Đừng buông trẻ cho môi trường mạng!

BÀI & ẢNH: HẢI VÂN

Thứ năm, 07/12/2017 - 08:07 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

“Netsmart” hướng đến việc sử dụng internet an toàn và thông minh cho trẻ em.

Internet đã trở thành công cụ hữu ích để trẻ em có thể học tập, tiếp cận với thế giới bên ngoài. Nhưng cũng vì thế, các loại tội phạm lợi dụng trẻ nhằm mục đích xâm hại, gây tổn hại cho trẻ cũng phổ biến hơn.

Không chia sẻ ảnh, thông tin

Ở Thụy Điển, trẻ em trong độ tuổi đến trường được hướng dẫn rằng không bao giờ được cung cấp tên đầy đủ, địa chỉ và số điện thoại trên các trang trò chuyện hoặc khi đăng ký tài khoản trên mạng. Trẻ cũng được giải thích rằng việc ai đó ép trẻ làm bất kỳ điều gì mà các em không muốn trên mạng là vi phạm pháp luật. Không chia sẻ thông tin, hình ảnh là nguyên tắc đầu tiên để bảo đảm an toàn trên môi trường mạng. Bởi việc trẻ em tiếp cận với internet sớm, bên cạnh những lợi ích, cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Các chuyên gia tin học cảnh báo: tội phạm trực tuyến chỉ mất trung bình hai phút để chuyển hướng cuộc trò chuyện với trẻ sang các vấn đề liên quan đến tình dục. Tội phạm tình dục thường sử dụng mạng xã hội trực tuyến, trò chơi trực tuyến, diễn đàn trực tuyến để tiếp cận và dụ dỗ trẻ. Thông qua các diễn đàn trên mạng, kẻ xấu sẽ tìm cách tiếp cận trẻ em, thuyết phục trao đổi riêng, khai thác các thông tin cá nhân (địa chỉ, số điện thoại, bạn bè, gia đình…).

Hành vi xâm hại tình dục trực tuyến (chat sex, gửi tin nhắn khiêu dâm, bị quay video tung lên mạng…), ngay cả khi không có sự động chạm cơ thể, vẫn gây tổn thương đối với trẻ. Theo kết quả cuộc điều tra của Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) thực hiện năm 2016 thì có tới 74% trẻ em và vị thành niên ở Việt Nam tin rằng các em có nguy cơ bị xâm hại tình dục hoặc bị lợi dụng trên mạng.

Trong khi đó, nhiều bậc phụ huynh chưa thấy hết các nguy cơ trên mạng, hoặc gặp nhiều khó khăn trong việc trao đổi, chia sẻ với con cái về những hoạt động, giao tiếp của trẻ trên mạng.

Sử dụng internet cùng con

Khái niệm “tiếp cận internet an toàn cho trẻ”, theo bà Dragana Strinic, Trưởng đại diện Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tại Việt Nam, là tạo ra môi trường giao tiếp an toàn trên mạng, với những thông tin xác thực. Ở đó, trẻ em có thể tự tin truy cập và khai thác những lợi ích từ internet, thoải mái giao tiếp với mọi người như ngoài đời thực. Đồng thời có thể nói “không” với bất kỳ điều gì mà trẻ không muốn trên môi trường mạng. Theo chuyên gia này, cha mẹ phải có trách nhiệm bảo đảm tiếp cận internet an toàn cho trẻ.

Phần lớn trẻ em, ngay cả nhiều cha mẹ, không ý thức được rằng một hành động đơn giản như đăng ảnh lên mạng, hoặc gửi một bức hình của mình cho người lạ, đồng nghĩa với việc mất quyền kiểm soát với bức ảnh mãi mãi. Những kẻ xấu trên mạng sẽ giở các thủ đoạn tiếp cận, dụ dỗ, quấy rối tình dục, tống tiền từ chính những bức ảnh mà đứa trẻ đó chia sẻ. “Chúng ta không thể và không nên ngăn chặn trẻ em truy cập, sử dụng internet, nhưng chúng ta có thể hỗ trợ và bảo vệ trẻ em khỏi những rủi ro trên mạng”, ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Trẻ em (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) đề xuất.

Sử dụng mạng để tạo môi trường tiếp cận internet an toàn cho trẻ em là ý kiến của nhiều chuyên gia tâm lý. Theo đó, cha mẹ nên trang bị kỹ năng bảo vệ trẻ trước nguy cơ bị xâm hại tình dục trên môi trường mạng. Quan trọng là cha mẹ cần trò chuyện với trẻ để trẻ có thể thoải mái chia sẻ về các hoạt động của chúng trên mạng giống như các hoạt động khác trong đời sống thường ngày. Bằng những câu hỏi đơn giản như: “Hôm nay con nói chuyện với những ai trên mạng thế?”, “Chúng ta cùng nhau tìm hiểu các thông tin được không”…, cha mẹ có thể dẫn dắt, gợi mở câu chuyện, đồng thời hướng dẫn, giúp trẻ nhận biết các dấu hiệu không an toàn trên mạng.

Trong khi vấn đề bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng chưa được đưa vào chương trình giảng dạy trong nhà trường, việc chia sẻ, hướng dẫn một số kỹ năng cần thiết là điều cần làm đối với các phụ huynh nhằm bảo đảm an toàn cho con em mình.

“Netsmart” - Sổ tay dành cho cha mẹ về kỹ năng bảo vệ trẻ trước nguy cơ bị xâm hại tình dục trên môi trường mạng” vừa được giới thiệu. Cuốn số tay này do Tổ chức Cứu trợ Trẻ em thực hiện bằng tiếng Anh, đã được phổ biến rộng rãi ở Thụy Điển trước khi được chia sẻ tại Việt Nam. “Netsmart” chia sẻ những lời khuyên từ các nhà tâm lý học trẻ em, công an và những câu chuyện từ chính những cá nhân từng bị xâm hại. Phiên bản điện tử của cuốn sách được chia sẻ miễn phí trên trang web của Tổ chức Cứu trợ Trẻ em (https://vietnam.savethechildren.net/).