Nâng cao sự nghiêm cẩn trong biên tập sách

PHÚ XUYÊN

Thứ sáu, 31/08/2018 - 07:58 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Bạn đọc luôn đón chờ những cuốn sách có chất lượng.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, riêng từ đầu năm 2018 đến nay đã có hơn 16.000 xuất bản phẩm ra đời với hàng triệu bản, chứng tỏ hoạt động sôi nổi của ngành xuất bản.

1/ Nhưng cũng phải nói rằng, những năm qua, công tác biên tập, chỉnh sửa, nhuận sắc cho các tác phẩm còn nhiều điều đáng bàn, như biên tập cẩu thả, bỏ qua những lỗi chính tả cơ bản, cấp giấy phép cho những cuốn sách chất lượng thấp. Không ít NXB “sống dựa” việc bán giấy phép. Nhiều biên tập viên cứ cộng số lượng sách biên tập để lĩnh lương và tiền hỗ trợ. Thành ra có nhiều cuốn sách “chất lượng không thể thấp hơn”, đó là sách của các câu lạc bộ, các tác giả không chuyên. Một số tác giả còn tổ chức lễ ra mắt, mời đông đảo bạn bè đến chúc mừng, tổ chức tiệc tùng linh đình, thuê người viết giới thiệu, ca ngợi.

Nhà văn Sương Nguyệt Minh từng tỏ ra lo lắng trước “sự lên ngôi” của các câu lạc bộ thơ văn phường, xã, hay tại những làng quê. Những tác giả sản sinh ra những tác phẩm có hàm lượng văn chương thấp, vẫn cứ tiếp tục được tung hô là những ông nhà thơ, bà nhà văn. Điều đó phần nào khiến danh hiệu cao quý của nghề viết trở nên mất giá.

Những năm gần đây, việc xuất bản sách trong rất nhiều trường hợp càng trở nên dễ dàng. Trực tiếp tham gia các hội chợ sách, các phiên bán sách cũ, các trung tâm sách thường xuyên bán hàng nhiều năm, sẽ càng thấy sự đa dạng của mặt hàng này. Những núi sách chất đầy, ngồn ngộn, với đủ chủng loại, sắc mầu, kích cỡ, bìa sách được làm ngày càng đẹp, bắt mắt. Song hành với điều đó là không ít cuốn có bìa đẹp, nhưng nội dung lại ở mức kém. Bản chất của những tập bản thảo đó đã thấp, lại được “biên tập” bởi những biên tập viên cẩu thả, chỉ cốt cho xong sẽ dẫn đến xuất bản phẩm thấp, thiếu giá trị. Cùng với đó, hiện tượng buông lỏng quản lý, thiếu nghiêm túc trong các quy trình biên tập, đọc duyệt, như ông Chu Văn Hòa, Cục trưởng Xuất bản, In và Phát hành (Bộ TT&TT) nêu ra tại Hội nghị giao ban công tác xuất bản diễn ra tại Cần Thơ, cũng là điều khiến thị trường sách trở nên nhộn nhạo.

Trong dịp này, cơ quan chức năng cũng chỉ ra nhiều sai sót khác, đòi hỏi các đơn vị xuất bản phải có sự vào cuộc, rút kinh nghiệm rốt ráo, như: Nội dung sách phản ánh không khách quan về các cuộc chiến tranh chống quân xâm lược của dân tộc ta, về tình hình đất nước những năm sau giải phóng và đánh giá, nhận định sai lệch về người chiến sĩ cách mạng; nội dung viết về sự kiện lịch sử nhưng không được kiểm chứng hoặc không chính xác; sách dành cho thiếu nhi nhưng từ ngữ không trau chuốt, thiếu chuẩn mực, không phù hợp với lứa tuổi các em…

2/ Cũng phải khẳng định, các đơn vị làm sách chính là cầu nối giữa bản thảo với độc giả. Việc biên tập sách là công việc nhọc nhằn, đòi hỏi kỹ tính, tỉ mỉ và sự đam mê cần thiết. Nhưng có nghịch lý là lương thưởng không cao. Thậm chí có đơn vị trả lương rất thấp, khiến biên tập viên không thể sống được, đành chấp nhận chạy theo số lượng. Song, dù là như vậy, thì các biên tập viên, với vai trò là người “gác cửa” cho NXB, rộng hơn là “gác cửa văn hóa”. Vậy thì cũng đòi hỏi cơ chế quản lý đội ngũ này, đồng thời khuyến khích họ phải bồi đắp, hoàn thiện những phẩm chất, năng lực cần có của một biên tập viên để có thể hoàn thành tốt công việc của mình, có thể “trụ vững” trong hoạt động xuất bản hiện nay.

Thêm nữa, chính các tác giả, những người dự phần vào thị trường sách cũng cần nghiêm khắc hơn với đứa con tinh thần của mình. Tránh sự dễ dãi, cẩu thả, cho ra đời những đứa con tinh thần què quặt, thiếu sức sống. Một khía cạnh khác chính là độc giả, cũng cần khó tính hơn, không chạy theo dư luận “thổi phồng” những tác phẩm thiếu tính văn hóa và văn học. Độc giả cần sàng lọc sách bằng thái độ nghiêm túc và lựa chọn các tác giả tin cậy để mua sách.

Sách giá trị sẽ bồi đắp thêm tinh thần, văn hóa, tri thức cho người đọc. Các hội chợ sách vẫn được tổ chức hàng năm với mong muốn đưa tới bạn đọc nhiều sách hơn nữa. Sách hay và không hay, phụ thuộc rất lớn vào trình độ và tâm huyết của mỗi người tham gia vào quá trình ra đời một cuốn sách, từ tác giả, đến biên tập viên, NXB, và công chúng.