Hy vọng hòa bình mới

AN LINH

Thứ sáu, 19/04/2019 - 05:10 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của EMAD HAJJAJ

Những tín hiệu hòa giải đã được phát đi từ Yemen sau khi Chính phủ nước này và lực lượng phiến quân Houthi nhất trí với kế hoạch cụ thể rút quân khỏi “điểm nóng” Hodeidah. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi Quốc hội Yemen triệu tập phiên họp đầu tiên sau bốn năm xảy ra xung đột vũ trang nhằm tìm kiếm sự đoàn kết đối phó cuộc khủng hoảng hiện nay.

Theo AFP, ngày 15-4, đặc phái viên của LHQ về Yemen, ông Martin Griffiths cho biết, Chính phủ Yemen và lực lượng Houthi đã nhất trí với kế hoạch cụ thể rút quân khỏi thành phố cảng Hodeidah sau một thời gian trì hoãn khá lâu. Mặc dù thời gian rút quân chưa được các bên công bố, song ông Griffiths tin tưởng điều này sẽ sớm diễn ra.

Phát biểu ý kiến trước HĐBA LHQ, đặc phái viên Griffiths cho hay, cả hai bên đã đạt được đồng thuận về giai đoạn đầu của kế hoạch cụ thể rút quân khỏi Hodeidah. Việc rút quân đã được các bên đồng ý từ hồi tháng 12 năm ngoái, theo thỏa thuận ngừng bắn đạt được trong cuộc gặp tại Thụy Điển nhằm chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài tại Yemen. Hôm 17-2, LHQ đã đưa ra lộ trình cho các bên tham chiến rút quân khỏi thành phố Hodeidah và các cảng trong khu vực theo hai giai đoạn, nhưng trên thực tế, từ đó đến nay chưa thể triển khai việc rút quân do các bên cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn.

Thành phố cảng Hodeidah nằm bên bờ Biển Đỏ, là cửa ngõ trung chuyển phần lớn hàng cứu trợ cho Yemen. Các quan chức của LHQ cho rằng phe Houthi đã không chịu rút quân như cam kết trong giai đoạn đầu của kế hoạch, vì lo ngại các lực lượng thân liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu sẽ tranh thủ chiếm mất khu vực này. Cuộc chiến ở Yemen đã khiến đất nước Trung Đông này rơi vào cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng khiến nhiều triệu người phải đối diện nạn đói và dịch bệnh.

Song song thỏa thuận rút quân đạt được giữa Chính phủ Yemen và Houthi, một tín hiệu nữa cho thấy các phe phái chính trị ở quốc gia Tây Á này muốn đoàn kết đối phó cuộc khủng hoảng bạo lực và nhân đạo. Ngày 13-4, Quốc hội Yemen đã triệu tập phiên họp đầu tiên sau bốn năm xảy ra xung đột vũ trang. Cuộc họp diễn ra tại Phủ Tổng thống ở Seiyun, thành phố lớn thứ hai tại tỉnh đông nam Hadramout. Tổng thống Yemen Mansour Hadi, Thủ tướng Maeen Abdulmalik cùng đại biểu các nước Arab và nhiều nước khác tham dự cuộc họp với 141 nghị sĩ trong quốc hội 301 ghế của Yemen.

Phát biểu ý kiến khai mạc phiên họp bất thường của Quốc hội, Tổng thống Hadi khẳng định phiên họp diễn ra “vào một thời điểm rất quan trọng trong lịch sử đất nước” và “chúng ta đang đứng giữa các lựa chọn hòa bình và chiến tranh”. Ông cáo buộc phiến quân Houthi hủy hoại những nỗ lực kiến tạo hòa bình của LHQ tại Yemen. Tổng thống Hadi nhấn mạnh, phiên họp bất thường của Quốc hội cho thấy người dân Yemen đang khôi phục một trong những thể chế quan trọng nhất của nhà nước sau một chặng đường dài đấu tranh. Tại phiên họp, các nghị sĩ Yemen đã bầu Trợ lý Tổng Thư ký đảng Quốc đại Nhân dân (GPC) cầm quyền, ông Sultan al-Barakani làm Chủ tịch Quốc hội.

Yemen rơi vào hỗn loạn kể từ khi bùng phát xung đột giữa các lực lượng ủng hộ chính phủ của Tổng thống Mansour Hadi được quốc tế công nhận, với nhóm phiến quân Houthi cùng các lực lượng trung thành với cựu Tổng thống Ali Abdullah Saleh. Hiện Houthi kiểm soát thành phố cảng trọng yếu Hodeidah, trong khi quân đội Chính phủ Yemen được liên quân do Saudi Arabia đứng đầu hậu thuẫn đang từng bước giành lại quyền kiểm soát các vùng ngoại ô phía đông nam. Tháng 12-2018, các bên tham chiến đã đạt được một thỏa thuận hòa bình ở Hodeidah, được xem là bước đầu tiên thúc đẩy một giải pháp chính trị toàn diện.

Các cuộc đàm phán hòa bình trước đây về vấn đề Yemen thường xuyên đổ vỡ vì thiếu sự nhượng bộ của cả hai bên, hoặc thậm chí bị hủy bỏ vào phút chót. Vì thế, thỏa thuận rút quân lần này khỏi Hodeidah, dù chưa thật sự diễn ra, song cũng được xem là dấu hiệu “xuống thang” của cả Chính phủ Yemen lẫn lực lượng Houthi, mở ra hy vọng mới về thiết lập lại nền hòa bình ở quốc gia Tây Á vốn chìm trong xung đột và đói nghèo hơn bốn năm qua, đồng thời giúp ổn định tình hình khu vực.