Khả quan tăng trưởng xuất khẩu cuối năm

ĐẶNG THÀNH

Thứ tư, 12/09/2018 - 09:38 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Theo dự báo của Bộ Công thương, từ nay đến cuối năm, kim ngạch xuất khẩu có khả năng tăng trưởng mạnh. Ảnh: NG.NAM

Dù phải đối mặt nhiều khó khăn khi chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc leo thang khiến nhu cầu của Trung Quốc (thị trường lớn nhất của nông sản Việt Nam) giảm sút, song theo dự báo, từ nay đến cuối năm, kim ngạch xuất khẩu (KNXK) có khả năng tăng trưởng mạnh do kim ngạch nhập khẩu (KNNK) tăng mạnh, nhất là đối với các mặt hàng là nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất hàng XK.

Mười năm qua, xuất nhập khẩu (XNK) luôn là điểm sáng trong bức tranh kinh tế đất nước. Tốc độ tăng trưởng XNK luôn ổn định ở mức cao không chỉ giúp mang lại ngoại tệ cho đất nước, ổn định kinh tế vĩ mô mà còn giúp vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được khẳng định. Thực tế, thời kỳ thực hiện cơ chế tập trung bao cấp, ngoại thương hoàn toàn do Nhà nước độc quyền, mọi hoạt động XNK đều do các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) thực hiện, hiệu quả không cao. Bước vào giai đoạn đổi mới, Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 đã đề ra đường lối đổi mới và quyết tâm thực hiện chính sách đối ngoại theo hướng độc lập, tự chủ và rộng mở. Chính sách đổi mới đã mở ra cơ hội tăng trưởng XNK rõ nét. Năm 1986, KNXNK cả nước đạt 2,9 tỷ USD, trong đó XK đạt 789 triệu USD, NK đạt 2,15 tỷ USD, nhập siêu chiếm đến 173% tổng KNXK. Nhưng đến năm 2006, KNXNK đã đạt 84,7 tỷ USD trong khi nhập siêu chỉ còn 5,1 tỷ USD, chiếm 12,8% KNXK.

Dấu mốc Việt Nam gia nhập WTO năm 2007 đã thật sự mở ra trang mới cho hoạt động XNK. Từ đó đến nay, Việt Nam đã chủ động và kiên trì đàm phán ký kết các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương thể hiện quyết tâm hội nhập sâu rộng với kinh tế khu vực và thế giới. Những kết quả đạt được về kinh tế đối ngoại, nhất là ngoại thương và đầu tư nước ngoài từ sau khi gia nhập WTO tới nay đã chứng tỏ đường lối hội nhập quốc tế, trong đó có hội nhập kinh tế đã thúc đẩy mạnh mẽ cải cách thể chế kinh tế trong nước, tạo điều kiện tăng trưởng XNK, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam. Bằng chứng là, cứ sau khoảng 5 năm, giá trị XNK của nước ta lại tăng gấp đôi, đi liền với đó là quy mô nền kinh tế cũng tăng theo. Cụ thể, ngày 1-12-2007 ghi nhận XNK lần đầu chạm mốc 100 tỷ USD (quy mô nền kinh tế là 77,4 tỷ USD). Đến năm 2017, con số này đã tăng lên mốc 400 tỷ USD (quy mô nền kinh tế đạt hơn 200 tỷ USD). Như vậy, chỉ trong vòng 10 năm (2007 – 2017), trị giá KNXNK ước tăng thêm bốn lần.

Thống kê mới nhất của Bộ Công thương cho thấy, có đến năm nhóm hàng XK đạt mốc tỷ USD chỉ trong tháng 8-2018 là: điện thoại và linh kiện; dệt - may; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc thiết bị, dụng cụ, phụ tùng; giày dép. Từ đầu năm đến nay, năm nhóm hàng chủ lực này đều duy trì mức tăng trưởng cao với bốn trong năm nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng hai con số và cao hơn mức tăng trưởng XK chung của cả nước. Tính chung trong tháng 8-2018, tổng trị giá KNXNK cả nước ước đạt 41,9 tỷ USD, tăng 1,5% so tháng trước. Lũy kế tám tháng, tổng trị giá KNXNK cả nước ước đạt 308,07 tỷ USD, tăng 13% so cùng kỳ năm 2017. Trong đó, XK là 155,41 tỷ USD, tăng 14,5% và NK là 152,66 tỷ USD, tăng 11,6%. Lũy kế hết tháng 8, cả nước vẫn thặng dư hơn 2,75 tỷ USD.

Về vấn đề này, theo Bộ trưởng Công thương Trần Tuấn Anh, dù là nước có độ mở kinh tế lớn, Việt Nam vẫn theo đuổi các chính sách kinh tế vĩ mô hết sức thận trọng. Về ngắn hạn, sẽ có một số diễn biến bất lợi nhưng dài hạn vẫn đủ sức chống chọi với các diễn biến bất lợi trên thị trường quốc tế. Đặc biệt, Việt Nam cũng có các dự phòng nhất định, nhất là việc thúc đẩy ký kết và phê chuẩn một số FTA mới như: Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), FTA với EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP)... nhằm giảm thiểu rủi ro, tìm các thị trường mới cho DN.

Theo dự báo của Bộ Công thương, từ nay đến cuối năm, KNXK có khả năng tăng trưởng mạnh do KNNK tăng mạnh đối với các mặt hàng là nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất hàng XK. Đặc biệt là tăng trưởng sẽ tăng cao đối với một số mặt hàng công nghiệp có KNXK lớn, trong đó có các mặt hàng chủ lực kể trên khi bắt đầu vào chu kỳ tăng trưởng như: điện thoại các loại và linh kiện, dệt - may, giày - dép, đồ gỗ… Đây cũng là động lực cho tăng trưởng XK khi các mặt hàng trong nhóm nông - lâm - thủy sản phải đối mặt với nhiều khó khăn khi chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc leo thang khiến nhu cầu của Trung Quốc, thị trường lớn nhất của nông sản Việt Nam, giảm sút. Ngoài ra, hiện Việt Nam đang tập trung hoàn thành việc phê chuẩn và đưa hai hiệp định quan trọng là: CPTPP và EVFTA vào thực thi trong năm 2019. Đây sẽ là động lực mới thúc đẩy tăng trưởng XK của Việt Nam trong năm 2019 và những năm tiếp theo.