Thế đối đầu nghiêm trọng

ĐỨC TÙNG

Thứ năm, 08/11/2018 - 04:54 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của SHADI GHANIM

Phản ứng về việc Mỹ từ ngày 5-11 tái áp đặt toàn bộ biện pháp trừng phạt Iran, vốn đã được dỡ bỏ theo thỏa thuận hạt nhân lịch sử mà Tehran và các cường quốc thế giới ký năm 2015, Tổng thống Iran H.Rouhani cảnh báo căng thẳng leo thang giữa hai nước có thể biến thành một cuộc chiến không chỉ trong lĩnh vực kinh tế.

Đại sứ Iran tại LHQ, ông G.Khoshroo đã gửi thư tới Tổng Thư ký LHQ A.Guterres đề nghị cơ quan này yêu cầu Mỹ chịu trách nhiệm về quyết định tái áp đặt trừng phạt nhằm bóp nghẹt ngành dầu mỏ của Tehran. Đại sứ Khoshroo khẳng định, đây là những biện pháp bất hợp pháp và vi phạm một nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ, đồng thời cho rằng cộng đồng quốc tế cần buộc Mỹ phải chịu trách nhiệm về các hành động này, nhằm duy trì tính thượng tôn pháp luật và bảo vệ chủ nghĩa đa phương.

Các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran được dỡ bỏ vào năm 2015, theo thỏa thuận hạt nhân mà Tehran ký kết với các cường quốc thế giới, trong đó có Mỹ. Tuy nhiên, Tổng thống D.Trump đã rút Mỹ khỏi văn kiện này kể từ tháng 5 vừa qua, đồng thời áp đặt trở lại hai vòng trừng phạt nhằm vào quốc gia Hồi giáo này. Vòng trừng phạt đầu tiên diễn ra cách đây hai tháng nhằm vào các lĩnh vực như chế tạo ô-tô, buôn bán vàng và những kim loại quý hiếm khác. Vòng trừng phạt mới lần này nhằm vào lĩnh vực năng lượng và các giao dịch của Ngân hàng Trung ương Iran. Từ đó đến nay, ước tính Iran mất khoảng hai tỷ USD doanh thu từ dầu mỏ.

Theo các chuyên gia kinh tế, với lệnh trừng phạt mới, chắc chắn ngành năng lượng và ngân hàng của Iran sẽ bị thiệt hại nghiêm trọng, dù Iran tạm thời vẫn được xuất khẩu dầu cho một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ, Italia, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ. Do lo ngại vi phạm lệnh trừng phạt của Washington đối với Tehran, mạng kết nối ngân hàng toàn cầu SWIFT đã đình chỉ quyền truy cập của một số ngân hàng Iran vào hệ thống của mạng này, khiến các ngân hàng Iran gặp khó khăn khi muốn giao dịch với đối tác.

Ngay sau khi các lệnh trừng phạt của Mỹ bắt đầu có hiệu lực, Tổng thống Iran H.Rouhani khẳng định Tehran sẽ vẫn bán dầu và phá vỡ các lệnh trừng phạt của Washington. Ông nhấn mạnh rằng nước Cộng hòa Hồi giáo này sẽ phớt lờ các lệnh trừng phạt bất hợp pháp và bất công của Mỹ, bởi chính sách này đi ngược các quy tắc quốc tế. Theo nhà lãnh đạo Iran, nước này đang trong tình trạng chiến tranh kinh tế với Mỹ.

Trong khi đó, cộng đồng quốc tế cũng chỉ trích các biện pháp trừng phạt của Mỹ. Cao ủy phụ trách kinh tế và tài chính của Liên hiệp châu Âu (EU) P.Moscovici khẳng định, EU không thông qua quyết định trên của Washington. Người phát ngôn của Chính phủ Đức S.Seibert cho rằng, cần tạo điều kiện cho các mối quan hệ kinh doanh hợp pháp với Iran và Berlin đang tìm cách bảo vệ các công ty Đức bị ảnh hưởng từ các biện pháp trừng phạt của Mỹ. Chính phủ Anh cũng bày tỏ “lấy làm tiếc” về quyết định áp đặt trừng phạt Iran của Mỹ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nêu rõ, nước này phản đối các biện pháp trừng phạt đơn phương, khẳng định các hợp tác của Trung Quốc với Iran từ trước đến nay trong khuôn khổ luật pháp quốc tế là hợp pháp và chính đáng, đồng thời cam kết Bắc Kinh tiếp tục hoạt động giao dịch thương mại với nước Cộng hòa Hồi giáo này. Trung Quốc sẽ tiếp tục duy trì lập trường khách quan và có trách nhiệm nhằm duy trì thỏa thuận hạt nhân Iran.

Theo các nhà phân tích, căng thẳng giữa hai nước không chỉ dừng ở lĩnh vực kinh tế khi đúng vào thời điểm Mỹ tái trừng phạt ngành công nghiệp dầu then chốt của nước Cộng hòa Hồi giáo này, Iran đã tiến hành cuộc tập trận phòng không quy mô lớn. Trong khi đó, Cố vấn An ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ J.Bolton tuyên bố Washington sẽ áp đặt bổ sung các lệnh trừng phạt Tehran trong thời gian tới. Với những căng thẳng như trên, quan hệ Mỹ - Iran đang lâm vào trạng thái đối đầu ngày càng nghiêm trọng và điều này gây tổn hại không chỉ cho Tehran mà còn gây bất ổn an ninh khu vực, cũng như tác động tiêu cực đến kinh tế toàn cầu.