Vụ rửa tiền ảo gây chấn động

TRẦN ANH

Thứ hai, 31/07/2017 - 08:55 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Alexander Vinnik bị bắt giữ tại Hy Lạp. Ảnh: REUTERS

Ngày 26-7 vừa qua, theo yêu cầu của giới chức an ninh Mỹ, một nghi phạm người Nga đã bị cảnh sát Hy Lạp bắt giữ khi đang lẩn trốn tại nước này, vì bị nghi ngờ tham gia và điều hành đường dây rửa tiền trị giá đến bốn tỷ USD bằng đồng tiền ảo bitcoin. Đây được xem là vụ rửa tiền ảo quy mô lớn nhất trong lịch sử.

BBC cho biết, nghi phạm là Alexander Vinnik, một công dân 38 tuổi người Nga. Theo điều tra của lực lượng chức năng, Vinnik là một trong số những ông chủ của sàn giao dịch tiền ảo bitcoin lâu năm và phổ biến nhất thế giới là BTC-e. Vinnik bị bắt giữ do nghi ngờ là chủ mưu đứng sau đường dây rửa tiền lên đến bốn tỷ USD bằng bitcoin cho giới tội phạm thông qua chính sàn giao dịch BTC-e.

Dù vậy, Alexander Vinnik không chỉ bị nghi ngờ dính líu gian lận trong hoạt động trao đổi tiền ảo. Trước khi nghi phạm bị lực lượng chức năng Hy Lạp bắt giữ, giới chức Mỹ cũng đưa ra thông báo cho rằng Vinnik là nghi phạm chính trong vụ tiến công mạng khiến sàn giao dịch hàng đầu thế giới Mt.Gox phải tuyên bố phá sản tháng 2-2014. Cảnh sát Mỹ cho rằng, kể từ năm 2011, Vinnik đã thuê tin tặc (hacker) đột nhập vào các dữ liệu của Mt.Gox, đánh cắp tiền ảo và gửi vào ví điện tử cá nhân của mình. Số tiền ảo bị đánh cắp sau đó được Vinnik chuyển tới sàn BTC-e để hợp pháp hóa hoặc bán đi.

The Guardian cho biết, sàn giao dịch Mt.Gox khi đó không được một cơ quan quản lý quốc gia nào giám sát, nên số bitcoin trị giá nửa tỷ USD ký gửi của các nhà đầu tư đã hoàn toàn “bốc hơi”. Chính vụ trộm này khiến giám đốc điều hành của Mt.Gox là Mark Karpeles bị bắt giữ. Dù vậy, trong phiên xử mới đây, Karpeles liên tục phủ nhận cáo buộc và nói rằng mình vô tội. Truyền thông thế giới cho rằng, việc Alexander Vinnik bị bắt vào thời điểm này nhiều khả năng một phần nhằm mục đích phục vụ cho việc xét xử Karpeles.

Hiện, Alexander Vinnik vẫn ở Hy Lạp dưới sự phối hợp kiểm soát của giới chức Mỹ. Dù vậy, trong thời gian tới, Vinnik được cho là sẽ bị dẫn độ về Mỹ để phục vụ mở rộng điều tra. Những thông tin thu thập trong quá trình điều tra của cảnh sát khiến Alexander Vinnik tới đây đối mặt 17 cáo buộc, trong đó có rửa tiền, tạo điều kiện cho hoạt động phạm tội như tiến công mạng, gian lận, đánh cắp nhân dạng, gian lận hoàn thuế, tham nhũng và dính líu hoạt động buôn lậu của tội phạm ma túy.

Kể từ ngày 25-7, nhiều người sử dụng tiền ảo không thể truy cập sàn giao dịch BTC-e. Dư luận cho rằng BTC-e bị hacker tiến công. Khi những thông tin về việc Alexander Vinnik bị bắt giữ, nhiều nhà đầu tư đã rơi vào trạng thái hoảng loạn, lo ngại sàn giao dịch này sẽ bị sập, khiến khoản đầu tư của họ “không cánh mà bay”. Dù vậy, ngày 27-7 vừa qua, tài khoản Twitter của BTC-e đã đăng tải nội dung mang tính trấn an rằng việc khôi phục hệ thống đang được tiến hành trong thời gian dự kiến khoảng 10 ngày tới.

Theo Reuters, bitcoin là loại tiền ảo đầu tiên trên thế giới sử dụng thuật mã hóa thành công giữ cho các giao dịch được an toàn và ẩn danh, khiến các quy định tài chính thông thường gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát và theo dõi nguồn tiền và dòng lưu chuyển. Dù có nhiều bất cập, loại tiền ảo hàng đầu thế giới vẫn tiếp tục tăng giá trị. Theo thống kê của chuyên trang về bitcoin CoinDesk, loại tiền này chỉ mất gần một tháng để tăng từ 2.000 USD/bitcoin hồi tháng 5 lên mốc kỷ lục 3.000 USD ngày 11-6. Chính giá trị của bitcoin đã khiến Ủy ban Giao dịch các hợp đồng hàng hóa tương lai Mỹ mới đây phê chuẩn yêu cầu của Công ty LedgerX trở thành sàn giao dịch tiền ảo đầu tiên được cấp phép tại nước này.

Vụ bắt giữ Alexander Vinnik là nỗ lực mới nhất của cảnh sát Mỹ trong việc chống tội phạm mạng trên thế giới. Thời gian gần đây, việc sử dụng internet để thực hiện các vụ tiến công hay phạm tội diễn ra với tần suất dày đặc, có mức độ nghiêm trọng ngày một tăng trong mọi lĩnh vực.