Cơ hội cuối cùng

ĐỨC TÙNG

Thứ năm, 04/04/2019 - 06:07 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của SONG CHEN

Trưởng đoàn đàm phán về Anh rời Liên hiệp châu Âu (EU), còn gọi là Brexit, Michel Barnier cảnh báo vấn đề Brexit đang rất cấp bách và Anh có thể “đối mặt vực thẳm” khi nguy cơ Brexit không thỏa thuận (“Brexit cứng”) đang tăng lên từng ngày. Thủ tướng Anh Theresa May mong muốn EU gia hạn thêm thời hạn Brexit để có thời gian tháo gỡ thế bế tắc tại Hạ viện.

Ông Barnier khẳng định, dù trong những ngày qua kịch bản “Brexit cứng” dần hiện rõ hơn nhưng EU vẫn hy vọng có thể tránh được kịch bản này. EU sẵn sàng chấp nhận Anh ở lại liên minh thuế quan EU hoặc duy trì một mối liên hệ với EU tương tự mô hình Na Uy hiện tại. Hiện Anh chưa đưa ra kịch bản thuyết phục nào cho Brexit và các lãnh đạo EU, bao gồm cả Thủ tướng Anh Theresa May sẽ họp tại Brussels vào ngày 10-4 để quyết định các bước tiếp theo.

Ông Barnier cho rằng Anh có ba lựa chọn trước ngày 12-4, khi quốc gia này chính thức rời EU theo lịch gia hạn Brexit mà hai bên đạt được cuối tháng 2 vừa qua. Thứ nhất là lựa chọn ủng hộ thỏa thuận Brexit mà Anh và EU đã đạt được hồi cuối năm 2018, đây là cách duy nhất để Anh ra đi một cách có trật tự. Những kịch bản khác bao gồm “Brexit cứng” hoặc trì hoãn Brexit trong thời gian dài. Ông Barnier nhấn mạnh kịch bản không thỏa thuận là điều mà EU chưa bao giờ mong muốn, bởi không thỏa thuận đồng nghĩa với không có thời gian chuyển tiếp. Trong khi đó, việc trì hoãn Brexit trong thời gian dài sẽ kéo theo việc Anh phải tham gia các cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu (EP) vào tháng 5 tới. Trưởng đoàn đàm phán Brexit của EU cũng khẳng định không còn lựa chọn nào khác, đồng thời nhấn mạnh 27 quốc gia thành viên còn lại của EU hiện đoàn kết sẵn sàng cho một kịch bản chia tay không thỏa thuận.

Phát biểu trên được đưa ra sau khi Hạ viện Anh không thể tìm ra một phương án thay thế cho thỏa thuận Brexit của chính phủ nước này, vốn bị bác bỏ trong ba cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện Anh trước đó. Theo đó, không một giải pháp nào trong bốn giải pháp: tổ chức trưng cầu ý dân về mọi thỏa thuận Brexit với EU; thành lập một liên minh thuế quan với EU; Anh nằm trong thị trường chung EU hoặc dừng tiến trình Brexit trong trường hợp không có thỏa thuận trước ngày 12-4, nhận được sự đồng ý của Nghị viện Anh. EU cảnh báo, vấn đề Brexit hiện đang rất cấp bách và đây là cơ hội cuối cùng cho nước Anh hoặc thoát khỏi thế bế tắc hoặc “đối mặt vực thẳm”.

Hiện Thủ tướng Anh không loại trừ khả năng lần thứ tư trình kế hoạch Brexit của mình với các nghị sĩ Anh. Bộ trưởng phụ trách Brexit của Anh Stephen Barclay đã gợi ý khả năng Hạ viện Anh bỏ phiếu lần thứ tư về Brexit. Theo nhận định của ông Barclay, Anh có thể tránh được việc trì hoãn kéo dài Brexit và rời khỏi “mái nhà chung” đúng thời hạn 12-4, nếu Quốc hội Anh thông qua thỏa thuận Brexit trong cuộc bỏ phiếu lần thứ tư có thể diễn ra trong tuần này. Ông khẳng định lập trường và quyết tâm đến cùng của Chính phủ Anh theo đuổi Brexit có thỏa thuận.

Sau cuộc họp chính phủ kéo dài hơn bảy giờ đồng hồ trong ngày 2-4 nhằm tháo gỡ thế bế tắc hiện nay liên quan Brexit, Thủ tướng May cho biết bà muốn đảng Bảo thủ và Công đảng đối lập nhất trí một kế hoạch Brexit mới và đưa ra bỏ phiếu tại Hạ viện trước ngày 10-4. Lãnh đạo Công đảng đối lập Corbyn cho rằng Hạ viện cần bỏ phiếu cho các lựa chọn khác để thay cho khung khuôn khổ tương lai các mối quan hệ hiện nay giữa Anh và EU một cách “sớm nhất có thể”. Tuy nhiên, Thủ tướng May vẫn khẳng định thỏa thuận rút khỏi EU sẽ vẫn là một phần nằm trong thỏa thuận giữa Anh và EU.

Đến nay, Hạ viện Anh đã bác bỏ tổng cộng 12 lựa chọn nhằm tìm ra một đề xuất khả thi thay thế thỏa thuận rút khỏi EU hiện nay. Anh có thời gian từ nay đến 12-4 trình EU một kế hoạch Brexit mới và phải được EU chấp thuận, nếu không thì nước Anh sẽ phải rời EU không thỏa thuận. Thủ tướng May mong muốn EU tiếp tục gia hạn Brexit thêm một “thời gian ngắn nhất có thể”, đến trước ngày 22-5 để Anh không phải tham gia bầu cử EP.

Tuy nhiên, với những bất đồng trong nội bộ chính giới Anh cũng như quan điểm khác biệt giữa Anh và EU thì tiến trình Brexit vẫn chưa sớm về đích, và nguy cơ một vụ “ly hôn” không thỏa thuận giữa hai bên vẫn đang hiện hữu.