Gia đình dệt vải nhung cuối cùng ở Venice

VŨ ANH

Thứ tư, 28/11/2018 - 01:16 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Nghề dệt vải nhung thủ công tại Venice. Ảnh: BBC

Vải nhung từng là một trong những loại vải quý giá nhất trên thế giới. Tuy nhiên, hiện chỉ còn một gia đình ở Venice (Italia) vẫn dệt vải theo cách truyền thống. Trong số những di sản nghệ thuật Phục hưng của Venice, vải nhung được coi là kiệt tác nổi bật của sự sáng tạo ở lĩnh vực nghề thủ công.

Từ thế kỷ 13 đến 18, Venice là trung tâm của ngành thương mại dệt - may sang trọng và trong đó vải nhung là sản phẩm quan trọng, quý giá nhất. Ở thời kỳ đỉnh cao của ngành công nghiệp này, có tới 6.000 khung dệt hoạt động hết công suất, tạo ra hàng nghìn thước vải nhung phục vụ nhu cầu may mặc sang trọng cho tầng lớp quý tộc.

Bà Doretta Davanzo Poli, giảng viên ngành dệt - may tại Trường đại học Ca ‘Foscari ở Venice giải thích, nghề dệt vải nhung tại Venice hình thành từ đầu thế kỷ 13 khi 300 thợ dệt từ thành phố Lucca (Italia) đến tị nạn và dạy cho người Venice cách dệt vải nhung. Những người thợ này đã truyền thụ các kỹ năng dệt vải học hỏi được qua việc giao thương với các thương nhân châu Á. Sau khi định cư, họ nhanh chóng thành lập phường hội dệt vải nhung tại Venice vào năm 1347. Đến thế kỷ 15, có tới 30.000 cư dân, chiếm tới một phần năm dân số Venice làm việc trong ngành lụa tơ tằm và vải nhung. Ông Luca Molà, nhà sử học tại Trường đại học Warwick (Anh), người đã viết hai cuốn sách về ngành công nghiệp nhung của Venice cho biết: “Kỹ nghệ dệt - may đã trở thành nguồn tài sản quý giá nhất của Venice. Trong đó, vải nhung yêu cầu nhiều vật liệu và thời gian dệt hơn các loại vải khác, vì vậy nó đắt hơn và trở thành mặt hàng xuất khẩu khắp thế giới”.

Ngày nay, chỉ còn Công ty Luigi Bevilacqua sản xuất vải nhung trên các khung dệt bằng gỗ. Đây là một doanh nghiệp gia đình có truyền thống dệt nhung từ năm 1499. Bên trong xưởng dệt Bevilacqua lưu giữ khoảng 3.500 mẫu thiết kế và các bản phác thảo có niên đại từ thời Trung cổ đến những năm 1920 xếp chồng lên nhau. Giám đốc Công ty Alberto Bevilacqua cho biết: “Xưởng dệt không thay đổi nhiều trong suốt những năm qua. Mặc dù hiện tại sàn nhà đã cũ và bị ẩm ướt thường xuyên hơn khi thủy triều dâng, nhưng chúng tôi vẫn tiếp tục sản xuất vải nhung bằng những sợi chỉ và hoàn toàn thủ công theo phương pháp truyền thống gìn giữ từ 300 năm trước”. Nhiều năm bị bỏ hoang trong xưởng dệt sau khi Hoàng đế Pháp Napoléon chiếm Venice và yêu cầu đóng cửa các nhà máy vào năm 1806, nhưng toàn bộ khung dệt cổ may mắn được Luigi Bevilacqua mua lại và sửa chữa, đặt những nền móng đầu tiên cho hoạt động của công ty gia đình sau này.

Chị Silvia Longo, thợ dệt của xưởng cho biết, mỗi thợ dệt chỉ có thể sản xuất khoảng 25 cm vải mỗi ngày. Không chỉ có số lượng hạn chế, giá trị của vải nhung Venice còn nằm ở cấu trúc phức tạp và vẻ đẹp gần như hoàn hảo. Trong nhiều năm qua, vải nhung của gia đình Bevilacqua đã có mặt tại hầu hết các cung điện hoàng gia và công trình nổi tiếng trên thế giới, từ tấm nhung mầu vàng treo trong Phòng Bầu dục của Nhà trắng (Mỹ) cho tới những chiếc ghế bọc nhung đỏ trong Điện Kremlin.

Tuy nhiên, số lượng bảy thợ dệt ít ỏi làm việc tại xưởng Bevilacqua đã nói lên thực tế khó khăn khi tìm kiếm thế hệ tiếp nối niềm đam mê và đủ kiên nhẫn làm nghề thủ công lâu đời này. “Bạn phải học cách cảm nhận và hiểu mỗi chiếc máy dệt. Điều đó có thể mất hàng giờ làm việc mỗi ngày và kéo dài nhiều năm. Mỗi máy dệt đều tạo ra âm thanh riêng. Nếu có sai sót, người thợ phải có khả năng nghe và tìm được sợi vải bị lỗi trong số hàng nghìn thớ vải để sửa chữa nó”, Silvia Longo giải thích.

Giống Venice, gia đình Bevilacqua cũng phải thích nghi để tồn tại trong một thế giới luôn thay đổi. Họ hiện sở hữu thêm một nhà máy thứ hai sử dụng máy móc hiện đại để dệt một số mẫu thiết kế cổ xưa. Dòng họ Bevilacqua coi việc bảo tồn nghề dệt vải nhung thủ công là nhiệm vụ quan trọng nhất. “Mỗi thiết kế này mang trong mình một câu chuyện về quá khứ của thành phố. Nó là một lời nhắc nhở thế hệ sau rằng, trong quá khứ Venice là nơi sản xuất những thước vải làm đẹp cho thế giới”, ông Alberto Bevilacqua tự hào nói.