Quốc gia “số”, chỉ cần cái vuốt tay!

THẾ PHONG (THỰC HIỆN)

Chủ nhật, 17/02/2019 - 06:16 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Sơ đồ hoạt dộng của mô hình quốc gia thông minh.

Người muốn góp phần hiện thực hóa ý tưởng chính phủ kiến tạo với hệ thống chính quyền điện tử thông qua mô hình Quốc gia thông minh là nữ Viện sĩ, TS Nguyễn Thị Thanh Nhàn (NTTN), Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Tiến bộ Quốc tế (AIC Group). Tháng 10-2018, chị đã giành được danh hiệu “Ý tưởng và mô hình Quốc gia thông minh xuất sắc nhất” tại lễ trao giải Cuộc thi toàn cầu về lĩnh vực này ở Anh. Cuộc thi do tổ chức Thành phố thông minh thế giới phối hợp Hiệp hội Công nghệ Pháp Normandy French Tech và Viện Khoa học Điều khiển (Viện Hàn lâm Khoa học LB Nga) đồng tổ chức. Thời Nay đã có cuộc trò chuyện với chị chung quanh mô hình này.

Phóng viên (PV): Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang được nhắc đến nhiều trên toàn cầu, các cấp lãnh đạo Việt Nam cũng có tầm nhìn về xây dựng một Quốc gia điện tử, phải chăng “mô hình Quốc gia thông minh”đã đón đầu thời cuộc, chị nghĩ sao về vấn đề này?

TS NTTN: Sự bùng nổ mạnh mẽ của các giải pháp công nghệ thông tin - truyền thông (ICT) và cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đã thúc đẩy sự chuyển đổi trên toàn thế giới. Việt Nam, với vị trí chiến lược ở khu vực Đông - Nam Á, sự ổn định về chính trị, độ mở của nền kinh tế đang hội nhập quốc tế ngày một mạnh mẽ. Các cấp lãnh đạo Việt Nam đã và đang có những tầm nhìn và chiến lược tầm cỡ, đó là xây dựng một chính phủ kiến tạo với hệ thống chính quyền điện tử. Đến nay, Việt Nam đã có khoảng 10 tỉnh, thành phố chính thức ký kết các hợp tác về việc xây dựng mô hình thành phố thông minh và hơn 20 thành phố khác đang dự kiến triển khai, tất cả đều nằm trong kế hoạch xây dựng Quốc gia thông minh của Chính phủ Việt Nam.

Trong xu hướng đó, chúng tôi xây dựng mô hình Quốc gia thông minh với hệ thống các đô thị thông minh, nền tảng là các giải pháp quản lý, vận hành, các dịch vụ và tương tác thông minh trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.

PV: Quốc gia số sẽ được thể hiện thông qua mô hình Quốc gia thông minh mà chị vừa giành được giải thưởng là gì?

TS NTTN: Mô hình Quốc gia thông minh là một không gian số rộng lớn, nơi thể hiện sự kết nối đồng bộ, chặt chẽ trong điều hành, quản lý tất cả các vấn đề của một quốc gia từ các cơ quan lãnh đạo T.Ư cho tới các bộ, ngành, địa phương và thậm chí tới cả các cấp cơ sở như nhà trường, bệnh viện, doanh nghiệp... mang lại những lợi ích lan tỏa, bình đẳng và bao trùm tất cả các thành phần trong xã hội. Có ít nhất 20 đối tượng sẽ được thụ hưởng lợi ích từ chương trình này bao gồm: các lãnh đạo, nhà quản lý; công chức, viên chức; các đại biểu quốc hội/HĐND; cử tri; bệnh nhân, bác sĩ và điều dưỡng viên; học sinh, sinh viên, giáo viên; các nhà nghiên cứu; các nhà đầu tư nước ngoài; các vận động viên; nghệ sĩ; chiến sĩ; thẩm phán; luật sư; nhà báo; các đối tượng chính sách; doanh nghiệp - doanh nhân; khách du lịch và người dân nói chung.

Bao trùm lên mô hình kết nối này là các tiện ích và hàng loạt ứng dụng thông minh dựa trên nền tảng dữ liệu lớn, thông tin thời gian thực, trí tuệ nhân tạo, thuật toán phân tích dự báo, tạo thành hệ thống Trung tâm điều hành tích hợp các cấp, hiện thực hóa mô hình tương tác đa chiều và lợi ích bao trùm cho các nhóm đối tượng hưởng lợi…

PV: Thưa chị, đâu là điểm nhấn mô hình Quốc gia thông minh của Việt Nam so các đối thủ nặng ký như Mỹ, Singapore, Indonesia, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Anh, Pháp… cùng tham gia cuộc thi?

TS NTTN: Điểm cốt lõi trong mô hình mà chúng tôi xây dựng chính là hướng tới các đối tượng hưởng lợi và tính khả thi của nó. Trong mô hình Quốc gia thông minh của Việt Nam, người dân có thể được tiếp cận nhiều thông tin, các thông báo và đóng góp ý kiến cho các hoạt động của cơ quan nhà nước, chính quyền. Nhóm học sinh, sinh viên và giáo viên sẽ được trải nghiệm các mô hình giáo dục mới, hiện đại như stem, hệ thống phòng thí nghiệm ảo và học trực tuyến, cơ sở học liệu điện tử, các hình thức e learning. Bác sĩ sẽ được tiếp cận từ điển chuyên ngành, kết nối hội chẩn và quản lý bệnh nhân theo bệnh án điện tử còn bệnh nhân sẽ được tìm hiểu và lựa chọn bác sĩ, sử dụng các dịch vụ trực tuyến và quản lý hồ sơ bệnh án của chính mình. Khách du lịch sẽ được trải nghiệm các dịch vụ trực tuyến và chia sẻ các chương trình ưu đãi, tìm hiểu điểm đến, lịch trình và thông tin điểm đến qua cơ sở dữ liệu số. Công chức, viên chức sẽ được chia sẻ về thông tin tuyển dụng, được góp ý với các cơ quan quản lý nhà nước. Các lãnh đạo, nhà quản lý sẽ được tiếp cận với các báo cáo, tổng hợp phân tích và dự báo, từ đó đưa ra các quyết định và điều hành...

Thực tế, ở Việt Nam cũng đã có nơi áp dụng một số mô hình quản lý thông minh về giao thông, y tế, giáo dục... nhưng chưa có hệ thống đồng bộ và tích hợp. Chính vì vậy, chúng tôi đã xây dựng mô hình Quốc gia thông minh trên cơ sở cụ thể hóa các tính năng hỗ trợ các đối tượng khác nhau, đồng thời có phân tích các giải pháp đồng bộ để có thể triển khai, hiện thực hoá mô hình.

PV: Để có thể đem sự tiện ích ấy đến với người dân, để một Quốc gia thông minh mà ở đó con người được hưởng lợi toàn diện, rõ ràng không thể là câu chuyện ngày một, ngày hai phải không, thưa chị?

TS NTTN: Chính vì thế, nên AIC đã có những tính toán từng giai đoạn, làm cái gì chắc chắn nhất, phù hợp nhất. Chẳng hạn có 10 tiện ích dành cho người dân thì giai đoạn đầu có thể triển khai một phần, rồi theo lộ trình ngắn hạn, trung hạn, dài hạn sẽ có những bước đi cẩn trọng và không ngừng nâng cấp để phù hợp tình hình thực tiễn. Không thể nói một tham vọng lớn mà có thể triển khai trong thời gian ngắn, đó là điều bất khả thi. Nhưng chúng tôi phấn đấu đến năm 2019 một số vấn đề cơ bản có thể được triển khai ở một số địa bàn cụ thể.

PV: Thực tế, chỉ cần nhắc đến hai từ “công nghệ” đã là cả một nỗi trăn trở với người Việt. Vậy, chị sẽ hiện thực hóa mô hình Quốc gia thông minh tại Việt Nam như thế nào?

TS NTTN: Cái thông minh vốn là cái giản tiện. Mô hình Quốc gia thông minh cũng sẽ dễ sử dụng, chỉ cần cái vuốt tay. Hiện tại, công nghệ thế giới đã có sẵn, mỗi người dân chỉ cần học trong 15 phút là có thể sử dụng. Với các cơ quan chuyên môn thì chỉ cần đào tạo khoảng hai tuần... Tuy nhiên, để có thể triển khai mô hình này phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Chúng tôi đã phân tích ra 20 giải pháp đồng bộ để triển khai thành công mô hình này. Ở Việt Nam, trong 20 yếu tố đó thì hơn một nửa đã có tính khả thi. Điều quan trọng không phải là công nghệ, mà quan trọng nhất là hành lang pháp lý và sự quyết tâm của con người. Trong thành phố thông minh thì con người phải thông minh. Chúng ta có được hai yếu tố quan trọng này thì chắc chắn sẽ thành công.

PV: Xin chân thành cảm ơn chị về cuộc trò chuyện này!