Không để lạm thu núp bóng xã hội hóa

THẾ PHONG

Thứ năm, 06/09/2018 - 05:45 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hội cha mẹ học sinh không thu các khoản quyên góp, tài trợ để chi các chi phí quản lý, xây dựng cơ sở vật chất trong trường học. Ảnh: HẢI NỮ

Lạm thu đầu năm học là câu chuyện năm nào cũng tái diễn với mức độ và hình thức khác nhau. Dù ngành chức năng liên tục ra văn bản quy định rõ những khoản nhà trường được thu, không được thu cũng như chấn chỉnh vi phạm, nhưng tình trạng lạm thu vẫn núp dưới tên gọi “tự nguyện”, “thỏa thuận” hoặc “xã hội hóa” để tái diễn.

Dù chưa khai giảng năm học mới, nhưng hầu hết học sinh trên cả nước đều đã tựu trường. Thông báo về các khoản thu vì thế cũng được gửi tới phụ huynh ngày một nhiều. Một số phụ huynh có con vào lớp 1 Trường tiểu học Đô thị Việt Hưng (quận Long Biên, Hà Nội) đã bức xúc vì phải đóng khoản tiền gần ba triệu đồng, trong đó có nhiều khoản không có biên lai. Sau khi báo chí phản ánh, nhà trường đã trả lại những khoản thu sai cho phụ huynh.

Trước đó mấy ngày, mạng xã hội xôn xao về bức thư do Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Văn Tố (quận Lê Chân, Hải Phòng) ký, gửi phụ huynh về kế hoạch bổ sung trang thiết bị giảng dạy, học tập, tổng số tiền lên đến hơn 900 triệu đồng, đề nghị phụ huynh phải đóng các khoản tự nguyện. Còn tại Trường tiểu học Đông Vệ 2 (Thanh Hóa), việc mỗi phụ huynh có con vào lớp 1 phải đóng 1,3 triệu đồng để mua bàn, ghế và một số đồ dùng phục vụ dạy, học... cũng khiến dư luận bức xúc.

Để khắc phục tình trạng này, trong Chỉ thị đầu năm học mới 2018-2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã yêu cầu chấn chỉnh, nhắc nhở các địa phương thực hiện thu, chi tại các cơ sở giáo dục tuân thủ theo đúng quy định, tránh để tình trạng lạm thu gây khó khăn cho phụ huynh học sinh. Bộ cũng đề nghị UBND các địa phương quan tâm chỉ đạo kiểm tra, xử lý nghiêm các cơ sở giáo dục để xảy ra tình trạng lạm thu. Tuy nhiên, những bức xúc về các khoản đóng góp đầu năm của phụ huynh và dư luận xã hội chưa bao giờ lắng xuống.

Để tiếp tục siết quy định thu – chi, năm học này, Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường tuyệt đối không lợi dụng danh nghĩa xã hội hóa, Ban đại diện cha mẹ học sinh để tổ chức thu các khoản đóng góp mang tính cào bằng, áp đặt.

Theo Nghị quyết 37 của Quốc hội, chi cho ngân sách giáo dục hằng năm không thấp hơn 20% tổng chi của cả nước. Nguồn lực đầu tư cho giáo dục phổ thông do địa phương quản lý, Bộ GD&ĐT có 75 đơn vị trực thuộc và chỉ quản lý bình quân khoảng 3% trong số 20% ngân sách dành cho giáo dục. Thực tế, 20% ngân sách nhà nước là con số không hề nhỏ, nhưng so nhu cầu thực tế thì nguồn lực này vẫn còn hạn chế. Do đó, việc phân bổ ngân sách, đặc biệt cân đối, huy động các nguồn lực vào cuộc để nâng cao điều kiện cơ sở vật chất trường lớp học là rất cần thiết.

Ông Trần Tú Khánh, Vụ trưởng Kế hoạch Tài chính (Bộ GD&ĐT) cho rằng, việc huy động các nguồn lực xã hội một cách tự nguyện để đầu tư nâng cao điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục là chính đáng và cần thiết. Đặc biệt trong xu thế hội nhập và bối cảnh cuộc cách mạng 4.0 đang diễn ra. Tuy nhiên, chúng ta đang gặp phải vấn đề khá nghiêm trọng, đó là chưa hiểu đúng và làm đúng pháp luật về xã hội hóa trong giáo dục. Điều này dẫn đến cách thức triển khai không phù hợp khi kêu gọi xã hội hóa, tài trợ với cơ sở giáo dục.

Hiện, Bộ GD&ĐT cũng đang lấy ý kiến để rà soát, sửa đổi Thông tư 55 về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh và thông tư quy định về tài trợ cho các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân (Thông tư 29). Theo đó, Thông tư 55 quy định rõ những gì hội cha mẹ học sinh được làm, những gì không được làm. Chẳng hạn, hội cha mẹ học sinh chỉ thu những khoản thu phục vụ hoạt động, không thu các khoản quyên góp, tài trợ các việc để chi các chi phí quản lý, xây dựng cơ sở vật chất trong trường học. Ông Khánh cho rằng, chính điều này, trong hội cha mẹ học sinh nhiều người cũng chưa nắm được, hoặc hiểu chưa rõ về trách nhiệm, quyền hạn của mình.

Bên cạnh Thông tư 55, Thông tư 29 cũng đang tiến hành sửa đổi để giải quyết những vấn đề kêu gọi, cho biếu, tặng, tài trợ... Bộ GD&ĐT đã lấy ý kiến của địa phương, Sở GD&ĐT và đặc biệt ý kiến các chuyên gia để sửa đổi nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục huy động một cách thuận lợi nguồn lực từ bên ngoài để nâng cao chất lượng, đáp ứng điều kiện cơ sở vật chất trong giai đoạn hiện nay.