh ở các CP blue chip, những mã vốn được sử dụng margin tối đa và tương đối dễ dãi. Trong khi đó các CP này đã tăng giá rất nhiều. Thí dụ nhóm CP ngân hàng, phiên đầu tuần, đều rơi ở mức độ lớn. Rất nhiều blue chip khác cũng tăng với mức độ không tưởng như: MSN, BVH, GAS, HPG… Do đó ảnh hưởng của việc giảm đòn bẩy có thể bị khuếch đại lên đáng kể, khi kết hợp cả việc chốt lời trước Tết.

Phiên này, VN Index sụt giảm tới 5,1% về 1048,71 điểm, mức thấp nhất trong 11 phiên. Chỉ số HNX Index giảm 4,1%, về 118,94 điểm, thấp nhất 24 phiên. Chỉ một ngày giảm, các chỉ số đều đảo ngược xu thế tăng ngắn hạn. Cần nhấn mạnh là các yếu tố vĩ mô cho đến lúc này vẫn đang rất tích cực và ủng hộ một xu thế tăng trưởng dài hạn của TTCK. Tuy nhiên trong ngắn hạn, TT đang gặp khó khăn đáng kể, do giá đã tăng quá nhiều trong thời gian ngắn. Biến động ngắn hạn của TT phụ thuộc nhiều vào yếu tố cung - cầu hơn là các yếu tố cơ bản. Nói cách khác, dù cho GDP tăng trưởng tốt, nếu NĐT mong muốn rút tiền ra tiêu Tết thì cũng không thể chống lại được áp lực bán như vậy trong một vài ngày. Hiện tượng bán ra quá nhiều ở các blue chip làm nổi lên lo ngại về quá trình thu hẹp margin đang được các công ty CK thực hiện sớm hơn. Kể cả khi các NĐT sử dụng margin bình thường, thì việc giá bất ngờ giảm quá mạnh cũng có thể khiến sức ép cắt lỗ gia tăng.

Sang phiên giao dịch ngày 6-2, TT lại có một phiên khiến NĐT thót tim. Nhưng đã có dòng tiền cực lớn nhảy vào bắt đáy, tạo ra những phục hồi tích cực hơn cho TT. Trước đó, tối 5-2, TTCK Mỹ lại có thêm một phiên sụt giảm kỷ lục nữa. Còn TTCK Việt Nam, sau khi mở cửa phiên giao dịch, có thời điểm gần như toàn bộ blue chip lớn nhất, tốt nhất, giảm xuống giá sàn. VN Index đã có lúc đánh mất gần 66 điểm, tương đương 6,26%. Chỉ số đã lùi sâu tới 983,06 điểm, tức là đánh mất xa mức 1.000 điểm. Mức giảm hai phiên đầu tuần này khiến TT đánh mất toàn bộ mức tăng suốt từ tháng 12-2017. Đó thật sự là một nhịp sụt giảm chưa từng thấy trên TT ở điều kiện bình thường không khủng hoảng.

Trên toàn TT, CP giảm sàn lên tới hơn 230 CP lúc cao điểm. Bất kể là CP tăng trước đây ở mức nào, thậm chí là chưa tăng, phiên này cũng chịu áp lực mạnh từ tâm lý. NĐT bán tháo bất kể giá nào vì nếu không bán cũng sẽ bị bán cưỡng bức. Mức giảm hai ngày qua là cực lớn, dẫn tới việc giảm giá trị tài sản ký quỹ rất nhiều. Thực tế áp lực bán ra trong phiên này có thể hiểu được, vì NĐT chấp nhận cắt lỗ hoặc bị giải chấp khi TT giảm quá mạnh. TTCK toàn cầu sụt giảm mạnh không thể đơn giản chỉ vì lý do chốt lời. Rõ ràng đã có sự thay đổi rất đáng chú ý trong bối cảnh quốc tế mà NĐT trong nước chưa nắm được. Nếu chỉ một TTCK nào đó sụt giảm thì sẽ ít ảnh hưởng, nhưng khi toàn cầu giảm 2-3% đồng loạt thì tâm lý sẽ dao động rất mạnh.

NĐT bán ra cắt lỗ cũng giống như giải thoát một gánh nặng khi Tết Nguyên đán đang đến gần. Quy mô phiên giao dịch phiên này lên tới 17.000 tỷ đồng tổng giá trị, lập kỷ lục đầu tiên của năm 2018. Đã phải có một lực cầu bắt đáy rất mạnh mới có thể đón đỡ lượng bán cắt lỗ rất lớn và tạo ra một phiên giao dịch lớn đến như vậy. Dù sao, VN Index đóng cửa cũng vẫn giảm 37,11 điểm hay 3,54%. Do đó TT vẫn cần một lượng tiền lớn nữa để “vớt” các CP đang bị bán tháo.