Vòng xoáy nguy hiểm

SƠN NINH

Thứ hai, 04/03/2019 - 05:13 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của EMAD HAJJAJ

Vụ đánh bom đẫm máu tại vùng lãnh thổ tranh chấp Kashmir đã thổi bùng mồi lửa bất đồng vốn âm ỉ lâu nay giữa Ấn Độ và Pakistan. Dư luận hết sức lo ngại vòng xoáy căng thẳng mới và xung đột leo thang có thể đẩy hai nước láng giềng đến bờ vực một cuộc chiến tranh thứ tư kể từ khi họ giành độc lập từ Anh năm 1947.

Như mồi lửa gặp gió lớn, vụ đánh bom đẫm máu hôm 14-2 ở huyện Pulwama thuộc khu vực Kashmir do Ấn Độ kiểm soát, khiến 40 binh sĩ Ấn Độ thiệt mạng, đã đẩy căng thẳng giữa Ấn Độ và Pakistan tăng cao, đi kèm một loạt hành động quân sự trả đũa lẫn nhau. Ấn Độ một mực đổ lỗi cho phía Pakistan “dung túng” các nhóm khủng bố chống Ấn Độ; và vụ đánh bom ở Pulwama là bằng chứng mới nhất. Trong khi đó, Pakistan bác bỏ mọi cáo buộc.

Không quân Ấn Độ ngày 26-2 đã tiến sâu vào không phận Pakistan tiến hành không kích các vị trí ở thị trấn Balakot thuộc tỉnh Khyber – Pakhtunkhwa của Pakistan, mà phía Ấn Độ cho là trại huấn luyện của Jaish-e-Mohammad (JeM), nhóm phiến quân đã thừa nhận thực hiện vụ đánh bom ở Kashmir. Ấn Độ cũng tiến hành chặn các máy bay của Pakistan vi phạm không phận và buộc các máy bay này phải quay đầu. Đáp trả, Pakistan nã pháo vào các cơ sở quân sự, bắn rơi hai máy bay và bắt giữ một phi công Ấn Độ. Pakistan cũng đóng cửa không phận trong thời gian ngắn do xung đột.

Pakistan đã mở cửa không phận trở lại và trao trả Ấn Độ viên phi công, nhưng điều đó không đồng nghĩa căng thẳng giữa hai bên được xoa dịu. Điều đáng nói, hai bên không ngừng đổ lỗi lẫn nhau, cùng đưa ra những tuyên bố cứng rắn và đe dọa đáp trả thích đáng các hành động của nhau. Truyền thông hai nước cũng đăng tải dày đặc thông tin về vòng xoáy xung đột mới giữa hai nước, theo hướng bảo vệ “chiến thắng” của nước mình trong những màn không kích và bắn phá trả đũa lẫn nhau giữa các lực lượng hai nước ở khu vực Kashmir.

Có thể thấy, xung đột bùng phát đã đánh dấu mức độ leo thang căng thẳng nghiêm trọng nhất giữa Ấn Độ và Pakistan suốt nhiều năm. Song, nguyên nhân gây căng thẳng không mới, vẫn xuất phát từ vấn đề tranh chấp chủ quyền tại khu vực Kashmir, vốn kéo dài hơn 70 năm qua và luôn tiềm ẩn nguy cơ đẩy hai nước đến bờ vực chiến tranh. Kể từ khi Ấn Độ và Pakistan giành độc lập năm 1947, hai nước láng giềng từng rơi vào ba cuộc chiến tranh (các năm 1947, 1965 và 1971), trong đó có hai cuộc chiến tranh và nhiều lần xung đột xảy ra liên quan vấn đề Kashmir. Bất chấp lệnh ngừng bắn đạt được năm 2003, đụng độ giữa các binh sĩ hai nước vẫn xảy ra ở dọc ranh giới kiểm soát (Loc) phân chia Kashmir thành hai khu vực do Ấn Độ và Pakistan kiểm soát. Các nhóm phiến quân cũng thực hiện các vụ tiến công nhằm lãnh thổ Ấn Độ. Đây là điều nhức nhối nhất giữa hai nước, khi Ấn Độ luôn cáo buộc Pakistan hỗ trợ phiến quân chống Ấn Độ, trong khi Pakistan một mực bác bỏ.

Trong tình trạng “nước sôi lửa bỏng” như vậy, khả năng đối thoại giải quyết xung đột như “khe cửa hẹp”, song cả hai bên bước đầu đã phát đi những tín hiệu hòa dịu. Islamabad tuyên bố không muốn căng thẳng và “không có cách nào khác” ngoài việc đáp trả hành động tiến công của New Delhi, nhưng vẫn tránh gây thương vong cho dân thường. Về phía Ấn Độ, mục tiêu không kích cũng chỉ nhằm cơ sở của nhóm phiến quân chủ mưu vụ đánh bom ở Pulwama. Thủ tướng Imran Khan kêu gọi New Delhi ngồi vào bàn đàm phán, trong khi Bộ Ngoại giao Ấn Độ ra tuyên bố nhấn mạnh, hai nước vẫn còn nhiều kênh liên lạc có thể sử dụng để giải quyết bất đồng.

LHQ và Liên hiệp châu Âu (EU) kêu gọi chính phủ Ấn Độ và Pakistan kiềm chế, không để căng thẳng tồi tệ hơn. Mỹ, Anh, Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ cũng kêu gọi hai bên giải quyết mâu thuẫn bằng biện pháp ngoại giao, hạ nhiệt căng thẳng và bình ổn tình hình thông qua các biện pháp đối thoại hòa bình.