“Mồi lửa” mới

NINH SƠN

Thứ sáu, 09/02/2018 - 09:49 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của PODVITSKI

Vụ máy bay quân sự Nga bị bắn hạ tại Syria không chỉ khiến chiến sự leo thang, với những hành động trả đũa lẫn nhau, mà còn làm bùng lên ngờ vực chung quanh nguồn gốc vũ khí tối tân được chuyển vào Syria. Trong quan hệ Nga - Mỹ, diễn biến này có thể là “mồi lửa” mới, châm ngòi cho căng thẳng trở lại.

Chỉ một ngày sau khi chiếc Su-25 của quân đội Nga bị bắn hạ và phi công thiệt mạng trong cuộc đối đầu trực diện phiến quân tại khu vực phía bắc tỉnh Idlib của Syria, không quân Nga đã trút cơn thịnh nộ xuống địa điểm này bằng loạt không kích. Theo Tổ chức quan sát nhân quyền Syria (SOHR), sau 68 cuộc không kích trong ngày 4-2, cùng hơn 30 cuộc tiến công đêm trước đó của lực lượng Nga tại Idlib, đã có năm dân thường chết, hàng nghìn người phải rời nhà tránh bom đạn. Quân đội Nga khẳng định đã tiêu diệt hơn 30 tay súng trong đợt không kích và tiến công bằng vũ khí có độ chính xác cao xuống Idlib.

Cùng thực tế bạo lực leo thang nguy hiểm sau vụ việc, những tuyên bố ngờ vực cũng rộ lên chung quanh việc bên nào cấp cho phiến quân tại Syria loại vũ khí hiện đại có thể bắn hạ máy bay quân sự Nga, ngay tại một trong những nơi đã được các bên nhất trí thiết lập thành “khu vực giảm căng thẳng” ở Syria. Ngay sau khi chiếc Su-25 bị bắn hạ, nhóm Jabhat Fatah al-Sham, từng được biết với tên gọi Mặt trận al-Nusra, đã nhận trách nhiệm bắn hạ máy bay Nga. Và chiếc Su-25 cũng được xác định bị bắn rơi bằng loại vũ khí thuộc Hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MPADS). Vụ việc này một lần nữa xác nhận việc phiến quân tại Syria sử dụng loại tên lửa di động này trong các cuộc giao tranh tại Syria, điều mà lâu nay các bên liên quan luôn cáo buộc lẫn nhau.

Kể từ khi cuộc nội chiến ở Syria bắt đầu, không ít lần các nhóm phiến quân đề nghị những “nhà bảo trợ” cung cấp MPADS, nhằm hỗ trợ sức mạnh trong cuộc chiến với lực lượng của chính quyền Damas. Được cho là hậu thuẫn nhiều nhóm “đối lập ôn hòa” tại Syria, song lâu nay Mỹ vẫn luôn công khai từ chối cấp tên lửa vác vai cho phiến quân Syria, do lo ngại loại vũ khí bắn máy bay tiên tiến này rơi vào tay các nhóm cực đoan, có thể quay lưng tiến công chính lực lượng Mỹ. Tuy nhiên, vẫn có những nghi ngờ, thậm chí công khai cáo buộc Mỹ cung cấp MPADS cho các nhóm xung đột tại Syria. Bởi thế, Washington không tránh khỏi trở thành một tâm điểm của mối ngờ vực về nguồn gốc tên lửa vác vai mà Jabhat Fatah al-Sham vừa sử dụng bắn hạ máy bay Nga lần này.

Tại Moscow, giới chức Kremlin và các nghị sĩ Nga không ngại ngần đưa ra giả thuyết phiến quân Syria nhận được MPADS từ phương Tây, đồng thời khẳng định cần thiết phải tiến hành cuộc điều tra vô điều kiện. Nhiều cái tên được đề cập, song nhiều nhất vẫn nhắm tới Mỹ, bởi trước đó từng có những thông tin Mỹ cấp các loại vũ khí cho lực lượng người Kurd ở Syria, hay chính quyền Ukraine... Các nghị sĩ Nga cho rằng, cần yêu cầu Mỹ công khai danh sách các loại vũ khí, trang thiết bị quân sự và các địa chỉ, nhóm vũ trang nhận hỗ trợ vũ khí từ Mỹ. Tất nhiên, Mỹ bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng Washington cung cấp tên lửa vác vai cho các nhóm phiến quân tại Syria. Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định, nước này rất quan ngại về việc sử dụng MPADS và chưa từng cung cấp loại vũ khí này cho bất cứ nhóm nào tại Syria.

Còn phải chờ kết quả điều tra chính xác về việc chiếc Su-25 bị bắn rơi như thế nào. Cũng còn quá sớm để có thể nói về nguồn gốc loại tên lửa bắn hạ máy bay Nga tại Syria. Tuy nhiên, căng thẳng giữa Nga và Mỹ đã trở lại sau vụ việc này. Đáng lo ngại hơn, máy bay Nga bị bắn hạ có thể là “mồi lửa” đốt nóng thêm những bất đồng giữa hai cường quốc, cùng là các “nhà bảo trợ” tại Syria, trong bối cảnh hai bên cũng đang tranh cãi gay gắt về những cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học tại Syria, cũng như chung quanh bản chiến lược mới về vấn đề hạt nhân mà Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố.