Bản án thích đáng cho “nữ hoàng ngà voi”

TRẦN ANH

Thứ hai, 25/02/2019 - 10:19 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Giới chức Trung Quốc tịch thu một lượng lớn ngà voi buộn lậu từ châu Phi. Ảnh: AP

Ngày 20-2 vừa qua, bà Dương Phượng Lan người Trung Quốc, một trong những trùm buôn lậu ngà voi tai tiếng nhất châu Phi, đã bị một tòa án ở Tanzania tuyên án 15 năm tù giam sau hơn ba năm xét xử. Đây là nỗ lực mới nhất của giới chức Tanzania trong việc triệt phá những đường dây buôn bán ngà voi xuyên lục địa.

Theo CNN, doanh nhân Trung Quốc có biệt danh “nữ hoàng ngà voi” mới đây đã bị tòa án tại Dar es Salaam, thành phố lớn nhất Tanzania buộc tội vận hành một trong những đường dây buôn lậu ngà voi lớn nhất châu Phi. Bà Dương bị cáo buộc đã buôn lậu tới 860 chiếc ngà voi với tổng giá trị lên tới 6,45 triệu USD, từ Tanzania sang các nước Viễn đông trong giai đoạn từ năm 2000 - 2014. Với cáo buộc trên, bà Dương bị kết án 15 năm tù và tịch thu toàn bộ tài sản.

Ngoài mức án 15 năm tù, “nữ hoàng ngà voi” cùng hai đồng phạm còn bị tòa án Tanzania tuyên thêm hai năm tù bổ sung theo Luật Bảo vệ Môi trường hoang dã. Trong trường hợp các bị cáo chấp nhận đóng mức tiền phạt trị giá 12,9 triệu USD thì có thể được xóa hai năm tù này. Phiên tòa kết án diễn ra sau hơn ba năm doanh nhân người Trung Quốc bị bắt giữ vào tháng 9-2015 sau một cuộc điều tra gắt gao của cảnh sát Tanzania về nạn buôn ngà voi. Văn phòng công tố cáo buộc bà Dương là kẻ đứng đầu tổ chức buôn lậu ngà voi tinh vi từ Đông Phi sang châu Á do tận dụng mối quan hệ thân thiết với quan chức Trung Quốc và Tanzania.

Bà Dương Phượng Lan, 69 tuổi, đến Tanzania lần đầu vào năm 1975 trong vai trò là thông dịch viên cho một công ty chuyên xây dựng đường sắt của Trung Quốc. Bà là một trong những người Trung Quốc đầu tiên nói lưu loát tiếng Swahili, ngôn ngữ dùng phổ biến tại khu vực bờ biển của Tanzania và Kenya. Bà Dương sau đó chia sẻ đã “phải lòng” đất nước và con người của quốc gia Đông Phi này nên đã quyết tâm mở một nhà hàng tại Dar es Salaam vào năm 1998. Nhà hàng này nhanh chóng nổi tiếng với cộng đồng người Trung Quốc ở châu Phi và giới nhà giàu địa phương. Dù vậy, trong quá trình điều tra, giới chức Tanzania cho biết nhà hàng này và một bất động sản khác chỉ làm bình phong cho hoạt động buôn lậu siêu lợi nhuận của bà Dương. Trước khi bị bắt giữ, bà Dương còn giữ chức Tổng Thư ký Hội đồng Doanh nghiệp Tanzania - Trung Quốc.

Số liệu từ Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) cho thấy, trong khoảng 10 năm trở lại đây, số lượng voi châu Phi sụt giảm tới 20%, tương đương 110.000 con xuống còn 415.000 con. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là do nạn săn bắt voi và buôn lậu ngà voi trái phép. Càng ngày, nạn buôn lậu càng có chiều hướng gia tăng do nhu cầu của Trung Quốc và các nước Đông Á, nơi ngà voi được sử dụng làm đồ trang sức, trang trí và chữa bệnh.

Tanzania là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất của tình trạng buôn lậu ngà voi. Ước tính, quốc gia Đông Phi đã mất 60% tổng số cá thể voi từ năm 2009 - 2014. Trước thực trạng đó, Chính phủ nước này đã chịu nhiều chỉ trích của các nhóm bảo tồn thiên nhiên, cho rằng Chính phủ đã hoạt động thiếu hiệu quả trong việc ngăn chặn tình trạng voi bị săn giết hàng loạt. Cuộc chiến bảo vệ động vật hoang dã chỉ được đẩy mạnh sau khi Tổng thống John Magifuli đắc cử năm 2015. Ông Magifuli đã cho thành lập một biệt đội liên ngành cấp cao để truy lùng các tổ chức buôn lậu lớn.

Trong bốn năm qua, nhiều nhóm săn trộm voi đã sa lưới cơ quan điều tra. Hàng loạt thủ lĩnh các đường dây buôn lậu động vật hoang dã đã bị bắt giữ. Giám đốc nhóm phi lợi nhuận PAMS, ông Krissie Clark cho biết: “Chính phủ Tanzania coi tội danh buôn lậu động vật hoang dã là vô cùng nghiêm trọng. Phán quyết 15 năm tù cho Dương Phượng Lan đã cho thấy không người nào đứng trên pháp luật tại Tanzania”. Giới phân tích cũng cho rằng, vụ việc vừa qua đã cho thấy những bước tiến lớn trong nỗ lực chống tham nhũng cũng như quyết tâm triệt phá các đường dây buôn lậu ngà voi của Tổng thống John Magufuli.