Căng thẳng khó hóa giải

ĐỨC TÙNG

Thứ sáu, 27/07/2018 - 05:10 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của SHADI GHANIM

Tổng thống Iran Hassan Rouhani vừa tuyên bố việc Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế đối với nước này là “một cuộc chiến kinh tế”, đồng thời cam kết sẽ đánh bại Washington trong vấn đề này. Ngay lập tức, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran sẽ phải đối mặt những hậu quả “ít ai từng thấy trong lịch sử” nếu Tehran đe dọa Washington.

Ngày 24-7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Bahram Qassemi tuyên bố, Tehran sẽ có các biện pháp trả đũa tương xứng nếu Mỹ cố tình cấm vận hoạt động xuất khẩu dầu của nước này. Ông Qassemi cho rằng việc Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran sẽ phải chịu hậu quả chưa từng thấy nếu đe dọa nước Mỹ thực chất chỉ là “chiến tranh tâm lý”.

Trong khi đó, hãng thông tấn ISNA của Iran dẫn lời chỉ huy lực lượng tình nguyện Basij, thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, tướng Gholam Hossein Gheibparvar khẳng định, ông Trump “sẽ không dám” tiến hành bất cứ hành động quân sự nào chống Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran chỉ trích các chính sách của Mỹ đối với Tehran đã thất bại và việc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran là một trong những “sai lầm chiến lược” của Washington.

Sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran ký với các cường quốc trong nhóm P5+1 (gồm Trung Quốc, Pháp, Nga, Anh, Mỹ và Đức), còn gọi là Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), Washington quyết định khôi phục các biện pháp trừng phạt rộng rãi nhằm vào Iran, trong đó có các biện pháp trừng phạt bổ sung chống lại các thể chế tài chính của những nước thứ ba giao dịch với Tehran. Theo kế hoạch, các lệnh trừng phạt của Mỹ với Iran sẽ chính thức khôi phục từ ngày 6-8 tới đối với hoạt động thương mại trong lĩnh vực ô-tô và kim loại, và ngày 4-11 đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và giao dịch ngân hàng. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Mike Pompeo còn đe dọa Washington “không ngại sử dụng các biện pháp trừng phạt ở mức cao nhất” đối với Tehran, khuyến cáo các nước giảm nhập khẩu dầu mỏ của Iran “xuống càng gần mức 0 càng tốt” vào đầu tháng 11 tới.

Những đe dọa của Mỹ khiến Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Washington can thiệp nền kinh tế Iran và Tehran quyết tâm kháng cự trước bất kỳ mối đe dọa hoặc hành động nào nhằm vào lợi ích của nước này. Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei cảnh báo rằng Iran có thể ngăn chặn hoạt động xuất khẩu dầu của vùng Vịnh nếu việc xuất khẩu dầu của Tehran bị ngăn cản. Theo đó, nếu Iran không thể xuất khẩu dầu của mình, các nước khác trong khu vực cũng sẽ không thể xuất khẩu dầu của họ.

Ngoài ra, Tổng thống Iran Rouhani chỉ rõ Mỹ đang bị cô lập trong thế đối đầu với toàn bộ các nước còn lại trong thỏa thuận hạt nhân lịch sử JCPOA và nhiều khả năng Washington không thể ép tất cả các nước phối hợp gia tăng sức ép kinh tế với Iran. Trưởng phòng Thương mại Quốc tế thuộc Đại sứ quán Anh tại Tehran Keith Wellings cuối tuần qua tuyên bố, Anh vẫn cam kết tiếp tục hợp tác kinh tế với Iran dù Mỹ quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân. Trước đó, nhiều nước châu Âu như Pháp, Đức cũng đã tìm cách duy trì hoạt động hợp tác kinh tế với Tehran, bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Căng thẳng leo thang những ngày qua giữa Iran và Mỹ khiến lãnh tụ tối cao Iran khẳng định “không thể tin tưởng vào những tuyên bố của Mỹ và thậm chí chữ ký của họ, do đó, đàm phán là vô ích”, song ủng hộ việc tiếp tục đàm phán với Liên hiệp châu Âu (EU) để bảo vệ các lợi ích của Iran. Tuy nhiên, ông Khamenei cũng tuyên bố Iran không nên đợi quá lâu cho gói biện pháp của EU, mà thay vào đó phải xử lý các công việc trong nước.

Để bảo vệ lợi ích đất nước trước các lệnh trừng phạt sắp tới của Mỹ, Bộ Ngoại giao Iran đã lập một kế hoạch toàn diện nhằm mở rộng quan hệ kinh tế với các nước láng giềng cũng như các quốc gia khác. Sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran, Tehran cũng đã chuẩn bị cho hoạt động làm giàu urani. Truyền thông Trung Đông vừa dẫn lời người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Ali Akbar Salehi cho biết, Iran đã xây dựng một nhà máy có thể sản xuất các rotor để lắp đặt cho khoảng 60 máy ly tâm trong một ngày. Các nhà phân tích cho rằng, bước đi này càng thổi bùng hơn nữa những căng thẳng khó hóa giải giữa Iran và Mỹ.