Vòng xoáy nguy hiểm

AN LINH

Thứ ba, 09/04/2019 - 06:31 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của EMAD HAJJAJ

Cuộc xung đột giữa các phe phái ở Libya đang trở nên ngày càng nghiêm trọng sau khi lực lượng đối địch với chính quyền Libya được LHQ ủng hộ “dấy binh” tiến vào vào Thủ đô Tripoli. Động thái này có thể đẩy cuộc khủng hoảng bạo lực dai dẳng ở quốc gia Bắc Phi rơi vào vòng xoáy mới nếu các bên không biết cách kiềm chế.

Ngày 5-4 vừa qua, Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ đã họp khẩn để thảo luận tình hình tại Libya sau khi tướng Khalifa Haftar, người đứng đầu lực lượng Quân đội Quốc gia Libya (LNA) ủng hộ chính quyền đối lập tại miền đông Libya, ra lệnh cho các lực lượng thân cận tiến vào các tỉnh miền tây Libya, trong đó có Thủ đô Tripoli. Cuộc tiến quân được đặt tên là “Chiến dịch giải phóng Tripoli”, dự kiến ​​sẽ kiểm soát toàn bộ khu vực Tripoli trong vòng vài ngày. Sau khi được lệnh của tướng Haftar, LNA đã chiếm một trạm kiểm soát an ninh cách Tripoli khoảng 27 km về phía tây.

Hành động của LNA được cho là đã đẩy cuộc xung đột với chính quyền được quốc tế công nhận ở Libya lên một nấc thang mới hết sức nguy hiểm. Ngay lập tức, ông Fayez al-Serraj, Thủ tướng Chính phủ Đoàn kết Dân tộc Libya (GNA) ở miền tây được LHQ ủng hộ, gọi đây là hành động “leo thang” căng thẳng, đồng thời chỉ thị cho các lực lượng thân Chính phủ chuẩn bị đối phó với các “mối nguy hiểm”. Trong một dòng trạng thái trên mạng xã hội Twitter, Tổng Thư ký (TTK) LHQ Antonio Guterres đã bày tỏ “lo ngại sâu sắc” về hoạt động quân sự đang diễn ra tại Libya và nguy cơ đối đầu tại quốc gia này. Phát biểu ý kiến với báo giới tại Tripoli, ông Guterres cho rằng không nên có giải pháp quân sự cho cuộc xung đột ở Libya và các bên cần nhanh chóng giảm căng thẳng. Ông Guterres cho biết: “Không thể có hội nghị quốc gia trong tình trạng hiện nay”.

Những diễn biến gây lo ngại mới tại Libya diễn ra ngay sau khi LHQ chính thức thông báo về một hội nghị với sự tham gia của tất cả các bên liên quan ở Libya, vốn dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 14 đến 16-4 ở miền tây Libya. Hội nghị này được tổ chức nhằm vạch ra lộ trình hướng tới các cuộc bầu cử, qua đó giúp quốc gia Bắc Phi thoát khỏi cuộc khủng hoảng kéo dài suốt nhiều năm qua kể từ cuộc nổi dậy hồi năm 2011. Hội nghị quốc gia Libya cũng nhằm ấn định thời gian tiến hành các cuộc bầu cử Quốc hội và Tổng thống ở Libya. Tuy nhiên, tình hình thực tế cho thấy hội nghị khó có thể diễn ra theo kế hoạch nêu trên.

Hiện tình hình trên thực địa đang diễn biến hết sức phức tạp. Các lực lượng miền đông của tướng Haftar đang áp sát Tripoli và đã thông báo với các lực lượng đang kiểm soát Thủ đô của Libya, rằng một là giao nộp vũ khí và đầu hàng hoặc ở yên ở trong nhà. Trong khi đó, Thủ tướng Fayez cũng cho biết đã ra lệnh cho các lực lượng thân Chính phủ chuẩn bị đối phó các “mối nguy hiểm” đến từ các nhóm khủng bố, tội phạm, những kẻ ngoài vòng pháp luật, cũng như những lực lượng có ý định đe dọa an ninh của các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Kể từ sau cuộc chính biến năm 2011 lật đổ chế độ của nhà lãnh đạo Muammar Gadhafi, Libya hiện vẫn trong tình trạng chia rẽ chính trị sâu sắc và bạo lực leo thang. Tại đây đang tồn tại hai chính quyền ở miền đông và miền tây, với các lực lượng vũ trang riêng. Cụ thể, LNA trung thành với tướng Khalifa Haftar ủng hộ chính quyền miền đông đối trọng với lực lượng GNA ở miền tây được LHQ hậu thuẫn. Mặc dù hai bên đã ký thỏa thuận chính trị do LHQ bảo trợ vào cuối năm 2015, nhưng Libya vẫn chưa đạt được quá trình chuyển tiếp dân chủ. Hiện tại, GNA vẫn chưa thể thành lập lực lượng quân đội, mà vẫn phải dựa vào sự hỗ trợ của các nhóm vũ trang để bảo vệ Thủ đô.

Do đó, một cuộc xung đột mới nếu xảy ra sẽ đẩy Libya lún sâu thêm vào vòng xoáy bạo lực nguy hiểm. Giới phân tích cho rằng, lối thoát cho tình hình hiện nay là các bên cần tham gia đối thoại để “hạ nhiệt” căng thẳng. Thực tế đã cho thấy, biện pháp can thiệp quân sự sẽ không giải quyết được tình hình Libya mà cần phải có một giải pháp chính trị toàn diện.