Ngược dòng Sêrêpốc

TRUYỆN NGẮN CỦA HỒNG CHIẾN

Thứ tư, 21/11/2018 - 11:38 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Minh họa: NGUYỄN PHÚ

Bính boong… bính boong… bính boong!

Dàn chiêng của buôn Phôn Prang nổi lên lan tỏa trên mặt sông, dội vào cánh rừng già như tiếng kêu bi ai, nghe não lòng. Hôm nay nhà mí H’Lan làm lễ bỏ mả chồng, tổ chức đâm trâu. Ông thầy cúng nổi bật nhất vì mặc chiếc áo thêu nhiều mầu, dài đến tận đầu gối che khuất luôn chiếc khố đen. Ông khấn vái xong một bài, lại vít cần rượu uống; uống rồi lại khấn, thâu đêm suốt sáng đến ba ngày, ba đêm như thế. Không biết cái lời nơi miệng với bài cúng trong đầu có giống nhau không, nhưng Yang trên trời chắc hiểu rõ cả nên mây vẫn bay, trời vẫn nóng oi ả vì mùa khô Tây Nguyên như thế. Còn đám người lớn cũng vậy, họ lo ăn, lo uống và đêm còn hát nữa, hát đến khi mệt thì kéo nhau ra lùm cây, hay chỗ vắng ôm nhau ngủ, ngủ dậy lại uống… lễ là vậy.

Đám trẻ lau nhau thấy người ta làm lễ cúng bỏ mả thích lắm, tha hồ ăn, tha hồ chơi và tha hồ nghịch ngợm mà không bị la mắng vì… ai cũng say cả. H’Uyên con gái út của già làng năm nay vừa tròn mười ba mùa rẫy, khuôn mặt như trăng rằm, tóc hoe hoe đỏ, quăn tự nhiên. H’Uyên không thích uống rượu cần, cũng không ham ăn đồ cúng nên chỉ đứng nghe người ta đánh chiêng, khóc trâu một lúc rồi lại gần Y Nhớ đạp vào khuỷu chân bạn. Y Nhớ nổi cáu quay lại định vung tay đấm kẻ gây sự, nhìn thấy H’Uyên đang nở nụ cười tươi như hoa liền hỏi:

- Có chuyện gì à?

- Ta lấy thuyền đi chơi nhé.

- Xin a ma (bố) chưa?

- Say xỉn hết rồi, ai còn nhớ gì đâu mà phải xin. Đi không?

- Đi.

- Gọi thêm Vân nữa nhé, cho cái ông người Kinh đi theo làm trò cho vui.

- Ừ!

H’Uyên về buôn lấy đồ, Y Nhớ chạy đi tìm Vân, cậu bạn học cùng lớp. Trong cái buôn hơn ba trăm nóc nhà dài, chỉ có nhà Vân là hộ người Kinh duy nhất và cũng là người H’Uyên chơi thân, tạo thành bộ ba thường tổ chức các cuộc “quậy phá” bạn bè cùng trang lứa. Lũ bạn nhiều lúc bực lắm nhưng đều phải cười trừ. Hôm rồi, H’Uyên cầm một chùm quả dâu da chín đỏ, nặng trĩu tay đưa cho Vân cầm để ba đứa đứng dưới gốc cây phượng gần cổng trường bóc ăn. Mấy đứa bạn trai học cùng lớp thấy vậy kéo lại ăn cùng, cả đám đang ăn vui vẻ bỗng Y Trang nhảy dựng lên như trúng tà, tay múa may loạn xạ, rồi tụt luôn áo đang mặc quẳng đi, làm đám bạn xanh mặt. H’Uyên thấy vậy, cười nghiêng ngả. Bọn bạn không hiểu điều gì vừa xảy ra, đứng vây tròn lấy Y Trang. Một lúc sau ngớt cười, H’Uyên bảo:

- Y Trang bị trúng gió à? Chắc ăn nhiều dâu gia quá mà.

- H’Uyên chơi xấu.

Y Trang đỏ mặt lầu bầu, H’Uyên trả lời:

- Ơ sao lại đổi cho mình vậy, chuyện lạ kỳ chưa, có các bạn đây làm chứng nhé. Chắc Yang phạt thì có.

- Bỏ thạch sùng vào cổ áo người ta, không H’Uyên còn ai vào đây nữa.

Mãi đến lúc này mọi người mới biết, H’Uyên đã bắt sẵn con thạch sùng giấu vào trong bàn tay, chờ lũ bạn xúm vào ăn dâu gia mới thả vào trong cổ áo bạn.

Một lần khác, H’Uyên đến lớp, mặt tươi tỉnh, trên tay cầm một gói báo đùm một chùm quả mầu đỏ tươi, nhìn giống như hạt lúa nhưng to hơn đầu đũa một chút. Trải tờ giấy lên bàn, bốc từng quả bỏ vào miệng ăn ngon lành. Mấy bạn trai người Kinh thấy thế xúm lại bốc ăn, rồi ôm miệng kêu. Lúc đó H’Uyên mới bỏ chạy ra khỏi lớp cười như bị ma làm. Thì ra quả đỏ đẹp ấy là quả gắm, mọc hoang trong rừng già, phía dưới lớp vỏ đỏ tươi, mọng nước, có một lớp lông nhỏ ly ti, người không biết cắn vào bị lông cắm vào môi… đau lắm.

Lại một lần, đám bạn trai đang gân cổ lên cãi nhau về chuyện chơi cù, không ai chịu ai, H’Uyên bước tới bảo;

- Ê, có chuyện gì nói tớ phân giải cho.

Cánh bạn trai tranh nhau nói, giải thích để chứng minh bên mình thắng, H’Uyên thản nhiên lắng nghe, thỉnh thoảng lại đưa lên miệng một quả me rừng nhai, hơi nhăn mặt một chút như bị chua làm mấy anh bạn đang cãi nhau chảy nước miếng xòe tay xin chia. H’Uyên chìa tay trái giấu sau lưng, cầm một bao giấy gói quả cây chìa ra, đám bạn trai vội vã tranh nhau lấy, hí hửng bỏ miệng nhai. Đến khi ấy H’Uyên mới vùng bỏ chạy vào lớp để đám bạn trai hùng hục chạy đuổi theo đàng sau, vừa chạy vừa khạc nhổ ầm ĩ vì ăn phải quả chiu chiu, đắng ngắt.

Chuyện nghịch của H’Uyên, kể cả ngày không hết, nhưng được cái học giỏi và khéo tay nên bạn bè đều phục lắm. Hôm nay rủ hai cậu bạn thân lấy thuyền đi chơi, đây là việc lạ với vùng này, chuyện chèo thuyền là của đàn ông, đàn bà chỉ biết ngồi trên thuyền thôi, vậy mà...

Con thuyền ngược nước từ từ tiến lên, tiếng chiêng trầm bổng nhỏ dần rồi mất hẳn. Vân quay lại nói với H’Uyên:

- Đưa mình chèo cho một lúc nào.

- Ô, Vân cũng biết chèo thuyền à?

- Phải thử chứ, đàn ông không có việc gì là không làm được; đưa đây thì biết.

- Đây, chèo đi.

Cầm thanh chèo, Vân thọc xuống mặt sông vít mạnh, con thuyền quay ngang, nếu H’Uyên không nhanh tay túm lấy áo kéo lại, chắc Vân đã cắm đầu xuống sông. Khuôn mặt có nước da trắng hồng như con gái của Vân tái mét, H’Uyên cười phá lên:

- Ô đàn ông, đàn ông giỏi, có gì mà không làm được!

- M… ình m… ình tưởng cứ thọc mái chèo xuống sông là được.

- Cậu phải lựa thế khi đưa mái chèo xuống nước như thế này này… rồi kéo mạnh về phía sau.

Y Nhớ vừa hướng dẫn, vừa làm mẫu để Vân làm theo. Dòng sông như một con trăn khổng lồ uốn lượn qua những cánh rừng già mượt mà xanh tốt, vươn mãi về phía núi cao mờ mờ phía đông. Con thuyền men theo ven bờ phía nam cứ ngược sông mãi về phía đông, thỉnh thoảng có đoạn bờ sông bị nước ăn vào, bờ sông dốc đứng, H’Uyên nói:

- Y Nhớ xem có con cá nào lớn bắt mấy con ăn trưa đi.

- Được.

Bỏ bơi chèo xuống lòng thuyền, Y Nhớ lấy cây chĩa ba mủi làm bằng sắt dài hơn gang tay được gắn vào thân cây mây già, to hơn ngón chân cái một tí, dài gần một sải tay, ra đứng đầu thuyền chăm chú nhìn xuống nước. Trên người mặc chiếc áo cộc, quần đùi, dáng người Y Nhớ không mập lắm nhưng rắn chắc. Thấy bạn chăm chú nhìn mặt nước khi thuyền đi gần bờ, Vân bảo:

- Ơ, bắt cá phải ra giữa sông chứ vào sát bờ, đất lở ầm ầm thế kia thì có con cá nào ở đó mà bắt.

- Vân có kinh nghiệm bắt cá sông quá nhỉ, bạn đã từng bắt được con nào chưa?

H’Uyên nói xong, nở một nụ cười độ lượng. Vân cũng cười theo, chống chế:

- Mình đọc sách, người ta dạy thế mà.

- Bụp!

Mũi lao trên tay Y Nhớ lao vút xuống mặt nước, kèm theo tiếng kêu như đâm phải vật gì. H’Uyên dùng mái chèo, ghì con thuyền dừng lại để Y Nhớ rút cây lao lên, trên đầu lao, một con cá lăng, da trơn, trên miệng có mấy cái râu dài phải hơn hai gang tay, đầu bẹp, thân tròn như bắp chân đang cố vùng vẫy nhưng không thể thoát ra khỏi mũi lao. Bỏ cá xuống lòng thuyền, Y Nhớ lại ra đứng mũi thuyền chăm chăm nhìn mặt nước rồi lại vung tay, mũi lao bay về phía trước, khi kéo lên lại một con cá trông như cá chép, thân đen nhưng miệng có môi dày và đỏ như đánh son, to hơn bàn tay xòe ra.

- Vậy là đủ chưa?

Y Nhớ quay đầu lại hỏi, H’Uyên trả lời:

- Nhiều quá rồi đấy.

- Ghé cây đa to kia ăn trưa nhé.

Vân chỉ cây đa to, cành lá sum sê, tỏa bóng xuống mặt sông phía trước mặt nói, H’Uyên gật đầu;

- Đồng ý.

Thuyền ghé vào bờ, Y Nhớ nhảy xuống túm dây buộc thuyền vào gốc cây để H’Uyên mang gùi xuống. Cô bạn thật chu đáo, trong gùi ngoài bầu đựng nước, gói muối, một xoong đựng cơm, mấy cái thìa, con dao xa gạc. Vân ngạc nhiên hỏi:

- Cậu mang cả cái bếp thu nhỏ của gia đình theo à?

- Người đi rừng phải chuẩn bị vậy đấy. Hai ông đi chặt củi, cây phải to như bắp chân mà chưa mục nhé, mục không có than đâu.

- Nhưng mà lấy lửa ở đâu đây?

Vân ngạc nhiên hỏi, H’Uyên móc trong túi áo, giơ bật lửa lên, trả lời:

- Có đầy đủ rồi.

Chỉ một thoáng, hai đứa đã lôi lại chất gần gốc cây đa bốn khúc cây củi lớn. Rừng già, cây bị gió quật gãy nhiều cành nên kiếm củi cũng dễ. H’Uyên chặt hai cây tre to hơn ngón tay cái một chút thọc vào miệng cá, giao một con cho Vân bảo:

- Vân để gần than nhưng không được chạm vào than, cá cháy đi mất ngon.

- Dễ ợt, mình làm được.

Vân trả lời rồi đón con cá từ tay bạn. Lúc đầu cầm con cá còn nhẹ, sau vài lần trở cá, hình như con cá trên hai ký cứ nặng dần, nặng dần làm khuôn mặt Vân mồ hôi nhỏ giọt, tay cầm cá cứ chực rớt xuống than. Nhìn thấy thế, H’Uyên bật cười bảo:

- Đàn ông người Kinh cái gì cũng làm giỏi nhỉ, nhất là nướng cá thế này…

Đặt hai hòn đá bên cạnh đống than, H’Uyên để hai con cá lên trên, thỉnh thoảng lật qua, lật lại cho chín đều. Vân nhìn bạn làm, mặt lại đỏ hồng lên. Y Nhớ vào rừng, một chốc về, tay xách một chùm quả chay, tay cầm thêm mấy tàu lá chuối tươi. Chay rừng, quả chỉ to như quả trứng gà, mầu vàng chanh, ăn ngọt lịm. H’Uyên hái thêm lá rau lốt, lá giang mọc bên gốc đa mang lại. Trải lá chuối làm mâm, đặt quả chay lên rồi xếp hai con cá chín vàng ruộm, mùi thơm bốc lên ngào nhạt, H’Uyên vui vẻ thông báo:

- Mời hai vị khai tiệc.

Thế là cả bọn dùng tay bẻ cá đặt lên lá lốt, thêm lá giang quấn lại, chấm muối, bỏ vào miệng nhai. Vân vừa ăn xuýt xoa:

- Ngon quá, mình chưa bao giờ được ăn ngon đến thế!