Xây dựng trong khu vực II di tích hồ Gươm là phạm luật

HOÀNG HOA

Thứ tư, 29/08/2018 - 10:39 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hồ Gươm là khu vực đặc biệt của Hà Nội nên việc phát triển hạ tầng giao thông ở đây phải được tính toán cẩn trọng. Ảnh: K.MINH

Không nên vội vã đi đến quyết định khởi công xây dựng đường sắt ngầm và nhà ga sát với di tích quốc gia đặc biệt hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn. Bởi Luật Di sản văn hóa (LDSVH) đã có những quy định khá rõ ràng, cùng với những giá trị, ý nghĩa đặc biệt của không gian di tích, danh thắng hồ Gươm.

1/ Ngày 9-12-2013, Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn, thuộc quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2383/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đây đã là tin vui lớn với nhiều người dân Hà Nội và các cơ quan, ban, ngành, bởi sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và chính sách văn hóa đối với một không gian văn hóa, lịch sử nơi trung tâm Thủ đô, vừa có ý nghĩa quan trọng về văn hóa, cảnh quan, vừa mang giá trị tinh thần đặc biệt với nhiều thế hệ người Hà Nội.

Cũng bởi tình yêu, sự ngưỡng mộ và mối quan tâm thường xuyên đối với di sản này, nên bao năm qua, các hoạt động có liên quan đến khu vực chung quanh hồ Gươm và các di tích, công trình giàu giá trị kiến trúc, thẩm mỹ như tháp Rùa, đền Ngọc Sơn, đài Nghiên - tháp Bút, đền Bà Kiệu, tháp Hòa Phong, Bưu điện Hà Nội, nhà Thủy tạ, tượng Vua Lê Lợi… đều thu hút mối quan tâm và sự thể hiện thái độ, quan điểm, ý kiến của người dân, giới chuyên môn.

Do đó, thời gian qua và những ngày gần đây, dư luận đang rất quan tâm đến dự án xây dựng nhà ga C9 và đường ngầm tuyến đường sắt đô thị số 2 của TP Hà Nội. Bởi dự án này nếu được triển khai, công trình sẽ nằm sát di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn. Cụ thể là nhà ga có phần nằm trong khu vực II - bao quanh vùng lõi của di tích. Theo đó, hầm nhà ga ngầm C9 cách chân tháp Bút 8,2 m, cách gò đá chân tháp 1 m, khoảng cách ngắn nhất từ thân ga tới hồ Hoàn Kiếm: 10 m… Điều này gây lo ngại sẽ ảnh hưởng đến di tích và vi phạm LDSVH.

2/ Căn cứ vào quy định trong LDSVH, có thể thấy, những dự kiến xây dựng của dự án đã đặt ra nguy cơ xâm phạm di tích. Điều 32 của LDSVH quy định: Việc xây dựng công trình bảo vệ và phát huy giá trị di tích ở khu vực bảo vệ II đối với di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt phải được sự đồng ý bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL).

Trong khi đó, hiện nay, Bộ VHTT&DL đã không ít lần gửi văn bản đến TP Hà Nội, băn khoăn về việc đặt ga ngầm cạnh hồ Gươm, lo lắng việc này sẽ gây ảnh hưởng đến Di tích quốc gia đặc biệt hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn. Cùng với đó, Bộ cũng có ý kiến yêu cầu thành phố chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu thêm các phương án bố trí nhà ga, tịnh tiến thân ga về phía đông đường Đinh Tiên Hoàng, nằm ngoài khu vực khoanh vùng bảo vệ II của di tích.

3/ Thời gian qua, đã có nhiều di tích, di sản bị xâm hại, bị gây ảnh hưởng bởi sự cố tình hay vô ý từ một số tổ chức, đơn vị, cá nhân trong xã hội. Nhiều cơ quan báo chí, ngành văn hóa đã phê phán, lên án. Lãnh đạo Chính phủ cũng đã có những ý kiến định hướng về việc phải bảo vệ di tích, di sản văn hóa, không phá hủy, làm hỏng hay hy sinh di sản vì bất kỳ lý do gì để phục vụ phát triển. Theo Điều 10 của LDSVH, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân và cá nhân có trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Vậy mà, phương án hiện nay của dự án có phần nằm trong khu vực bảo vệ II của di tích quốc gia đặc biệt, lại chưa nhận được sự đồng ý của Bộ trưởng VHTT&DL, nhưng vẫn thể hiện “quyết tâm thực hiện”, thì không hiểu trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của ban quản lý và các cơ quan liên quan đến dự án công trình này nằm ở đâu! Điều 13 của LDSVH có nội dung nghiêm cấm đối với hành vi xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh. Nếu hoạt động xây dựng của dự án trên dự định triển khai ở khu vực này, thì rõ ràng, đó chính là hành vi bị nghiêm cấm.