Vòng xoáy nghiệt ngã

HẠ ĐAN

Thứ ba, 06/03/2018 - 09:59 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Đầu tư, thua lỗ, bơm vốn rồi lại đầu tư… được ví như một “vòng xoáy nghiệt ngã” trong lĩnh vực thương mại điện tử (TMĐT) hiện nay.

Mới đây, khi thông tin về Công ty Sea, đang sở hữu trang TMĐT Shopee thua lỗ lên đến 135 triệu USD trong quý IV-2017, không mấy ai tỏ ra ngạc nhiên. Công ty Sea vốn đang tập trung phát triển mảng TMĐT sẽ phải gia tăng các loại chi phí như marketing, bán hàng, khuyến mãi… điều này hoàn toàn có thể đẩy chi phí tăng nhanh hơn doanh thu và tạo ra thua lỗ.

Shopee xuất hiện tại Việt Nam và đẩy mạnh hoạt động hơn một năm nay, nhưng hiện tại đơn vị này đã đủ sức thách thức những tên tuổi có trước như: Lazada hay Sendo. Theo tiết lộ từ CEO của một trang TMĐT thì số lượng đơn hàng của Shopee thậm chí ngang với một đơn vị được mặc định là “ông lớn” và đang đẩy một “cựu binh” khác vào giai đoạn cực kỳ khó khăn. Điều này cho thấy TMĐT vẫn đang mở rộng cửa cho nhiều đơn vị và là cơ hội để vượt lên, tạo ra tốc độ tăng trưởng hai con số, thậm chí tính bằng lần. Và trong kinh doanh cũng như đầu tư nói chung, tăng trưởng luôn là một món hàng quý giá mà rất nhiều người sẵn sàng trả giá cao để sở hữu.

Nhưng sự khắc nghiệt nằm ở chỗ sống hôm nay, nhưng ngày mai thì chưa biết bởi lẽ tăng trưởng sẽ phải đổi bằng đầu tư và thậm chí cả thua lỗ. Nửa thập kỷ trước, Tiki có khoản rót vốn đầu tiên đến từ Nhật Bản, sau đó tiếp tục là một đối tác cũng đến từ xứ sở mặt trời mọc, rồi đến hai năm trước, VNG đã rót tiếp hơn 380 tỷ đồng vào Tiki và cuối năm 2017, đơn vị này nhận gần 1.000 tỷ đồng từ JD.com. Các khoản đầu tư càng về sau càng gia tăng đưa quy mô của Tiki ngày càng lớn và tất nhiên, những cổ đông lớn trước đó cũng được hưởng lợi vì giá trị cổ phần cũng có thể gia tăng để có lợi nhuận. Nhưng trong trường hợp không có cổ đông tiếp tục rót vốn theo từng giai đoạn thì sẽ như thế nào? Đây có lẽ là viễn cảnh mà không đơn vị TMĐT nào muốn gặp vì sẽ phơi bày một loạt vấn đề.

Các khoản được cho là lãi dựa vào định giá cũng chỉ ở trạng thái “tạm” hay thậm chí là “ảo” nếu chưa chuyển nhượng. Thí dụ, quỹ B mua cổ phiếu của công ty TMĐT A với giá 50.000 đồng/CP, rồi sau đó một quỹ C lại mua thông qua hình thức phát hành riêng lẻ với giá 100.000 đồng/CP, dường như A đã lãi gấp đôi khoản đầu tư của mình. Vấn đề là đến khi B cần bán ra có bán được giá 100.000 đồng/CP hay không, bởi công ty TMĐT A vẫn chưa có lãi nên không phải muốn bán là được ngay mà phải tìm kiếm đối tác phù hợp. Kế đến trong trường hợp, không có C đầu tư, mà A thua lỗ, lại cần có nhu cầu phát triển thì B lại phải tiếp tục bỏ vốn đầu tư tiếp. Trong trường hợp này, nếu B không bỏ vốn thì A thậm chí có nguy cơ phá sản vì không có đủ nguồn lực, trong khi nếu bỏ vốn thì lại tiếp tục thua lỗ.

Các nhận định và sự chuyển dịch dòng vốn trên lĩnh vực TMĐT gần đây đều chỉ ra rằng, cuộc chơi sẽ chỉ dần tập trung về các ông lớn, trường vốn, cộng với đó là phải chấp nhận thua lỗ. Và tất nhiên, cuộc chiến sẽ lại khắc nghiệt hơn nữa khi không phải ông lớn nào cũng có thể tồn tại được.