Thách thức kép của Afghanistan

THANH TÂM

Thứ sáu, 20/07/2018 - 05:11 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Binh sĩ Afghanistan trong một chiến dịch truy quét IS tại tỉnh Nangarhar. Ảnh: AFGHANISTAN TIMES

Giới chức Afghanistan vừa qua xác nhận tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) đã tiến hành một vụ đánh bom liều chết khiến 20 người thiệt mạng, trong đó có một chỉ huy của lực lượng Hồi giáo cực đoan Taliban. Vụ việc cho thấy cuộc chiến tranh giành quyền kiểm soát lãnh thổ giữa Taliban và IS có thể đẩy bạo lực leo thang ở Afghanistan .

Vụ tiến công nói trên xảy ra ngày 15-7 tại tỉnh Sari Pul, miền bắc Afghanistan. Giới chức Afghanistan cho biết, phiến quân IS nhằm vào một cuộc họp giữa các già làng với một thủ lĩnh của Taliban tại tỉnh này. Trước đó, Xinhua dẫn lời người phát ngôn Hội đồng tỉnh Zabihullah Amani cho biết, các tay súng IS đã nổ súng nhằm vào nhà riêng của Mullah Ghazanfar, thủ lĩnh Taliban tại huyện Sayyad, tỉnh Sari Pul.

Trong thời gian gần đây, các cuộc giao tranh giữa hai nhóm phiến quân Taliban và IS đã nổ ra liên tiếp. Nghiêm trọng nhất là vụ đánh bom của IS trong ngày 15-6 ở tỉnh Nangarhar, khi Taliban đang thực hiện lệnh ngừng bắn ba ngày nhân dịp kỷ niệm kết thúc tháng lễ Ramadan của người Hồi giáo, làm 25 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương, trong đó có cả người dân địa phương. Đây là thời điểm Taliban và quân đội Chính phủ Afghanistan tuyên bố ngừng bắn, song các tay súng IS vẫn tổ chức tiến công liều chết nhằm vào các thành viên Taliban.

Đầu tháng 7 vừa qua, IS nhận trách nhiệm gây ra một vụ đánh bom xe nữa ở tỉnh Nangarhar, tiêu diệt nhiều chiến binh Taliban. Cùng thời điểm trên, giao tranh bằng vũ khí hạng nặng giữa hai nhóm cũng nổ ra ở hai huyện Chapa Dara và Watapur thuộc tỉnh miền núi Kunar, khiến hàng trăm dân thường phải bỏ nhà cửa chạy trốn đạn pháo. Tổ chức khủng bố này cũng tổ chức các cuộc tiến công nhằm vào Taliban tại nhiều địa phương khác ở miền bắc Afghanistan.

Đáp lại, Taliban tuyên bố đã cho nổ tung căn cứ của các phần tử thánh chiến trung thành với thủ lĩnh IS Abu Bakr Al-Baghdadi tại một số khu vực của tỉnh Kunar và Laghman; đồng thời cho biết đã tiêu diệt và bắt giữ hàng chục phần tử IS trong các vụ đụng độ với IS tại đây. Đại diện Taliban cho rằng, những vụ tiến công này nhằm đáp trả vụ đánh bom xe trong ngày lễ cuối của tháng Ramadan ở Nangarhar.

Giới quan sát cho rằng, IS đang muốn tăng cường các cuộc tiến công Taliban để tranh giành kiểm soát lãnh thổ tại Afghanistan, trong khi lực lượng Taliban tìm mọi cách đẩy lùi sự xuất hiện của tổ chức khủng bố đối địch. Giới chức Kabul ước tính, Taliban hiện giữ quyền kiểm soát 40% lãnh thổ đất nước, trong khi các nhà quan sát quốc tế nhận định diện tích này có thể đã lên đến 70%. Trong khi đó, chính quyền Kabul phải chống trả các đợt tiến công của Taliban, mặt khác cũng phải đẩy lùi sự bành trướng của IS trong lãnh thổ nước này.

Reuters cho biết, IS đã mở rộng sự hiện diện tại Afghanistan từ đầu năm 2015 khi mất đi các vùng lãnh thổ ở Iraq và Syria. Từ một thành trì nhỏ ở tỉnh Nangarhar, IS đã thâm nhập và tiến hành những vụ tiến công cư dân ở nhiều địa phương của Afghanistan. Ngoài các vụ tiến công nhằm vào Taliban, IS từng tuyên bố chịu trách nhiệm một loạt vụ đánh bom liều chết khiến hàng chục dân thường thiệt mạng, bao gồm các thành viên của cộng đồng thiểu số người Sikh. Dù cùng phất ngọn cờ “thánh chiến”, song Taliban cho rằng những hành động của phiến quân IS đã phỉ báng đạo Hồi. Lực lượng này khẳng định bên cạnh mục đích chống trả lại lực lượng nước ngoài hiện diện ở Afghanistan thì cũng sẽ chiến đấu đến cùng để triệt hạ IS.

Tình hình an ninh mất kiểm soát đã biến Afghanistan trở thành nơi trú ẩn cho các nhóm phiến quân và khủng bố tháo chạy khỏi những cuộc truy quét từ các nước khác trong khu vực. Bối cảnh trên cho thấy chính quyền Kabul đang đứng trước “thách thức kép”, vừa phải đối phó với Taliban, vừa lo ngăn cản sự thâm nhập và bành trướng của các phần tử khủng bố trong khu vực. Tuy nhiên, sự đối phó kém hiệu quả của chính quyền Kabul đang khiến Afghanistan trở thành nơi tranh giành lãnh thổ của các nhóm vũ trang cực đoan.