Làm mình, làm mẩy

SƠN NINH

Thứ hai, 03/09/2018 - 05:40 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của PODVITSKI

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa nhắc lại cảnh báo rằng, nền kinh tế lớn nhất toàn cầu sẽ rút khỏi Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) nếu tổ chức đa phương này “không có sự điều chỉnh”. Lý lẽ của ông Trump là Mỹ bị “đối xử bất công” trong các vụ tranh chấp thương mại tại WTO và WTO mang lại lợi ích cho tất cả các nước trừ Mỹ, thậm chí hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO còn “vi phạm chủ quyền của Mỹ”.

Đây không phải lần đầu nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra lời đe dọa với WTO, mà ngay khi tiếp quản “ghế nóng” tại Nhà trắng, ông Trump đã bày tỏ thất vọng về tổ chức chuyên thiết lập các tiêu chuẩn, quy tắc chi phối các hiệp định thương mại quốc tế, đồng thời giữ vai trò trung gian giải quyết các tranh chấp thương mại này. Thực tế, vai trò WTO gần đây có phần bị lu mờ, nhất là trong cuộc đối đầu giữa chính sách bảo hộ thương mại của Mỹ với những đòn trả đũa từ các đối tác thương mại. Vì thế, lời đe dọa của Tổng thống Trump khiến quan ngại hệ thống thương mại toàn cầu tiếp tục bị xói mòn càng gia tăng.

Tuy nhiên, với Mỹ, hậu quả của việc rút khỏi WTO cũng không khó hình dung. Không còn trong “mái nhà chung” đồng nghĩa nền kinh tế “xứ cờ hoa” chắc chắn đối mặt nhiều bất lợi, khi các thành viên WTO có thể tăng thuế nhập khẩu, áp đặt rào cản khiến các công ty Mỹ khó cạnh tranh trên toàn cầu. Thiếu công cụ WTO, Mỹ cũng mất đi khả năng xử lý các hành vi thương mại bất bình đẳng nhờ hệ thống xử lý tranh chấp của WTO.

Cáo buộc của ông Trump về Mỹ bị WTO đối xử thiếu công bằng có vẻ cũng không mấy thuyết phục. Theo thống kê của Viện Nghiên cứu Cato, Mỹ là thành viên WTO khởi kiện nhiều nhất; và dù từng thua trong khoảng 90% số vụ kiện nhằm vào Mỹ, song Mỹ cũng thắng tới 90% số vụ do Washington khởi xướng. Ở vị trí bị đơn, hay nguyên đơn, Mỹ vẫn thắng nhiều hơn thua.

Với tư cách nền kinh tế lớn nhất thế giới, lại đóng góp nhiều nhất cho ngân sách WTO, Mỹ đang đóng vai trò then chốt đối với sự tồn vong của tổ chức này. Rút khỏi WTO, đồng nghĩa Mỹ chối bỏ vị thế lớn của mình. Thế nên, ông Trump cũng sẽ chẳng dễ dàng gì khi quyết định thực hiện lời đe dọa. Phải chăng, đây chỉ là động thái “làm mình, làm mẩy” của Washington nhằm thúc đẩy cải tổ WTO tiếp tục theo hướng có lợi cho Mỹ mà thôi?