“Cú sốc” rà soát hồ sơ học hàm

MAI KHANH

Thứ ba, 06/03/2018 - 10:07 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Quang cảnh một buổi lễ trao chứng nhận Giáo sư, Phó Giáo sư.

94 hồ sơ phải xem xét tiếp là con số cuối cùng cho đợt rà soát gây nhiều tranh cãi về các ứng viên giáo sư, phó giáo sư (GS, PGS) mà Hội đồng Chức danh giáo sư (HĐCDGS) nhà nước vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ. So 1.226 ứng viên, đây là con số không lớn, tuy nhiên nó cũng làm không ít người phải... sốc.

Tự nhận ra sai sót

Trước khi có kết quả cuối cùng, nhiều người dự đoán, không phải 94 mà có thể sẽ bằng… 0 nếu như quy trình rà soát vẫn là... tự mình kiểm tra mình. Chính vì vậy, sau khi con số này được đưa ra, bức xúc của nhiều người trong giới chuyên môn đã một phần được giải tỏa.

Một PGS ngành Toán học nhận định: “HĐCDGS nhà nước đã rất cầu thị và thận trọng khi chỉ ra số lượng hồ sơ nghi là chưa đạt tiêu chuẩn ở tất cả các ngành. Việc tự chỉ ra sai sót rất đau nhưng vẫn phải làm. Bởi lẽ, con số này cũng khẳng định quy trình xét hồ sơ GS, PGS của chúng ta ở các hội đồng ngành còn nhiều vấn đề. Nếu như Thủ tướng không có yêu cầu thì những ứng viên không đủ chuẩn này đã nghiễm nhiên trở thành GS, PGS rồi”.

Ngay sau khi con số được công bố, ngày 2-3, một PGS vừa được HĐCDGS nhà nước công nhận đã xin rút danh sách vì bị tố... đạo văn. Đó là trường hợp của ông Đinh Công Tráng - Trưởng khoa Luật (ĐH Công nghiệp TP Hồ Chí Minh). Theo Bộ trưởng Mai Tiến Dũng - người phát ngôn Chính phủ, trong số những hồ sơ bị giữ lại xem xét tiếp còn có những ứng viên bị phản ánh về hồ sơ chưa đủ giờ giảng, chưa có nghiên cứu khoa học… Ông Dũng cũng tiết lộ thêm, mặc dù, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã báo cáo nhưng Thủ tướng cho biết, tới đây, tại phiên họp thường trực Chính phủ, cần báo cáo lại với tinh thần rõ ràng.

Siết quy trình, tăng hậu kiểm

Việc xét công nhận chức danh GS, PGS năm 2017 được thực hiện theo Quyết định 20 của Thủ tướng Chính phủ năm 2012 về việc sửa, bổ sung một số điều của Quyết định số 174 năm 2008 “Quy định tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư”.

Theo quy định này, để được công nhận đạt tiêu chuẩn GS, PGS các ứng viên sẽ phải qua ba vòng xét duyệt, từ HĐCDGS cơ sở đến HĐCDGS ngành, liên ngành và HĐCDGS nhà nước. Vậy vì sao, trải qua ba vòng xét duyệt, thẩm định khắt khe như vậy mà vẫn để lọt 94 hồ sơ thiếu chuẩn?

Theo các chuyên gia, quy trình thẩm định hồ sơ có nhiều kẽ hở nhất là trong quy định về giờ giảng dạy. Có ứng viên không dạy giờ nào nhưng cũng có tên trong danh sách đứng lớp mặc dù không nhận thù lao. Bên cạnh đó, quy định bỏ phiếu kín cũng gây nhiều tiêu cực và không công bằng. PGS Vũ Hào Quang - Ủy viên Hội đồng Tư vấn Khoa học - Giáo dục và Mội trường (Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) cho rằng, khi xác định làm hồ sơ xét duyệt thì nhất thiết không được làm mất lòng vị nào trong hội đồng - những người có lá phiếu quyết định việc hồ sơ có được thông qua hay không? “Đã có hiện tượng rất nhiều người giỏi chuyên môn, điểm nghiên cứu cao nhưng bị trượt ở khâu bỏ phiếu vì không chiếm được “cảm tình” của các thành viên trong hội đồng. Bởi lẽ, mỗi hồ sơ được thông qua phải đủ 3/4 phiếu đồng ý”, ông Quang nhận xét.

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết: “Chính phủ cũng yêu cầu HĐCDGS nhà nước làm rõ, ứng viên nói đủ giờ giảng thì cũng phải làm rõ giảng ở đâu, giáo trình nào, hợp đồng giảng dạy ra sao, thỉnh giảng thế nào, có xin tiền hay không xin tiền? Không phải giảng nhưng lại viết tờ giấy nói ủng hộ nhà trường rồi không lấy tiền, không có chuyện đó!”.

Tuy nhiên, theo PGS, TS Nguyễn Hồng Cổn - ĐH Quốc gia Hà Nội, cần trả lại việc đánh giá, công nhận và bổ nhiệm các ứng viên đạt chuẩn GS, PGS về cho trường ĐH theo lộ trình. Ngoài ra, cần tăng cường hoạt động thanh tra hậu kiểm của Bộ GD&ĐT với tư cách là cơ quan quản lý nhà nước về việc thực hiện quy chế, chỉ tiêu, quá trình xét công nhận và bổ nhiệm của các trường.

Ngày 2-2, HĐCDGS nhà nước công bố danh sách 1.226 ứng viên đạt tiêu chuẩn GS, PGS năm 2017. Con số này gấp 1,7 lần năm 2016 và 2,3 lần năm 2015. Trước các phản ánh về chất lượng ứng viên, ngày 8-2, Thủ tướng đã yêu cầu Chủ tịch HĐCDGS nhà nước rà soát lại việc công nhận này. Báo cáo tại cuộc họp thường kỳ của Chính phủ ngày 1-3, Bộ GD&ĐT cho biết có 94 hồ sơ ứng viên bị phản ánh không đủ tiêu chuẩn, đang tiếp tục được rà soát.