Giữ ổn định tuyển sinh

AN NHƯ

Thứ bảy, 15/12/2018 - 05:41 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Cần khuyến khích bảo đảm tính ổn định trong kỳ thi để tránh xáo trộn cho các thí sinh. Ảnh: HẢI ANH

Phương án thi THPT quốc gia năm 2019 vừa được Bộ GD&ĐT công bố, thu hút sự quan tâm của dư luận cũng như các chuyên gia, nhà giáo. Điều xã hội mong mỏi là giữ tính ổn định của kỳ thi để giúp thí sinh yên tâm học tập, các trường cũng có sự chuẩn bị tốt cho chọn lọc đầu vào.

Những điều chỉnh mới

Ngày 4-12, Bộ đã công bố phương án thi năm 2019. Theo đó, nội dung đề thi nằm trong chương trình cấp THPT, chủ yếu lớp 12; bảo đảm ngưỡng cơ bản để xét tốt nghiệp THPT, có độ phân hóa phù hợp nhằm giúp các cơ sở giáo dục đại học (ĐH), giáo dục nghề nghiệp làm cơ sở cho tuyển sinh.

Về công tác coi thi, điều động cán bộ, giảng viên các ĐH, học viện, trường ĐH và các trường cao đẳng (CĐ) nhóm ngành đào tạo giáo viên đến các hội đồng thi tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư để phối hợp tổ chức thi theo nguyên tắc trường ĐH, CĐ địa phương không phối hợp tổ chức thi tại địa phương mình. Quy định chặt chẽ về sắp xếp phòng thi, nhất là đối với các thí sinh tự do; hướng dẫn chi tiết kỹ thuật niêm phong, lưu trữ, bảo quản bài thi, đề thi để tăng cường bảo mật; đặt camera giám sát phòng chứa tủ đựng đề thi, bài thi 24 giờ/ngày và tăng cường trách nhiệm của các đối tượng có liên quan trong bảo quản đề thi, bài thi tại điểm thi, hội đồng thi.

Về công tác chấm thi, Bộ trực tiếp chỉ đạo tổ chức chấm bài thi trắc nghiệm, giao nhiệm vụ cho các trường ĐH chủ trì, đặt camera giám sát phòng chấm thi 24/24 giờ. Sửa đổi, nâng cấp, hoàn thiện phần mềm chấm thi trắc nghiệm theo hướng tăng cường tính bảo mật và chức năng giám sát để ngăn ngừa các can thiệp trái phép. Theo đó, mã hóa dữ liệu tạo ra trong quá trình xử lý bài thi trắc nghiệm để tránh người dùng can thiệp và bảo đảm trong suốt quá trình xử lý bài thi, cán bộ xử lý bài thi không thể có được thông tin về mối liên hệ giữa thông tin cá nhân của thí sinh với phần nội dung trả lời trắc nghiệm (đây là một hình thức “đánh phách” điện tử phiếu trả lời trắc nghiệm của thí sinh).

Một điểm mới đáng chú ý nữa, là Bộ đã tăng tỷ lệ kết quả thi trong xét công nhận tốt nghiệp THPT. Dự kiến, điểm xét tốt nghiệp THPT gồm 70% điểm trung bình các bài thi THPT quốc gia dùng để xét tốt nghiệp THPT + 30% điểm trung bình cả năm lớp 12 của thí sinh + điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có).

Bộ cũng nhấn mạnh sẽ tăng tính tự chủ của các cơ sở giáo dục ĐH, giáo dục nghề nghiệp trong tuyển sinh ĐH, CĐ. Cụ thể: các trường chủ động xây dựng và công bố đề án tuyển sinh bảo đảm nguyên tắc tự chủ. Theo đó, ngoài phương thức sử dụng kết quả Kỳ thi THPT quốc gia làm cơ sở tuyển sinh, có thể sử dụng các phương thức khác để tuyển sinh.

Bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng ĐH cho biết, ngay trong tuần này và đầu tuần sau Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức ba cuộc tọa đàm tại Thái Nguyên, Đà Nẵng và Cần Thơ để cùng các trường xem xét quá trình tuyển sinh năm vừa qua cần thay đổi và khắc phục những lỗi kỹ thuật nếu có.

Nhiều chuyên gia đồng thuận với định hướng của Bộ GD&ĐT về phương án tổ chức thi và chấm thi cũng như công tác xét tốt nghiệp năm 2019 được cải tiến theo chiều hướng tăng cường công tác giám sát, tăng tính minh bạch và giảm thiểu nguy cơ tiêu cực. Đây là điều cần thiết, tránh sự can thiệp của con người lên bài thi của thí sinh.

Bên cạnh đó, việc Bộ GD&ĐT tăng tỷ lệ của điểm thi các bài thi sẽ hạn chế tối đa tình trạng sử dụng “phao cứu sinh” điểm học bạ như năm trước, giảm thiểu nguy cơ một số trường lợi dụng điểm trung bình lớp 12 để tăng tỷ lệ tốt nghiệp của học sinh thông qua việc “làm đẹp” học bạ. Điểm mới này cũng đồng nghĩa với việc không khuyến khích các trường ưu tiên xét tuyển bằng học bạ khi khẳng định kết quả kỳ thi THPT quốc gia vẫn đáng tin cậy hơn…

Sẽ tăng tính tự chủ của các cơ sở giáo dục ĐH, giáo dục nghề nghiệp trong tuyển sinh ĐH, CĐ. Ảnh: NG.NAM

Nhiều vấn đề cần tiếp tục xem xét

Việc Bộ GD&ĐT giao cho trường ĐH chấm thi trắc nghiệm chứng tỏ mục tiêu sử dụng kết quả thi THPT quốc gia vẫn rất quan trọng và cần độ tin cậy cao để các trường xét tuyển. Tuy nhiên, nhiều ý kiến phản hồi rằng, vấn đề mà bộ cần tính toán là việc chấm này sẽ thực hiện tại địa phương hay đưa về trường, và dù chấm ở đâu thì đều phải tuân thủ nguyên tắc: ai chấm thì sẽ lưu trữ dữ liệu và chịu các trách nhiệm liên quan khác.

Bên cạnh đó, vẫn còn những lo lắng về ngân hàng đề thi chưa thực sự được chuẩn hóa; quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi thi chưa đủ minh bạch đối với xã hội; chất lượng đề thi trắc nghiệm khách quan ở một số môn thi chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra… Đặc biệt, đối với các môn tổ hợp cũng là điều còn nhiều băn khoăn mà phương án thi 2019 chưa đề cập. Thực tế hiện nay, các môn tổ hợp chỉ là thi ba môn trong một buổi. Nội dung bài thi không thể hiện tổ hợp kiến thức mà chỉ là sự lắp ghép cơ học của ba môn học khác nhau. Điều này tạo áp lực với các thí sinh.

Dù phương án thi 2019 bước đầu được dư luận đồng tình, nhưng vẫn còn không ít vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. Việc thực hiện kỳ thi chung với hai mục tiêu vừa xét tốt nghiệp THPT, vừa làm căn cứ để tuyển sinh ĐH, CĐ là việc khó đối với khâu biên soạn đề thi. Việc xây dựng ngân hàng câu hỏi đòi hỏi thời gian chuẩn bị công phu với các quy trình và nội dung chặt chẽ, căn cơ, không để xảy ra tình trạng “năm quá dễ, năm quá khó”, không thể hiện tính “chuẩn hóa” trong đánh giá chất lượng giáo dục THPT mà mục tiêu kỳ thi đặt ra.

Thực tế, vài năm qua, tỷ lệ học sinh đậu tốt nghiệp quá cao (trên 97%) gây băn khoăn về vị trí và giá trị của kỳ thi. Nếu điểm thi THPT bị đánh giá chưa phản ánh đúng thực chất năng lực học sinh, thì có đáp ứng được mục tiêu sử dụng xét tuyển ĐH, CĐ? Trong khi đó, đa số các trường hiện đang xét tuyển dựa trên kết quả thi THPT… Tất cả những vấn đề này phải được Bộ GD&ĐT xem xét, thấu đáo, để thi cử không trong tình trạng luôn được đổi mới từng năm nhưng thực chất là “luẩn quẩn” chung quanh cách thức ban đầu.

Tránh xáo trộn cho thí sinh

Ngay sau khi Bộ công bố phương án thi năm 2019 , đại diện các trường ĐH cho rằng việc đổi mới tuyển sinh là cần thiết để giúp thí sinh có được những kỳ thi, xét tuyển thuận lợi hơn. Tuy nhiên, vấn đề đổi mới trên cơ sở giữ ổn định cũng rất quan trọng, để tránh xáo trộn cho thí sinh.

TS Hà Thúc Viên, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Việt - Đức, cho biết: “Chúng ta nên cải tiến chứ không nên đổi mới. Cải tiến nội dung để từng bước nâng cao chất lượng cho các mùa tuyển sinh, giải quyết những mặt hạn chế trong những năm qua. Theo đó, mỗi trường ĐH cần có sự tự chủ trong tuyển sinh và bảo đảm chất lượng đào tạo. Tùy theo đặc trưng của các ngành nghề mà các trường cần có phương thức tuyển sinh phù hợp đáp ứng yêu cầu của thực tế”.

Còn TS Lâm Thành Hiển, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Lạc Hồng, đánh giá: “Kỳ thi THPT quốc gia là cần thiết, để làm nền cho việc tuyển sinh, sau đó các trường khác nhau sẽ có những điều chỉnh phù hợp. Tôi cho rằng, cần khuyến khích bảo đảm tính ổn định, bên cạnh đó, các trường cần có phương pháp để đánh giá sinh viên theo hướng sáng tạo…”.

TS Võ Thanh Hải, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Duy Tân, đề nghị: “Bộ nên có khoảng không gian về những thay đổi vì sẽ ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh”.

Đồng tình với ý kiến này, TS Lê Lâm, Chủ tịch Hệ thống giáo dục Đại Việt, cho rằng để cải tiến thi cử thì nên đặt ra một lộ trình, có thể là sáu đến tám năm để các trường ĐH, trường phổ thông và đặc biệt là thí sinh có đủ thời gian, tâm lý để chuẩn bị cho sự thay đổi. Quan trọng nhất là đổi mới sao để ngày càng giảm áp lực thi cử cho thí sinh, giúp các em bước vào kỳ thi với tâm trạng “hạnh phúc” nhằm có được kết quả tốt nhất.