Chặng đường dài phía trước

AN LINH

Thứ sáu, 24/08/2018 - 03:47 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của ARCADIO ESQUIVEL

Ngày 20-8 vừa qua, Hy Lạp đã chính thức thoát khỏi gói cứu trợ thứ ba, cũng chính là gói cứu trợ cuối cùng kéo dài ba năm, bắt đầu từ năm 2015. Tuy nhiên, khi không còn phải lệ thuộc các gói cứu trợ đồng nghĩa nước này sẽ phải tự lực cánh sinh trong việc vực dậy nền kinh tế và sẽ còn phải tiếp tục chính sách “thắt lưng buộc bụng” để trả những khoản nợ.

Như vậy, sau tám năm thực hiện chính sách kinh tế khắc khổ, việc các chủ nợ quốc tế chấm dứt các gói cứu trợ đã giúp Athens bước ra khỏi cuộc khủng hoảng nợ công lớn nhất trong lịch sử, từng đẩy nước này tới bờ vực phá sản. Đến nay, Hy Lạp cũng chính là nền kinh tế cuối cùng bước ra khỏi khủng hoảng nợ sau CH Ireland vào năm 2013, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha năm 2014 và đảo Cyprus vào năm 2016. Như vậy, cũng có thể nói rằng Liên hiệp châu Âu (EU) đã khép lại được cuộc khủng hoảng nợ nghiêm trọng nhất trong lịch sử của khối này, mà vào thời điểm tồi tệ nhất nó thậm chí còn đe dọa sự tồn tại của Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone).

Giới phân tích cho rằng, nguyên nhân giúp Hy Lạp vượt qua được cuộc khủng hoảng cực kỳ nghiêm trọng này, đầu tiên phải kể đến những nỗ lực to lớn và những “hy sinh đau đớn” của Chính phủ và người dân Hy Lạp, đặc biệt là Chính phủ đương nhiệm của Thủ tướng Alexis Tsipras. Trong giai đoạn khủng hoảng, ba gói cứu trợ quốc tế trị giá 289 tỷ euro (tương đương 330 tỷ USD) đã được triển khai vào các năm 2010, 2012 và 2015, đổi lại Athens phải tuân thủ những điều kiện ngặt nghèo từ các chủ nợ quốc tế, gồm EU, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), như các biện pháp “thắt lưng buộc bụng” không được lòng dân, cải cách nhiều lĩnh vực công…

Kể từ khi lên nắm quyền vào tháng 1-2015, Thủ tướng Tsipras đã phải đứng trước nhiều lựa chọn mang tính sống còn, trong đó có việc phải chấp nhận áp đặt khắc nghiệt của các chủ nợ để thực hiện những cải cách mạnh tay với xã hội Hy Lạp trong các lĩnh vực lao động, hưu trí, an sinh xã hội, cắt giảm hàng trăm nghìn việc làm trong lĩnh vực công… để đổi lại các gói cứu trợ nhằm tiếp tục “sống sót”.

Chính sách “thắt lưng buộc bụng” nền kinh tế mà báo chí Hy Lạp gọi là “hà khắc” đã tác động nghiêm trọng đến “xứ sở các vị thần”. Trong tám năm khủng hoảng, GDP của Hy Lạp giảm một phần tư, tỷ lệ thất nghiệp lên tới 28% và tiền lương hưu giảm xuống chỉ còn 40% so trước kia. Nhưng nhờ sự kiên quyết của Chính phủ Thủ tướng Tsipras, Hy Lạp đã từng bước thoát khỏi khó khăn, để đến cuối năm 2017, tăng trưởng kinh tế quay lại mức 1,4% sau gần một thập kỷ tăng trưởng âm và nền kinh tế này còn được dự đoán sẽ tăng trưởng ổn định ở mức 2,3%/năm trong vài năm tới. Tình trạng nợ công và thất nghiệp của Hy Lạp từ mức cao nhất trong lịch sử hiện đã xuống mức an toàn. Trong giai đoạn khủng hoảng, 25% GDP của Hy Lạp đã “bốc hơi” song từ năm 2017, GDP của nước này tăng trở lại. Tỷ lệ thất nghiệp cũng từ mức cao hơn 27% đã giảm xuống còn dưới 20% vào đầu tháng 8-2018. Để Hy Lạp lấy lại đà hồi phục thì mới đây, Eurozone đã chấp nhận gia hạn thêm 10 năm cho phần lớn trong tổng khoản nợ bắt buộc của Hy Lạp, hiện đã tương đương 180% GDP.

Ông Mario Centeno, Chủ tịch Ủy ban điều hành Cơ chế bình ổn châu Âu (ESM) cho biết, Hy Lạp đã thành công khi thoát khỏi gói cứu trợ cuối cùng. Ông nhấn mạnh: “Đây là lần đầu kể từ năm 2010, Hy Lạp có thể tự đứng bằng chính đôi chân của mình. Có được điều này là nhờ những nỗ lực phi thường của người dân Hy Lạp cũng như sự hợp tác hiệu quả của Chính phủ với sự hỗ trợ của các đối tác châu Âu thông qua các khoản vay và giảm nợ”.

Dù thế, Cao ủy EU phụ trách kinh tế Pierre Moscovici cảnh báo rằng, việc kết thúc chương trình cứu trợ không có nghĩa là Hy Lạp có thể chấm dứt các biện pháp cải cách khắc khổ, đồng thời cho rằng tình hình thực tế vẫn còn nhiều khó khăn. Bản thân Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hy Lạp Yannis Stournaras cũng thừa nhận nước này còn một chặng đường dài phải vượt qua, mà chỉ cần đi chệch hướng là mọi công sức có thể “đổ xuống sông xuống biển”.