Quyết định gây tranh cãi

SONG ĐẢO

Thứ ba, 02/01/2018 - 07:45 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Ông Fujimori tại một phiên tòa năm 2013. Ảnh: REUTERS

Khủng hoảng chính trị ở Peru đang trở nên trầm trọng sau khi Tổng thống nước này Pedro Pablo Kuczynski ra lệnh ân xá cựu Tổng thống Alberto Fujimori ngày 25-12-2017. Phản ứng lại quyết định trên, ba bộ trưởng trong Chính phủ Peru xin từ chức, đồng thời tại Thủ đô Lima đã nổ ra các cuộc tuần hành phản đối.

Việc Tổng thống Kuczynski ra lệnh ân xá cho cựu Tổng thống Fujimori là vì lý do nhân đạo, sau khi kết quả kiểm tra y tế cho thấy ông Fujimori đang mắc bệnh nan y ở giai đoạn cuối với nhiều biến chứng. Quyết định này đã làm thổi bùng cuộc biểu tình phản đối cũng như tranh cãi pháp lý và y tế.

Ông Fujimori, 79 tuổi, đang chịu án tù 25 năm với nhiều tội danh như tham nhũng, vi phạm nhân quyền và có liên quan cái chết của 25 người trong thời gian ông này làm Tổng thống (1990-2000). Ông Fujimori đã thụ án được 12 năm và từng ba lần nộp đơn xin được ân xá vì lý do sức khỏe. Tuy nhiên theo luật pháp Peru, các tù nhân bị kết tội giết người hay bắt cóc không được tha bổng trừ trường hợp bệnh giai đoạn cuối, do đó các yêu cầu này đều bị từ chối.

Với quyết định ân xá của Tổng thống Kuczynski, ông Fujimori đáng ra phải thi hành án tù đến năm 93 tuổi nhưng nay được tha bổng. Dù cũng được xem là người đã giúp chấm dứt cuộc khủng hoảng kinh tế cũng như những cuộc xung đột đẫm máu trong 10 năm tại nhiệm của mình, nhưng việc ông Fujimori được ân xá làm nổ ra làn sóng phản đối bởi nhiều ý kiến cho rằng, ông sẽ “thoát” phải trả khoản tiền bồi thường cho Nhà nước Peru vì những thiệt hại do tham nhũng, cũng như cho các nạn nhân đã bị thiệt mạng trong các vụ bắt cóc và sát hại mà ông bị kết tội có liên quan với số tiền khoảng 16 triệu USD.

Ngày 28-12-2017, hàng nghìn người đã tập trung tại Quảng trường San Martin ở Thủ đô Lima và tổ chức tuần hành phản đối quyết định ân xá nói trên. Cơ quan trực thuộc Tổ chức Các quốc gia châu Mỹ (OAS) cũng kêu gọi Chính phủ Peru bãi bỏ lệnh ân xá ông Fujimori. Trong khi đó, Nhóm công tác của LHQ về người mất tích đã ra thông cáo phản đối quyết định của Tổng thống Peru.

Nhằm xoa dịu sự phản đối, cựu lãnh đạo Peru Alberto Fujimori đã xin lỗi công khai người dân. Trong một đoạn clip đăng tải trên tài khoản mạng xã hội Facebook, ông Fujimori đã tỏ ra hối lỗi: “Những thành tựu trong thời gian tôi lãnh đạo đã được công nhận, nhưng mặt khác tôi hiểu rằng cũng đã khiến người dân thất vọng. Với sự hối hận sâu sắc của mình, tôi xin được người dân thứ lỗi”. Ông Fujimori xuất hiện trong đoạn clip trên khi đang được điều trị tại bệnh viện sau khi phải cấp cứu vì bị hạ huyết áp nghiêm trọng.

Mặc dù vậy, quyết định của Tổng thống Kuczynski cũng như lời xin lỗi của ông Fujimori vẫn không khiến chính trường quốc gia Nam Mỹ này bớt bất ổn. Nhiều ý kiến cho rằng hành động ân xá cho ông Fujimori là thỏa thuận giữa Tổng thống Kuczynski với một số nhà lập pháp, trong đó có con trai và con gái của ông Fujimori là Keiko Fujimori và Kenji Fujimori, đều là thành viên của đảng Sức mạnh Nhân dân (FP) đối lập, nhằm giúp ông Kuczynski có thêm sự ủng hộ để vượt qua phiên bỏ phiếu tại Quốc hội Peru để luận tội ông Kuczynski, với những cáo buộc tham nhũng liên quan Tập đoàn xây dựng Odebrecht của Brazil. Tuy nhiên, Tổng thống Kuczynski đã bác bỏ hoàn toàn những cáo buộc trên.

Sự phản đối quyết định ân xá cựu lãnh đạo Fujimori đã lan ra chính trường Peru. Trên mạng xã hội Twitter, ngày 28-12-2017, Bộ trưởng Văn hóa Peru Salvador del Solar cho biết đã đệ đơn từ chức lên Tổng thống Kuczynski, đồng thời gửi lời cảm ơn tới nhà lãnh đạo Peru đã cho ông cơ hội được phục vụ đất nước. Trong khi đó, trong đơn xin từ chức, Cố vấn Tổng thống Maximo San Roman nói rằng một số đề xuất của ông không được “lưu tâm”.

Như vậy, chỉ trong vòng vài ngày qua đã có ba quan chức trong Chính phủ của Tổng thống Kuczynski đệ đơn từ chức. Trước đó, ngày 22-12-2017, Bộ trưởng Nội vụ nước này Carlos Basombrio cũng rời nhiệm sở sau khi Tổng thống Kuczynski bị cáo buộc liên quan vụ bê bối tham nhũng của Tập đoàn xây dựng Brazil Odebrecht, song ông Kuczynski đã bác bỏ cáo buộc này.