Nấc thang căng thẳng mới

TRẦN ANH

Thứ sáu, 07/09/2018 - 02:02 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Người dân đặt hoa tại đài tưởng niệm tạm thời của ông Zakharchenko. Ảnh: AFP

Ngày 31-8 vừa qua, thủ lĩnh ly khai vùng Donetsk ở miền đông Ukraine, ông Alexander Zakharchenko đã thiệt mạng trong một vụ đánh bom trên đại lộ Pushkin ở trung tâm Donetsk. Vụ việc đang khiến quan hệ Nga – Ukraine trở nên trầm trọng hơn khi hai bên liên tục cáo buộc nhau đã gây ra vụ ám sát chấn động này.

Theo Reuters, vụ việc xảy ra tại quán cà-phê gần văn phòng của nhà lãnh đạo Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) tự xưng trên đại lộ Pushkin. Điều tra ban đầu của cảnh sát cho thấy, nhiều khả năng một số đối tượng đã cài thiết bị nổ trong quán cà-phê khi biết ông Zakharchenko sẽ tới đây. Vụ nổ đã khiến ông Zakharchenko chết ngay tại chỗ và ba người khác bị thương nặng. Ngay sau khi vụ việc xảy ra, nhiều ngả đường ở Donetsk đã bị phong tỏa. Chính quyền thành phố cũng yêu cầu đóng cửa tất cả các trạm kiểm soát dẫn vào Donetsk.

Không lâu sau khi thủ lĩnh ly khai Ukraine bị ám sát, giới chức Donetsk tiết lộ đã bắt giữ được một số nghi phạm. Những nghi phạm này khai nhận đã tiến hành vụ ám sát “theo một âm mưu phá hoại của chính quyền Kiev”.

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 1-9 đã gửi lời chia buồn tới gia đình ông Zakharchenko, lên án vụ ám sát kể trên, gọi đây là “hành động hèn nhát” nhằm gây bất ổn ở miền đông Ukraine. “Ông chủ” Điện Kremlin đồng thời khẳng định sẽ mở một cuộc điều tra quốc tế chính thức về cái chết của ông Zakharchenko để những kẻ đứng sau vụ việc bị trừng phạt. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, bà Maria Zakharova cho rằng chính quyền Kiev đứng sau vụ việc. Bằng việc ám sát ông Zakharchenko, Kiev đã quyết định tham gia vào “một cuộc chiến đẫm máu và từ bỏ lời hứa tìm kiếm hòa bình”.

Trước những cáo buộc từ giới chức Donetsk và Bộ Ngoại giao Nga, Cơ quan an ninh Ukraine (NSS) mới đây lên tiếng phủ nhận bất cứ trách nhiệm nào liên quan cái chết của ông Zakharchenko. Phát biểu ý kiến với truyền thông, người đứng đầu NSS Igor Gushkov cho rằng nhiều khả năng đây là hành động ám sát của đặc nhiệm Nga. Lãnh đạo NSS cũng không loại trừ khả năng ông Zakharchenko đã thiệt mạng do những mâu thuẫn nội bộ giữa các tổ chức trong khu vực.

Kể từ khi cuộc xung đột giữa chính quyền Ukraine và các nhóm ly khai nổ ra, nhiều vụ ám sát nhằm vào thủ lĩnh các lực lượng ly khai đã được tiến hành. Riêng ông Zakharchenko, 42 tuổi, kể từ khi đảm nhiệm lãnh đạo DPR được Nga ủng hộ vào tháng 11-2014 cũng nhiều lần bị ám sát hụt trong những vụ cài bom tại văn phòng làm việc, thang máy ở căn hộ riêng... Ông là nạn nhân mới nhất cho những xung đột kéo dài ở Ukraine khiến hơn 10.000 người thiệt mạng trong bốn năm qua.

Theo The New York Times, cái chết của ông Zakharchenko khiến căng thẳng giữa chính quyền Ukraine và phe ly khai gia tăng giữa lúc chiến sự “nóng” trở lại tại những khu vực tranh chấp ở miền đông nước này. Sau khi vụ việc xảy ra, một quan chức cấp cao của DPR tuyên bố sẽ trả đũa chính quyền Kiev. Trong khi đó, nguồn tin từ chính quyền Donestk cũng cáo buộc, quân đội Ukraine đang chuẩn bị tiến hành cuộc tiến công vào Donbass, khu vực tự trị của các phe ly khai ở Donestk và Luhansk.

Tình hình căng thẳng tại miền đông Ukraine được cho là sẽ khiến Thỏa thuận hòa bình Minsk được ký kết năm 2015 giữa nhóm “Bộ tứ Normandy”, gồm Nga, Pháp, Đức và Ukraine, nhằm giải quyết xung đột Ukraine bị phá vỡ. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Pháp ngày 3-9 cho biết vụ sát hại nhà lãnh đạo DPR Alexander Zakharchenko không làm thay đổi nghĩa vụ của các bên trong Thỏa thuận Minsk, cũng như việc tổ chức các cuộc họp giữa các nước liên quan. Cùng ngày, người phát ngôn của Tổng thống Putin cũng thông báo, sau vụ ám sát ông Alexander Zakharchenko, rất khó để thảo luận bất cứ điều gì với Ukraine, song không có nghĩa là Nga rút khỏi Thỏa thuận Minsk.

Đến nay, Thỏa thuận Minsk đã giúp “hạ nhiệt” cuộc xung đột ở miền đông Ukraine, chỉ còn những vụ đấu súng nhỏ lẻ giữa quân đội Kiev và phe ly khai. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, vụ ám sát người đứng đầu DPR vừa qua đã tạo ra một tình huống khủng hoảng nghiêm trọng trong khu vực, đồng thời làm trầm trọng thêm mối quan hệ vốn không mấy tốt đẹp giữa Nga - Ukraine trong thời gian tới.