“Ngân hàng máu sống” có mặt ở các đảo Trường Sa

HOÀNG TRIỆU (THỰC HIỆN)

Thứ ba, 06/03/2018 - 10:12 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Mô hình “ngân hàng máu sống” (NHMS) là một phần trong cụm công trình “Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ nhằm bảo đảm an toàn truyền máu, phục vụ cho cấp cứu và bảo đảm đủ máu dự trữ cho điều trị” được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ năm 2016. Ở Trường Sa, mô hình này cũng đã cho thấy những hiệu quả bất ngờ. Tác giả mô hình - GS, TS Nguyễn Anh Trí, Anh hùng Lao động, Nguyên Viện trưởng Huyết học và Truyền máu Trung ương (HHTMTW) chia sẻ với Thời Nay.

Phóng viên (PV): Xin Giáo sư cho biết xuất phát từ đâu mà ông có ý tưởng xây dựng NHMS tại Trường Sa?

GS Nguyễn Anh Trí: Khi còn là Viện trưởng HHTMTW, trong suốt hơn 14 năm công tác (2003-2017), tôi luôn đau đáu với việc làm sao cung cấp đủ máu cho các vùng, miền khó khăn, đặc biệt là miền núi, hải đảo. Bởi biển, đảo là khu vực đặc thù, có tính chất xã hội và chính trị đặc biệt. Qua tham khảo kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới, khảo sát tại các vùng biển, đảo nước ta, tôi nảy ra ý tưởng phải tổ chức dịch vụ truyền máu ở biển, đảo theo một cách khác. Mà cụ thể là phải chuẩn bị sẵn một lực lượng người hiến máu với các đặc điểm như sau: Sống, làm việc, công tác ngay tại đó; sẵn sàng, nhiệt tình tham gia hiến máu; có nhóm máu O - đó là nhóm máu phổ thông để truyền cấp cứu cho tất cả những người cần máu; khỏe mạnh, không mắc các bệnh lây qua đường truyền máu.

PV: Xin Giáo sư cho biết hiệu quả của NHMS ở Trường Sa khi đi vào hoạt động?

GS Nguyễn Anh Trí: Trong hai chuyến đi năm (2016-2017), Viện HHTMTW đã xây dựng được 20 NHMS ở tất cả các đảo nổi, đảo chìm, giàn khoan, trên tàu kiểm ngư… và đã bàn giao cho Bộ đội Hải quân, chính quyền, hoặc thủ trưởng các tàu để đi vào hoạt động. Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ có những lần báo động thử để đánh giá mức độ sẵn sàng của các thành viên trong “Ngân hàng máu sống”. Điều đáng mừng là người dân và Bộ đội hải quân đã hưởng ứng mô hình NHMS rất tích cực. Qua báo động kiểm tra, thời gian nhanh nhất là 8 phút, chậm nhất là 21 phút người hiến máu đã có mặt tại điểm ứng cứu, sẵn sàng cho công tác lấy máu và truyền máu.

NHMS đi vào hoạt động đã và đang phát huy được vai trò rất tốt vai trò hiến máu. Điển hình là năm 2016, Bệnh xá đảo Trường Sa đã kịp thời mổ, cứu sống Trung úy Nguyễn Đức Lợi của tàu Kiểm ngư 202 bị viêm phúc mạc do viêm ruột thừa hoại tử. Sau ba giờ mổ, tiếp máu liên tục, ca mổ đã thành công. Sau bảy ngày điều trị, Trung úy Nguyễn Đức Lợi đã dần hồi phục, được xuất viện. Từ năm 2016 đến nay, Bệnh xá đảo Trường Sa còn mổ thành công thêm nhiều ca cấp cứu khác như ca mổ cho chiến sĩ Nguyễn Thanh Phương, 19 tuổi tại đảo Trường Sa bị tai nạn nặng, nguy hiểm đến tính mạng. Bệnh nhân phải truyền liên tục 3 lít máu lấy từ NHMS. Bên cạnh đó, Bệnh xá còn mổ thành công cho một ngư dân tỉnh Quảng Ngãi bị đau ruột thừa khi đang đánh bắt cá tại huyện đảo Trường Sa và một ca mổ đẻ cho thai phụ đang sinh sống tại đảo Trường Sa...

Thời gian tới, mô hình NHMS cho biển, đảo sẽ tiếp tục triển khai và mở rộng tại các đảo, tàu lớn và kể cả các tàu ngầm.

Khám tuyển chọn ngân hàng máu sống trên đảo Sinh Tồn.

PV: Thưa Giáo sư, việc cho máu, hiến máu là việc làm rất nhân văn, nhân đạo. Trong quá trình xây dựng NHMS ở Trường Sa thì tư tưởng, tình cảm của những người tham gia NHMS như thế nào?

GS Nguyễn Anh Trí: Tôi thật sự cảm kích với tinh thần của các chiến sĩ và bà con trên đảo. Mọi người rất nhiệt tình tham gia lực lượng hiến máu dự bị để trở thành thành viên trong NHMS của đảo. Một đơn vị máu chỉ có thể bảo quản được trong vòng 35 ngày kể từ khi lấy máu. Việc tiêu hủy máu hết hạn cũng rất tốn kém, thậm chí gây ảnh hưởng tới môi trường. Việt Nam ta có khoảng 3.000 hòn đảo lớn nhỏ, mỗi hòn đảo trang bị một tủ lạnh bảo quản máu thì chi phí này đã là vô cùng lớn. Trong khi máu trong cơ thể luôn được thay mới, nhiều tế bào bị hủy đồng thời nhiều tế bào được sinh mới. Cơ thể chúng ta chính là “tủ lạnh” diệu kỳ để giữ máu vừa tươi, tốt, mới và “sạch”. Mặt khác do được bảo quản ngay trong cơ thể nên chi phí thấp, không tốn chi phí lưu trữ, tiêu hủy. NHMS là phương án tối ưu cho dự trữ, cung cấp nguồn máu cho vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

PV: Vâng, xin cảm ơn Giáo sư!