Khả quan xử lý nợ xấu năm 2018

ĐẶNG HÀ MY

Thứ ba, 21/11/2017 - 03:20 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Saigon One Tower - tài sản bảo đảm đang bị VAMC thu giữ để xử lý nợ xấu. Ảnh: NAM ANH

Thực hiện Nghị quyết số 42/2017/QH14 (NQ 42) của Quốc hội (QH), các ngân hàng thương mại (NHTM) đang đẩy mạnh việc xử lý nợ xấu. Kỳ vọng việc xử lý nợ xấu từ năm 2018 sẽ khả quan, nhưng cần có thêm chính sách hỗ trợ.

Theo Công ty Mua bán tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), đối với kế hoạch mua nợ năm 2017, VAMC đã đạt chỉ tiêu khi tính đến hết ngày 30-9-2017, hoàn thành mua nợ của 14 tổ chức tín dụng (TCTD), với tổng dư nợ gốc nội bảng là 25.536 tỷ đồng, giá mua nợ là 24.999 tỷ đồng. Lũy kế từ năm 2013 đến 30-9-2017, VAMC đã mua được 26.171 khoản nợ của 16.230 khách hàng tại 42 TCTD, với tổng dư nợ gốc nội bảng là 301.091 tỷ đồng, giá mua nợ là 270.923 tỷ đồng. Tuy nhiên, VAMC mới xử lý được 60.000 tỷ đồng và còn xấp xỉ 210.000 tỷ đồng chưa được xử lý.

Chuyên gia kinh tế Lê Xuân Nghĩa cho rằng, cách xử lý nợ xấu qua VAMC đã bộc lộ một số giới hạn, cần tập trung vào cách xử lý truyền thống là các NHTM tự xử lý nợ xấu của mình, bởi họ có những hiểu biết về khách hàng, kinh nghiệm quản lý, xử lý nợ. Các NHTM hiện dựa vào NQ 42 của QH về xử lý nợ xấu của các TCTD nên đẩy mạnh việc xử lý nợ xấu, tạo ra những bước chuyển biến lớn. Thực hiện khảo sát với 5 NHTM cổ phần cho thấy, các NHTM đều điều chỉnh bộ máy xử lý nợ theo phương thức có quyền thu hồi tài sản bảo đảm để xử lý, gắn với kinh nghiệm quản lý xử lý nợ quốc tế để hình thành hệ thống từ công nghệ thông tin, dữ liệu về khách hàng cho đến việc xử lý nợ sớm, nợ muộn và thanh lý nợ. Mọi việc được thực hiện khá bài bản. Đây là điểm tích cực trong thực hiện NQ 42, tạo ra lòng tin trong việc tự chủ động xử lý nợ so trước đây đợi chờ VAMC. Thời gian còn ngắn, chưa có dịp tổng kết đã xử lý nợ được bao nhiêu, nhưng đây là điểm rất tích cực.

Ông Aaron Batten, chuyên gia kinh tế quốc gia, NH Phát triển châu Á (ADB) nhận định, tại Việt Nam, tiến độ đạt được trong tái cơ cấu NH và giải quyết nợ xấu thời gian qua còn hạn chế. Mặc dù tỷ lệ nợ xấu được xác định là 2,6% tổng dư nợ tại thời điểm cuối tháng 3-2017, song tổng nợ xấu (bao gồm cả nợ xấu được báo cáo, nợ xấu chưa xử lý đang được quản lý bởi VAMC và nợ được phân loại là có rủi ro trở thành nợ xấu) ước tính lên đến 10,1% tổng dư nợ trong toàn bộ hệ thống NH.

Đơn cử, ngày 8-11, NHTMCP Sài Gòn (SCB) Chi nhánh Hải Dương công bố trên website của NH về việc thu giữ tài sản bảo đảm để xử lý nợ của bên được bảo đảm là bà Vũ Thị Thương do vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo Hợp đồng tín dụng số 75/HĐTD-SCB-CNHD.16. Được biết, đến hết ngày 31-8-2017, bà Vũ Thị Thương còn nợ SCB 907,4 triệu đồng. Theo SCB, tùy vào tình hình thực tế, SCB Chi nhánh Hải Dương sẽ quyết định lựa chọn phương thức xử lý tài sản bảo đảm phù hợp theo quy định pháp luật. Tài sản thế chấp được xử lý bán đấu giá công khai thông qua pháp nhân có chức năng bán đấu giá tài sản. Tuy nhiên, bà Vũ Thị Thương được quyền nhận lại tài sản khi hoàn thành nghĩa vụ trả nợ và phí liên quan đến xử lý tài sản trước thời điểm đăng ký tham gia bán đấu giá, hoặc trước thời điểm nhận tiền đặt cọc bán tài sản bảo đảm.

Theo ông Lê Xuân Nghĩa, các NHTM công bố rộng rãi thông tin xử lý tài sản bảo đảm trên website và họ đã làm rất thành công. Nên nhân rộng mô hình này trên hệ thống nhằm trao đổi kinh nghiệm, thông tin, quy chế giữa các NHTM. Hay như VPBank đã chấn chỉnh lại toàn bộ trung tâm công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu khách hàng, hình thành bộ máy, quy chế xử lý nợ rất bài bản. Tóm lại, các NHTM đang thể hiện sự chủ động, không ỷ lại.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu thì cho rằng, NQ 42 mới chỉ là tiền đề pháp lý để xử lý nợ xấu, chưa phải là chìa khóa giải quyết nợ xấu. Vấn đề cho phép các NHTM thu giữ tài sản, hai bên tiếp tục tranh cãi thì tòa sẽ áp dụng thủ tục tại tòa án; hay như việc cho phép thành lập thị trường mua bán nợ với tất cả mọi thành phần có thể tham gia; cho phép các NHTM bán nợ dưới giá sổ sách… là những biện pháp cần thiết. Thị trường đang nhìn xem Saigon One Tower được giải quyết ra sao, bởi hiện tại mới chỉ có động thái VAMC được chủ đầu tư sẵn sàng trao trả tòa nhà. Vẫn còn nhiều việc, như thực hiện đấu giá tài sản này như thế nào? Câu chuyện còn liên quan quyền lợi người mua những căn hộ trong tòa nhà, bây giờ chủ đầu tư trao trả cả tòa nhà cho VAMC, tranh chấp có thể xảy ra. Năm nay, chưa thể trông đợi việc xử lý nợ xấu có kết quả khả quan, ít nhất là sang năm 2018 mới nhìn thấy được việc thực hiện NQ 42 đem lại hiệu quả như thế nào.

Theo đại biểu QH Vũ Thị Lưu Mai (Đoàn đại biểu QH thành phố Hà Nội), NQ 42 chỉ áp dụng đối với các khoản nợ phát sinh trước ngày 15-8-2017. Thực tế, nợ xấu luôn là một hiện tượng đồng hành quá trình phát triển, vận hành nền kinh tế và việc điều chỉnh cũng như kiểm soát xử lý nợ xấu là một trong những chức năng của Luật Các TCTD. Kỳ vọng sẽ có khuôn khổ pháp lý ổn định để xử lý các khoản nợ xấu phát sinh sau ngày 15-8, đó phải là một cơ sở pháp lý vững chắc, ổn định, tránh phải sửa đổi một cách manh mún.