Truy lùng thủ lĩnh mới của al-Qaeda

VŨ ANH

Thứ hai, 04/03/2019 - 05:13 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Thông báo truy nã Hamza bin Laden do Bộ Ngoại giao Mỹ ban hành. Ảnh: AP

Ngày 1-3, trên trang Twitter, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo treo thưởng tới một triệu USD cho người nào cung cấp thông tin để bắt giữ Hamza bin Laden, con trai của thủ lĩnh mạng lưới khủng bố al-Qaeda, Osama bin Laden. Được mệnh danh là “Thái tử thánh chiến”, Hamza bin Laden đang nổi lên như một thủ lĩnh chủ chốt của phiến quân al-Qaeda và trở thành mối đe dọa tới hòa bình và an ninh toàn cầu.

Sau khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ tiêu diệt Osama bin Laden ở thành phố Abbottabad (Pakistan) năm 2011, mạng lưới khủng bố toàn cầu al-Qaeda vẫn hoạt động dưới sự lãnh đạo của Ayman al-Zawahiri, “cánh tay phải” của Osama bin Laden. Sau một thời gian “im hơi lặng tiếng”, mới đây nhóm này đã phát đi thông điệp của Hamza bin Laden, con trai của Osama bin Laden, kêu gọi những phần tử cực đoan thực hiện các cuộc “tiến công thánh chiến” nhằm vào Mỹ và các đồng minh phương Tây để trả thù cho việc giết cha hắn.

Hamza đã kết hôn với con gái của Mohammed Atta, kẻ tham gia vụ tiến công hai tòa tháp Trung tâm Thương mại thế giới ở thành phố New York (Mỹ) ngày 11-9-2001, khiến gần 3.000 người thiệt mạng. Chính Hamza cũng từng tham gia lập kế hoạch cho cuộc tiến công này và nhiều hoạt động khủng bố sau đó của al-Qaeda. Thông tin trong những lá thư của Osama bin Laden tìm được tại Abbottabad cho thấy, Hamza nằm trong kế hoạch trở thành một trong những thủ lĩnh kế cận của al-Qaeda. Bởi vậy, mới 30 tuổi nhưng Hamza đã bị Chính phủ Mỹ liệt vào danh sách “Những kẻ khủng bố nguy hiểm bị truy nã toàn cầu” từ năm 2017. Người đứng đầu Văn phòng An ninh ngoại giao của Bộ Ngoại giao Mỹ, Michael Evanoff cho biết: “Chúng tôi tin rằng y có thể đang ở biên giới giữa Afghanistan và Pakistan và nhiều khả năng sẽ trốn sang Iran. Nhưng hắn cũng có thể ở bất kỳ đâu trong khu vực Trung Á”.

Trong những thông điệp kêu gọi tiến công khủng bố từ năm 2015 tới 2017, Hamza thường xuyên ca ngợi “cái chết vinh quang” của Osama bin Laden và anh trai Khalid của hắn, đồng thời tán dương những thủ lĩnh khủng bố khác của al-Qaeda tại Syria, Yemen và Bắc Phi. Y khuyến khích những kẻ cực đoan đọc Inspire, ấn phẩm trực tuyến của al-Qaeda để biết cách thực hiện các cuộc tiến công khủng bố bằng dao hay sử dụng các phương tiện giao thông, thay cho súng và bom. Ngoài ra, Hamza còn đưa ra danh sách các mục tiêu ưu tiên tiến công khủng bố, bắt đầu từ những người mà hắn cho là “phạm tội chống lại Hồi giáo” như các biên tập viên của tuần báo biếm họa Charlie Hebdo (Pháp); tiếp theo là Israel, Mỹ cùng các đồng minh phương Tây và cuối cùng là Nga. Nỗ lực trở thành lãnh đạo al-Qaeda giống Osama bin Laden, nhưng Hamza cũng có điểm khác biệt với cha y, cụ thể là việc bổ sung thêm chủ trương tiến công Israel bên cạnh các mục tiêu của Mỹ và các nước đồng minh.

Tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) đang đi đến hồi kết, nhưng al-Qaeda dường như lại có dấu hiệu hồi sinh. Tuy nhiên, uy tín của thủ lĩnh al-Qaeda hiện tại Ayman al-Zawahiri lại có chiều hướng đi xuống khi bị nhiều tổ chức khủng bố khác trên thế giới đánh giá là không xứng đáng “kế vị” Osama bin Laden. Trong khi đó, Hamza vừa là con trai Osma bin Laden, được đào tạo thành thủ lĩnh từ khi còn nhỏ, lại vừa có quan hệ mật thiết với hầu hết các thủ lĩnh cấp cao al-Qaeda. Thêm vào đó, Hamza không ủng hộ những cuộc xung đột nội bộ giữa các tổ chức Hồi giáo cực đoan, do đó y chưa bao giờ chỉ trích IS như một số thủ lĩnh al-Qaeda khác, trong đó có Ayman al-Zawahiri. Để đáp lại, các thành viên IS luôn bày tỏ sự ngưỡng mộ Osama bin Laden và thể hiện thiện chí đối với Hamza. Vì vậy, nếu Hamza trở thành kẻ cầm đầu al-Qaeda, khả năng hợp tác giữa IS và al-Qaeda cũng có thể xảy ra và đó sẽ trở thành mối nguy lớn tới hòa bình và an ninh toàn cầu.

Chưa rõ “con bài” Hamza sẽ được al-Qaeda sử dụng ra sao. Nhưng hiện tại Hamza chủ trương thực hiện nhiều hơn nữa các cuộc tiến công khủng bố vào Mỹ và các đồng minh phương Tây, tương tự cuộc thảm sát trong trại lính Fort Hood (Mỹ) năm 2009 và vụ đánh bom tại cuộc đua marathon ở Boston năm 2013. Do đó, các thông điệp kích động cực đoan và vị thế hiện tại của “Thái tử thánh chiến” đủ khiến các nhà hoạch định chính sách phương Tây cũng như thế giới Hồi giáo quan ngại.