Nhà văn Lê Phương Liên:

Tranh truyện thú vị giúp trẻ thêm yêu lịch sử

QUANG HƯNG (THỰC HIỆN)

Thứ hai, 23/07/2018 - 12:39 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Nhiều tập truyện tranh lịch sử do nhà văn Lê Phương Liên soạn lời vừa tiếp tục được NXB Kim Đồng tái bản. Nhà văn chia sẻ niềm vui với Thời Nay.

Phóng viên (PV): Xin chúc mừng nhà văn với những tác phẩm truyện lịch sử do bà biên soạn tiếp tục tái bản! Điều này cho thấy các thông tin lịch sử nếu được thể hiện sinh động, sáng tạo, sẽ cuốn hút bạn đọc. Bà có suy nghĩ gì về điều này?

Nhà văn Lê Phương Liên (LPL): Đây là những cuốn sách tranh truyện lịch sử mỏng, 32 trang. Mỗi trang sách là sự kết hợp hài hòa giữa lời và hình vẽ. Được gọi là tác phẩm, tôi rất cảm động, bởi trong “tư duy” của nhiều nhà văn hiện nay còn coi nhẹ thể loại tranh truyện lịch sử này. Nếu chúng ta phổ biến sách rộng rãi trong dân chúng thì có thể nên nghĩ đến khái niệm “tác phẩm” với nghĩa mở rộng hơn.

Dân ta có lòng yêu nước và tình cảm tự tôn dân tộc rất cao. Hàng trăm năm qua, các vị vua đại trí đại nhân, các vị tướng đại tài, các vĩ nhân kiệt xuất đều là những hình ảnh chói lọi trong tâm trí của hàng triệu dân Việt Nam từ đời này sang đời khác. Đó chính là niềm tin để người làm sách “ra trận”. Tuy nhiên nếu không thể hiện cuốn sách đáp ứng đúng kỳ vọng của người đọc, thì cuốn sách sẽ không được tiếp nhận, không tồn tại được trên thị trường.

Một số cuốn truyện tranh lời nhà văn Lê Phương Liên, tranh họa sĩ Tạ Huy Long được tái bản.

PV: Xin bà chia sẻ về quá trình thực hiện loạt truyện lịch sử này?

LPL: Việc biên soạn một cuốn tranh truyện lịch sử là một việc công phu đòi hỏi tác giả biên soạn phải đọc các bộ sử dân tộc đã được dịch ra quốc ngữ như “Đại Việt sử ký toàn thư”, “Khâm định Việt sử thông giám cương mục”, “Việt Nam sử lược”… Phải đọc rất nhiều các sách cổ văn, đi tham quan thực tế các di tích và học hỏi trong văn hóa dân gian nữa… thì mới hình dung ra được những hình ảnh đất nước con người hàng trăm năm trước…

Vào năm 1996, họa sĩ Phạm Quang Vinh khi ấy là Phó Giám đốc NXB Kim Đồng một hôm vui mừng nói với tôi: “Chị Liên ơi, tìm được họa sĩ vẽ truyện tranh lịch sử rồi!”, và anh giới thiệu họa sĩ Tạ Huy Long đến gặp tôi. Thật là mừng hơn bắt được vàng! Họa sĩ vẽ tranh truyện lịch sử là rất hiếm, thế hệ trước có các ông Nguyễn Bích, Phan Doãn… Đến lúc này người thì đã mất, người thì già yếu không vẽ được nữa. Tạ Huy Long khi ấy 20 tuổi, bản thảo đầu tiên Long cộng tác với tôi chính là cuốn “Đinh Bộ Lĩnh”. Long vẽ trẻ con làng quê rất hồn nhiên và đẹp một cách dân dã. Trình bày trang sách rất mỹ thuật. Các hình ảnh vua quan, nhà sư, cảnh triều đình đều rất phù hợp và đẹp. Từ “Đinh Bộ Lĩnh” tôi tiếp tục động viên Long làm tiếp sang “Lý Công Uẩn” và “Lý Thường Kiệt”.

Sau ba cuốn sách thành công rực rỡ (được tái bản liên tiếp sau đó), Long được về làm việc ở NXB Kim Đồng và bây giờ là họa sĩ trưởng của NXB Kim Đồng. Ban biên tập tranh truyện khi đó bèn quyết định làm một bộ sách lấy tên “Tranh truyện lịch sử Việt Nam”, với nhiều tên sách nữa như “Hai Bà Trưng” (họa sĩ Lê Lam vẽ), “An Dương Vương”, “Bà Triệu”, “Lý Nam Đế”, “Triệu Việt Vương”, “Ngô Quyền”… với sự tham gia của nhiều tác giả viết lời và nhiều họa sĩ vẽ tranh…

Bẵng đi vài năm do bận rộn nhiều việc nên tôi cũng không có thời gian viết lời tranh truyện lịch sử. Đến khoảng năm 2012, ban biên tập tranh truyện NXB Kim Đồng nói với tôi viết về Vua “Trần Nhân Tông” cùng với Tạ Huy Long, và Long cũng thấy rất có cảm hứng vẽ cuốn này. Truyện tranh “Trần Nhân Tông” ra đời năm 2016, và liên tiếp in lại năm 2017, 2018… Các cuốn “Đinh Bộ Lĩnh”, “Lý Thường Kiệt”, “Lý Công Uẩn” đều đã in lại đến lần thứ 10. Bộ sách được làm theo kiểu nối dài, năm nào cũng được in lại, sẽ còn tiếp tục có các cuốn khác nữa ra đời.

PV: Hẳn bà đã có những kỷ niệm đáng nhớ khi chứng kiến các tác phẩm truyện tranh lịch sử ấy ra đời, đến với bạn đọc rộng rãi. Xin bà chia sẻ?

LPL: Tôi còn nhớ niềm xúc động khi cùng chia sẻ với họa sĩ cảm xúc đoàn thuyền của Vua Lý Công Uẩn tới bến sông Hồng thì cảnh rồng bay hiện lên ở chân trời. Rồi cảnh bên phòng tuyến sông Như Nguyệt, tiếng ngâm thơ “Thần” vang lên thể hiện thành tranh vẽ ra sao. Tôi còn nhớ ở cảnh kết thúc cuốn tranh truyện “Lý Thường Kiệt”, tôi đề nghị Long vẽ cảnh phố Lý Thường Kiệt hiện nay để các em thiếu nhi có được mối liên hệ với hiện tại.

Tôi đã chứng kiến nhiều lần các em nhỏ cả ở nông thôn và thành phố đều rất thích bộ sách này. Việc tranh giành nhau xem sách luôn xảy ra. Trước hết các em thích các tình tiết kể chuyện tuổi thơ của Đinh Bộ Lĩnh thuở bé đi chăn trâu…, Lý Công Uẩn làm con nuôi nhà sư… Các em rất thích các hình ảnh lẫm liệt oai phong của Lý Thường Kiệt cưỡi ngựa cầm gươm, Trần Nhân Tông ban đầu lên núi, không muốn làm vua nữa, rồi sau khi đất nước đã thanh bình lại như một thi nhân ở Yên Tử. Các ông bà, cha mẹ của các em đều thích mua sách này về cho con cháu.

PV: Xin cảm ơn nhà văn!

Nhà văn Lê Phương Liên: Theo tôi về việc dạy sử ở nhà trường, bên cạnh việc cho các em theo dõi theo biên niên sử các diễn biến sự kiện, nên tổ chức các buổi sinh hoạt ngoại khóa để các em kể chuyện về các nhân vật lịch sử theo các truyền thuyết dã sử trong dân gian. Ngay cả trong thời kỳ cận đại, cũng có nhiều câu chuyện trong làng xóm, trong họ tộc và gia đình về các liệt sĩ, thương binh rất gần gũi... Tìm hiểu từng góc phố, mái đình, cây đa ở làng quê phố phường nơi ta ở đã đầy ắp ký ức lịch sử, vô cùng bi tráng và ly kỳ.