Hướng tới thị trường bền vững & minh bạch

THU THỦY

Thứ hai, 06/08/2018 - 01:20 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Diễn đàn “Để TTCK Việt Nam phát triển bền vững và minh bạch” do Báo Nhân Dân phối hợp Ủy ban CK Nhà nước tổ chức. Ảnh: TRẦN HẢI

Không thể phủ nhận sự trưởng thành của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam trong thời gian vừa qua, nhưng nếu nhìn lại những diễn biến tăng - giảm của TT trong các tháng gần đây thì rõ ràng chỉ số còn có nhiều biến động mạnh, phụ thuộc tâm lý nhà đầu tư (NĐT), từ đó tác động ngược tới các chức năng huy động vốn cho nền kinh tế. Muốn phát triển bền vững, chỉ có một con đường là xây dựng TTCK trở thành TT của niềm tin.

Thực tế, TTCK Việt Nam đã có giai đoạn tăng trưởng mạnh, trong năm 2017 và quý I-2018, chỉ số VN Index từ mức giá mở cửa phiên đầu năm 2017 là 665,92 điểm đã vượt trên mốc 1.200 điểm, lập kỷ lục mới lên mức 1.204,33 điểm tại phiên giao dịch ngày 9-4. Đáng chú ý, trong một khoảng thời gian ngắn, từ cuối tháng 11-2017 đến đầu quý II-2018, VN Index đã có mức tăng hơn 300 điểm, đưa VN Index trở thành chỉ số CK tăng tốt nhất thế giới.

Tuy nhiên, ngay sau đó, TT đã có đợt điều chỉnh giảm sâu, kéo dài từ phiên giao dịch ngày 10-4 cho đến nay, mặc dù TT luôn nhận được các thông tin tích cực như: kinh tế vĩ mô ổn định và tăng trưởng tốt, TT tiền tệ diễn biến tốt, nhiều doanh nghiệp (DN) có tăng trưởng lợi nhuận quý I-2018 cao. Theo đó, VN Index nhanh chóng xuyên thủng ngưỡng 1.000 điểm tại phiên 22-5 và tiếp tục giảm sâu xuống mức 931,75 điểm tại phiên 29-5. Từ phiên giao dịch ngày 12-7 đến nay, TTCK đang dần hồi phục, chỉ số VN Index xoay quanh mức 950 điểm. NĐT nước ngoài cũng đang giảm dần tần suất bán ròng...

Tại Diễn đàn “Để TTCK Việt Nam phát triển bền vững và minh bạch” do Báo Nhân Dân phối hợp Ủy ban CK Nhà nước (UBCKNN) tổ chức mới đây, các chuyên gia phân tích cho rằng, không thể phủ nhận sự trưởng thành của TTCK Việt Nam trong thời gian vừa qua, nhưng nếu nhìn lại những diễn biến tăng giảm của TT trong các tháng gần đây thì rõ ràng TTCK Việt Nam vẫn chưa thật sự bền vững, chỉ số TT còn biến động mạnh, phụ thuộc vào tâm lý NĐT, từ đó tác động ngược tới các chức năng huy động vốn cho nền kinh tế. Muốn phát triển bền vững, chỉ có một con đường là xây dựng TTCK trở thành TT của niềm tin.

Theo ông Phạm Thế Anh, Đại học Kinh tế Quốc dân, mặc dù TTCK phục hồi nhẹ vào đầu tháng 6, nhưng do cầu không được cải thiện so cung trước tâm lý của NĐT bị tác động tiêu cực bởi các sự kiện trên TT quốc tế như: FED tăng lãi suất, căng thẳng thương mại giữa Mỹ và các đối tác leo thang khiến TTCK thế giới giảm điểm trong nhiều tháng liên tiếp...; cùng với việc NĐT trong và ngoài nước thời gian gần đây đều có xu hướng chốt lời đối với các cổ phiếu đã có mức tăng giá mạnh từ đầu năm, cũng như dè dặt trong giải ngân mới, chờ đợi cơ hội thích hợp để tiếp tục đầu tư… khiến TTCK tiếp tục nối dài xu hướng giảm.

Điều này tạo ra chuỗi giảm mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây. Theo đó, VN Index phá vỡ ngưỡng 900 điểm, về mức thấp nhất là 893.16 điểm vào phiên ngày 11-7, giảm 25,8% so mức đỉnh 1.204 điểm và giảm 9,3% so cuối năm 2017. Ngoài việc sụt giảm về điểm số, thanh khoản TT cũng dần sụt giảm. Nếu như giá trị giao dịch bình quân trên hai sàn trong quý I đạt gần 8.600 tỷ đồng/phiên, thì tại tháng 6 chỉ đạt 5.623 tỷ đồng/phiên và tiếp tục giảm xuống 3.911 tỷ đồng/phiên trong hai tuần đầu tháng 7, mức thấp nhất trong 17 tháng. Diễn biến TT trong giai đoạn này rất khó lường với hàng loạt phiên biến động mạnh.

Mặc dù chỉ số trên TTCK Việt Nam biến động giảm mạnh nhưng mức vốn hóa TT cổ phiếu trong sáu tháng đầu năm 2018 vẫn tăng mạnh, do có nhiều DN quy mô lớn lên niêm yết. Tính đến cuối tháng 6-2018, vốn hóa TT đạt 3.889.000 tỷ đồng, tăng 10,7% so cuối năm 2017, tương đương 77,7% GDP.

Tại diễn đàn, ông Phạm Hồng Sơn, Phó Chủ tịch UBCKNN, cho biết, để đạt được những kết quả này, thời gian qua, UBCKNN đã tập trung hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản lý, giám sát; tiếp tục phát triển và tái cấu trúc TTCK; triển khai thực hiện các giải pháp nâng hạng TTCK Việt Nam từ hạng mới nổi lên hạng cận biên trên bảng xếp hạng MSCI (Morgan Stanley Capital International); phát triển cơ sở, hạ tầng công nghệ; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, thanh tra giám sát TTCK và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm… Trong bối cảnh hiện nay, diễn đàn này được kỳ vọng góp phần đưa ra thêm những kiến giải quan trọng, tạo động lực phát triển bền vững và minh bạch cho TT.

Về phía các NĐT, cần định hướng để các NĐT trở nên chuyên nghiệp hơn, hiểu biết hơn về các quyền và trách nhiệm của mình khi tham gia TTCK. Đồng thời, tạo điều kiện cho mọi NĐT đều có quyền giám sát hoạt động của DN, cũng như giám sát TTCK nói chung. Theo ông Nguyễn Đức Hùng Linh, Giám đốc Phân tích và Tư vấn đầu tư Khách hàng cá nhân, Công ty CP CK Sài Gòn (SSI), hiện khung pháp lý liên quan đến công khai, minh bạch trên TTCK Việt Nam đã tương đối đầy đủ và vì vậy cần thực thi một cách triệt để, quyết liệt để tạo sự công bằng cho toàn bộ các chủ thể. Cùng với sự phát triển nhanh của TTCK, các quy định pháp lý cũng cần phát triển để theo kịp và tốt hơn là chủ động đi trước, tạo nền tảng cho sự phát triển các định chế mới, cũng như tạo sự tham gia có hiệu quả của toàn xã hội vào việc giám sát, tuân thủ trên TTCK. Ngoài ra, cần xây dựng một văn hóa độc lập, khách quan, trung thực trong mọi hoạt động của TT. Có như vậy, tính minh bạch và sự bền vững của TTCK mới được củng cố vững chắc.