Khoảng lặng trước bão

THANH TÂM

Thứ sáu, 31/08/2018 - 04:04 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của BOB

Nguy cơ Mỹ và phương Tây tiếp tục dội bom vào Syria với lý do chính quyền Damas gây ra các cuộc tiến công bằng vũ khí hóa học (VKHH) đang ngày càng hiện hữu, khi Nga cáo buộc nhiều tàu chiến và tên lửa đã được Mỹ và đồng minh triển khai tới Trung Đông. Tại thời điểm hiện nay, khả năng Syria hứng chịu đòn tiến công của phương Tây sẽ như “thêm dầu vào lửa”, làm bùng phát xung đột ra toàn khu vực.

Căng thẳng giữa các bên bắt nguồn từ những phát biểu trong cuộc đàm phán an ninh ngày 22-8 tại Geneva (Thụy Sĩ), giữa Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton và Tổng Thư ký Hội đồng An ninh Nga Nikolai Patrushev. Ông Bolton tuyên bố, Mỹ có thông tin cho thấy chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad đang chuẩn bị sử dụng VKHH cho một cuộc tiến công chiếm lại tỉnh Idlib từ phiến quân.

Theo ông John Bolton, Washington quan ngại về khả năng chính quyền Syria nối lại các hoạt động quân sự ở tỉnh Idlib, đồng thời tuyên bố Mỹ sẽ “đáp trả quyết liệt” nếu xảy ra một cuộc tiến công hóa học. Tháng 4 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã từng hạ lệnh nã hàng chục tên lửa vào các địa điểm nghi chứa VKHH ở Syria. Do còn tồn tại nhiều bất đồng về vấn đề Syria, cuộc họp song phương tại Geneva đã không đạt được tuyên bố chung. Hai bên đồng thời kêu gọi lẫn nhau không can thiệp công việc riêng của nước khác.

Cuộc gặp không mang lại kết quả đã làm phát sinh thêm căng thẳng. Ngày 24-8, Bộ Quốc phòng Nga cáo buộc Mỹ và phương Tây hợp tác với nhóm nổi dậy Tahrir al-Sham có liên hệ mạng lưới khủng bố Al-Qaeda ở Syria để dàn dựng một cuộc tiến công hóa học vào dân thường, nhằm đổ trách nhiệm cho chính quyền Damas. Moscow cũng dẫn thông tin cho thấy nhóm phiến quân này vận chuyển các xe chở khí độc tới một ngôi làng ở gần Idlib. Cùng ngày, theo Sputnik, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cảnh báo Mỹ và đồng minh không nên có những hành động liều lĩnh tại Syria, đồng thời tái khẳng định cam kết của Nga loại trừ hoàn toàn các nhóm khủng bố ở Syria và sẽ tiếp tục hỗ trợ chính quyền Damas tái thiết đất nước.

Mặc dù vậy, trước những phát biểu được xem như “tối hậu thư” từ Washington vừa qua, giới quan sát lo ngại tình hình Syria có thể bị đẩy lên nấc thang căng thẳng mới. Vấn đề VKHH ở Syria từng là đề tài tranh cãi chưa có hồi kết. Mỹ và phương Tây từng có tiền lệ tiến công Syria với “kịch bản” tố cáo Damas tiến công hóa học nhằm vào dân thường, như vụ việc làm nhiều trẻ em thiệt mạng ở Aleppo năm 2017. Trong khi đó, Moscow và Damas lại cho rằng VKHH là do phiến quân sử dụng. Các cuộc điều tra sau đó cũng không tìm thấy bằng chứng rõ ràng hoặc không đi đến kết luận cuối cùng quy kết trách nhiệm do bên nào gây ra.

Tương tự, lần này, Mỹ và các nước đồng minh có thể tiếp tục lấy lý do Syria sử dụng VKHH nhằm mở đường cho hành động đáp trả chính quyền Tổng thống Al-Assad. Ngày 27-8 vừa qua, lãnh đạo các nước Mỹ và Đức, Anh và Thổ Nhĩ Kỳ đã có cuộc điện đàm và bày tỏ quan ngại về “mối đe dọa tiềm tàng” từ việc sử dụng VKHH ở Syria, đặc biệt là tình hình nhân đạo tại khu vực tỉnh Idlib, bất chấp việc Moscow gọi đây là “những tuyên bố vô căn cứ”.

Gần đây, những nỗ lực đem lại hòa bình ở Syria của Nga với sự tham gia của Iran, Thổ Nhĩ Kỳ đã bước đầu đem lại kết quả khả quan cho chính quyền Tổng thống Al-Assad. Trên bàn đàm phán, các cuộc hòa đàm Syria tại Thủ đô Astana của Kazakhstan cho thấy Damas và các nhóm nổi dậy đang tìm kiếm một giải pháp chính trị để chấm dứt xung đột. Còn trên thực địa, các lực lượng ủng hộ Tổng thống Al-Assad đã chiếm lại nhiều khu vực từ tay phiến quân và các nhóm khủng bố, đặc biệt là đang giành ưu thế trong cuộc chiến giành lại tỉnh Idlib, thành trì cuối cùng của phiến quân. Những thắng lợi gần đây đã tạo nền móng giúp chính quyền Damas bắt đầu triển khai công tác tái thiết đất nước, từng bước lập lại sự ổn định.

Tuy nhiên, diễn biến hiện nay tại Syria có thể là “khoảng lặng trước bão”, bởi khả năng tiếp tục can thiệp quân sự của Mỹ và đồng minh sẽ làm khu vực Trung Đông thêm bất ổn, tạo ra những rào cản khó vượt trong tiến trình hòa bình Syria.