Hoàn thiện chính sách thanh toán mậu biên

THÙY DƯƠNG, ĐẶNG HÀ MY (THỰC HIỆN)

Thứ sáu, 07/09/2018 - 05:23 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

“Việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ban hành Thông tư 19/2018/NĐ-CP (TT 19) ngày 28-8-2018 hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với hoạt động thương mại biên giới (TMBG) Việt Nam - Trung Quốc thay thế Quyết định 689/2004/QĐ-NHNN (QĐ 689) là cần thiết để hướng dẫn thực hiện Nghị định 14/2018/NĐ-CP (NĐ 14) của Chính phủ và khắc phục những vướng mắc tại QĐ 689, từ đó hoàn thiện chính sách thanh toán mậu biên (TTMB) Việt Nam – Trung Quốc”, đó là khẳng định của Phó Vụ trưởng Quản lý ngoại hối (NHNN) Nguyễn Ngọc Minh (ảnh nhỏ) tại buổi trao đổi ý kiến với phóng viên Thời Nay chung quanh những vấn đề liên quan TT này.

Phóng viên (PV): Thưa ông, cơ chế TTMB với các nước có chung biên giới với Việt Nam hiện đang được thực hiện như thế nào?

Ông Nguyễn Ngọc Minh (NNM): Hiện Việt Nam có các quy định về cơ chế TTMB với ba nước có chung biên giới gồm: Trung Quốc, Lào, Campuchia. Các cơ chế thanh toán này được thực hiện trên cơ sở hiệp định thanh toán song phương ký kết giữa NHNN và NHT.Ư ba nước có chung biên giới nói trên.

Theo tinh thần các hiệp định nói trên, để thúc đẩy TMBG, giảm chi phí chuyển đổi ngoại tệ, bên cạnh việc thanh toán bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi theo thông lệ quốc tế, khuyến khích thương nhân, NH sử dụng đồng bản tệ trong thanh toán, khuyến khích thanh toán qua NH. Đồng bản tệ chỉ được lưu hành tại khu vực biên giới, khu kinh tế cửa khẩu. Trong thời gian qua, cơ chế thanh toán phù hợp đặc thù TMBG đã góp phần thúc đẩy quan hệ giao thương giữa Việt Nam với các nước có chung biên giới, góp phần phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) tại vùng biên. Nhờ đó KT-XH của các tỉnh vùng biên ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Cơ chế TTMB Việt Nam - Trung Quốc được thực hiện từ năm 2004 trên cơ sở quy định tại QĐ 689 ngày 7-6-2004 về việc ban hành quy chế thanh toán trong mua bán, trao đổi hàng hóa và dịch vụ tại khu vực biên giới và khu kinh tế cửa khẩu Việt Nam - Trung Quốc, đã góp phần thúc đẩy TMBG giữa hai nước, thực thi hiệu quả chức năng quản lý nhà nước, nâng cao đời sống KT-XH của cư dân bảy tỉnh biên giới. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện QĐ 689 có một số nội dung không còn phù hợp thực tiễn phát triển của TMBG giữa hai nước.

Ngày 23-1-2018, Chính phủ ban hành NĐ 14 quy định chi tiết về hoạt động TMBG. NĐ 14 quy định cụ thể hơn các hoạt động TMBG, bao gồm: mua bán, trao đổi hàng hóa của thương nhân; mua bán, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới; mua bán, trao đổi hàng hóa tại chợ biên giới và giao trách nhiệm NHNN hướng dẫn về thanh toán đối với các hoạt động TMBG nêu trên.

Do đó, việc NHNN ban hành TT 19 ngày 28-8-2018 hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với hoạt động TMBG Việt Nam - Trung Quốc thay thế QĐ 689 là cần thiết để hướng dẫn thực hiện NĐ 14 của Chính phủ và khắc phục những vướng mắc tại QĐ 689, từ đó hoàn thiện chính sách TTMB Việt Nam - Trung Quốc.

Bến tàu, nơi xuất nhập hàng hóa ở Móng Cái (Quảng Ninh).

PV: Xin ông cho biết cụ thể TT 19 có những thay đổi như thế nào?

Ông NNM: TT 19 có nhiều nội dung thay đổi so QĐ 689, cụ thể:

Thứ nhất, quy định phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng để bảo đảm đầy đủ, phù hợp quy định tại NĐ 14, đồng thời bảo đảm yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hoạt động thanh toán bằng đồng bản tệ đối với tất cả các chủ thể có tham gia hoạt động TMBG.

Thứ hai, quy định, hướng dẫn cụ thể các phương thức thanh toán áp dụng đối với từng hoạt động TMBG, bao gồm, thanh toán trong hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ qua biên giới Việt Nam - Trung Quốc của thương nhân; thanh toán trong hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ của cư dân biên giới và tại chợ biên giới.

Theo đó, phương thức thanh toán chủ yếu trong hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa qua biên giới của thương nhân là thanh toán qua NH với đồng tiền thanh toán là ngoại tệ tự do chuyển đổi, tiền đồng Việt Nam (VND) và nhân dân tệ (CNY). Trường hợp thương nhân Việt Nam xuất khẩu hàng hóa qua cửa khẩu phụ, lối mở biên giới theo quy định tại Điều 6 NĐ 14 được nhận thanh toán bằng tiền mặt (VND, CNY) nhưng phải nộp vào NH trong vòng bảy ngày trên cơ sở xuất trình các chứng từ hợp lệ. Còn cư dân biên giới và thương nhân kinh doanh, giao dịch tại chợ biên giới được áp dụng phương thức thanh toán qua NH bằng đồng bản tệ là CNY, VND, và chỉ được phép thanh toán tiền mặt bằng VND, không được thanh toán bằng CNY tiền mặt. Ngoài ra, TT19 đã bổ sung quy định về hoạt động ủy thác thanh toán bằng đồng CNY giữa các NH được phép và hoạt động thanh toán bằng đồng CNY trong hệ thống NH được phép có chi nhánh NH biên giới.

PV: Theo ông, việc ban hành TT 19 sẽ đem lại những lợi ích gì?

Ông NNM: Trong những năm qua, hoạt động TMBG, đặc biệt là hoạt động TMBG Việt Nam - Trung Quốc có những bước phát triển mạnh mẽ. TT 19 ban hành đã khắc phục những nội dung không phù hợp tại QĐ 689 và hoàn thiện cơ sở pháp lý trong hoạt động thanh toán TMBG.

Quy định tại TT 19 hướng dẫn đầy đủ hoạt động thanh toán phù hợp từng hoạt động TMBG quy định tại NĐ14, từ đó góp phần thúc đẩy quan hệ giao thương hơn nữa giữa thương nhân, cư dân hai nước. Ngoài ra, hoạt động TTMB bằng đồng bản tệ góp phần tiết kiệm ngoại tệ cho đất nước, giảm một phần nhu cầu ngoại tệ của nền kinh tế. Cơ chế TTMB tại TT 19 còn tạo thuận lợi cho hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa nhỏ lẻ của cư dân biên giới, khách du lịch, nâng cao đời sống KT-XH của người dân các tỉnh biên giới. Nhờ đó KT-XH của các tỉnh biên giới ngày càng phát triển mạnh mẽ. Bên cạnh đó, quy định tại TT 19 cũng góp phần thực thi hiệu quả chức năng quản lý của nhà nước về tiền tệ, hạn chế buôn lậu và gian lận thương mại, góp phần chống thất thu thuế.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!