Bước đảo chiều ngoạn mục

SƠN NINH

Thứ hai, 30/07/2018 - 04:41 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của TOM JANSSEN

Nếu nhìn lại các bước đi cứng rắn của cả hai bên thời gian qua, thì kết quả cuộc đối thoại giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean Claude-Juncker có thể xem là bước đột phá ngoạn mục. Chưa thể giải quyết triệt để bất đồng, song chỉ riêng việc Mỹ và Liên hiệp châu Âu (EU) đồng ý giảm rào cản thương mại đã làm dịu “cơn sóng dữ”, vốn chực chờ đẩy quan hệ hai bên xuống vực thẳm.

Tại cuộc họp báo sau hội đàm ở Nhà trắng với lãnh đạo EU, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, “giai đoạn mới” trong quan hệ Mỹ - EU đã được nhất trí, theo đó, hai bên ưu tiên hợp tác giải quyết các vấn đề liên quan áp thuế nhôm, thép cũng như các biện pháp trả đũa thương mại; hợp tác hướng tới mục tiêu không thuế quan, không rào cản phi thuế quan và bỏ trợ cấp lĩnh vực hàng công nghiệp không tự động; tăng cường thương mại trong một loạt lĩnh vực khác, như dịch vụ, hóa chất, dược phẩm, đậu tương; nhất trí củng cố hợp tác về năng lượng, trong đó EU tăng nhập khẩu khí đốt hóa lỏng từ Mỹ…

Những nội dung được nhất trí nêu trên gần như trái ngược những bước đi của cả hai bên trước đó, khi Mỹ khăng khăng áp “biểu thuế đen” lên nhôm và thép, thậm chí dọa tiếp tục áp thuế với ô-tô của châu Âu, trong khi EU từ chối thương lượng về một hiệp định thương mại tự do (FTA) với Mỹ, chừng nào Mỹ chưa từ bỏ các biện pháp thuế quan quá mức. Trong bối cảnh những tuyên bố không khoan nhượng vẫn được đưa ra ngay trước thềm cuộc đối thoại tại Nhà trắng, không nhiều người tin Mỹ và EU có thể dễ dàng đạt đồng thuận như vậy.

Tuy nhiên, sự nhượng bộ của cả hai bên ở thời điểm hiện tại là có cơ sở. Là những đối tác thương mại chủ chốt của nhau, cả Mỹ và EU đều hiểu rằng, căng thẳng kéo dài vừa làm tổn hại quan hệ đồng minh lâu đời, vừa kéo theo những hậu quả khôn lường. EU cũng không thể dễ dàng chấp nhận một cuộc chiến với nhôm, thép khiến thương mại của EU giảm sút, ước tính ít nhất 2%. Trong khi đó, vốn chịu tác động xấu từ xung đột thương mại với Trung Quốc, Mỹ càng thiệt hại hơn nếu tranh cãi với EU lên cao, trong bối cảnh Mỹ phần nào phụ thuộc nhập khẩu từ châu Âu. Càng leo thang tranh chấp thương mại với EU, Mỹ càng rơi vào thế bất lợi, khi EU chuyển hướng tìm kiếm các đối tác khác ngoài Mỹ.

Sự đồng thuận giữa Mỹ và EU đã tạo bước đột phá quan trọng trong nỗ lực tháo ngòi “quả bom” chiến tranh thương mại giữa hai bờ Đại Tây Dương. Đồng thời, tạo cơ hội để hai bên khởi động đàm phán nhằm giải quyết những tranh cãi liên quan vấn đề thuế quan, cũng như các biện pháp trả đũa thương mại lẫn nhau. Đây cũng là tin tốt lành cho kinh tế thế giới, trong bối cảnh thương mại toàn cầu trì trệ và chủ nghĩa bảo hộ nhăm nhe trỗi dậy ở nhiều nơi. Việc Mỹ và EU nhất trí giảm, tiến tới xóa bỏ các rào cản thuế quan đã giúp củng cố lòng tin của giới đầu tư, đem đến luồng gió mới cho các thị trường thế giới.

Tuy nhiên, căng thẳng thương mại Mỹ - EU hạ nhiệt không đồng nghĩa những tranh cãi gay gắt, bất đồng chủ chốt giữa hai bên đã được giải quyết. Giới chuyên gia Mỹ nhận định, cuộc đối thoại giữa Tổng thống Mỹ và nhà lãnh đạo EU mới là bước đi tích cực đầu tiên, giống như động thái hãm phanh cỗ xe chiến tranh thương mại đang lao nhanh về phía trước, chứ chưa thể hàn gắn rạn nứt sâu sắc trong quan hệ giữa hai bờ Đại Tây Dương. Trước mắt, hai bên tiếp tục cần sự nhượng bộ lớn để giải quyết xung đột liên quan việc Mỹ áp thuế nhôm, thép và có thể cả ô-tô thời gian tới.

Dẫu sao, bước đi tích cực, đảo chiều căng thẳng giữa Mỹ và EU vẫn khẳng định một thực tế rằng, đối thoại luôn là cách thức tốt nhất để giải quyết bất đồng. Ít nhất, cuộc đối thoại vừa qua đã giúp Mỹ và EU dời nguy cơ chiến tranh thương mại xa vạch nguy hiểm hơn.