Trường nghề “lên ngôi”

AN NHƯ

Thứ tư, 15/05/2019 - 09:00 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Nhiều trường nghề đã liên kết với doanh nghiệp trong công tác đào tạo và bảo đảm việc làm cho học viên sau khi ra trường. Ảnh: TÂM HẢI

Trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2019, tại Trường THPT Cửa Lò 2 (Nghệ An), có một lớp 38 em nhưng chỉ có một em đăng ký xét tuyển đại học (ĐH). Còn theo thống kê mới nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), cả nước có hơn 886.000 thí sinh đăng ký dự thi nhưng có đến hơn 233.000 em không đăng ký xét tuyển ĐH mà chỉ xét tốt nghiệp. Số liệu này tăng cao nhất trong những năm gần đây. Đây là một tín hiệu đáng mừng trong công tác phân luồng học sinh (HS).

Học ở đâu cũng để làm!

Theo thống kê của Sở GD&ĐT tỉnh Nghệ An, trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2019, tới hơn 41% HS lớp 12 chỉ đăng ký xét tốt nghiệp, tức hơn 13.000 em trong tổng số hơn 32.000 em. Tỷ lệ này cao hơn năm học trước khoảng 2%.

Cụ thể, một số trường THPT công lập có tỷ lệ này rất cao như THPT Cửa Lò 2: 82,5% không đăng ký xét tuyển ĐH trong tổng số 239 em lớp 12. Tiếp đến là THPT Nam Yên Thành (32%), THPT Hoàng Mai 2 (27%), THPT Tương Dương 2 (28%).

Cá biệt, tại Trường THPT Cửa Lò 2, có một lớp 38 em nhưng chỉ có một em đăng ký xét tuyển!

Tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2019 tổ chức mới đây ở Hà Nội, nhiều HS và phụ huynh cho rằng, lựa chọn ngành nghề đào tạo khi đăng ký xét tuyển cũng chính là chọn công việc tương lai phù hợp với năng lực và sở thích nên không nhất thiết phải vào ĐH bằng mọi giá.

Theo cán bộ tuyển sinh của nhiều trường ĐH, CĐ, trường nghề, những thay đổi này của thí sinh là điều đáng mừng. Vì các em đã có định hướng rõ ràng về nghề nghiệp của mình trong tương lai chứ không còn chọn trường, chọn ngành theo bằng cấp như những năm trước đây.

Là một trong những thí sinh không chọn xét tuyển ĐH, CĐ, Nguyễn Văn Mạnh (HS lớp 12 Trường THPT Tây Hồ, Hà Nội) cho biết, vừa hoàn thành thủ tục đăng ký học tại cơ sở Đào tạo Lập trình viên quốc tế Aptech (tại 285 phố Đội Cấn, Hà Nội). Mạnh thích ngành Công nghệ thông tin từ nhỏ và cũng học rất khá các môn tự nhiên. Vì muốn rút ngắn thời gian học để đi làm giúp đỡ gia đình nên em đã chọn học nghề thay vì xét tuyển vào ĐH.

Để đưa ra quyết định này, Mạnh và gia đình đã tính toán rất kỹ. Theo Mạnh, mức học phí ĐH trung bình 5 triệu đồng/học kỳ ở trường công và hơn chục triệu đồng ở trường tư hoặc trường tự chủ tài chính. Ngoài ra, chi phí ăn ở mỗi tháng cũng khoảng 3 triệu đồng. Nếu học xong bốn năm ĐH, gia đình Mạnh phải chi ra hàng trăm triệu đồng. Trong khi đó, chọn học nghề, khoản chi phí này rút xuống đáng kể, vì tổng học phí khóa học hai năm rưỡi là 65 triệu đồng, thời gian học cũng rút ngắn nên Mạnh sẽ tiết kiệm khoản tiền lớn. “Hiện nhà tuyển dụng thường không để ý nhiều đến bằng cấp nữa mà chú trọng vào hiệu quả công việc. Nếu có tay nghề và kinh nghiệm tốt, em tin mức thu nhập khi ra trường sẽ không thua kém các bạn ĐH. Chưa kể em ra trường sớm hơn 1,5 năm nên có kinh nghiệm làm việc tốt hơn”, Mạnh phân tích.

Trước đó, năm học 2016-2017, Trường CĐ nghề Việt Đức (Hà Tĩnh) nhận được nhiều hồ sơ xét tuyển của sinh viên (SV) cho dù đang theo học tại các trường ĐH lớn nhưng vẫn xin về đầu quân. Thí dụ, sinh viên Nguyễn Tuấn Anh đang học năm thứ ba ngành Hóa của ĐH Bách khoa Hà Nội đã bỏ ngang để về trường nghề ở quê hương học tập. “Quá trình học ĐH, em nhận thấy nhu cầu việc làm của ngành này khá hạn chế, để thành nghề đòi hỏi thời gian tích lũy kinh nghiệm lâu dài. Chính vì thế năm thứ ba ĐH, em quyết định lựa chọn ngã rẽ mới, nghỉ ĐH về nộp đơn vào lớp điện tử chất lượng cao của CĐ nghề Việt Đức”, Tuấn Anh chia sẻ.

Nhiều học sinh đã lựa chọn học nghề sau khi tốt nghiệp phổ thông. Ảnh: ANH NAM

Xu thế quan tâm đến việc làm

Ông Nguyễn Hồng Diên, Trưởng phòng đào tạo CĐ nghề Việt Đức cho hay, những năm gần đây nhà trường thu hút được nhiều học viên chất lượng. Đây là tín hiệu đáng mừng trong việc thay đổi tư duy môi trường nghề nghiệp của HS lẫn phụ huynh. “Nhà trường đang mở một lớp dạy nghề chất lượng cao, thuê giáo viên nước ngoài dạy bằng giáo trình tiếng Anh. Tốt nghiệp, học viên có cơ hội rất lớn đi nước ngoài và tìm kiếm công việc ổn định, thu nhập cao”, thầy Diên cho biết.

Cũng theo lãnh đạo Trường CĐ nghề Việt Đức, công tác tuyển sinh những năm gần đây cho thấy nhiều tín hiệu vui. Trường tiếp nhận trên hàng chục bộ hồ sơ qua mỗi kỳ thi quốc gia của những em đạt ba môn trên 18 điểm, trong đó có những em có số điểm từ 20 - 24,5 điểm, thậm chí nhiều em đã học ĐH những vẫn nghỉ ngang để về trường nghề học. Đó là tín hiệu vui! Chứng tỏ càng ngày tư duy, nhận thức của phụ huynh, HS đã có sự thay đổi lớn về quan niệm dù “chết” cũng học bằng được ĐH. Lựa chọn trường nghề cho tương lai của mình để phù hợp năng lực, hoàn cảnh và đam mê, nghĩa là các em đang đi đúng hướng, sát thực tế.

Qua đánh giá của các nhà tuyển dụng, cơ hội việc làm của các học viên trường CĐ, trung cấp là rất cao. Theo các khảo sát của trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP Hồ Chí Minh, tỷ lệ sinh viên học CĐ, trung cấp tốt nghiệp có việc làm trên 85%. Mức lương khởi điểm của một người tốt nghiệp trường nghề ở những ngành đang thiếu nhân lực hiện khá cao, từ 6 - 8 triệu đồng/tháng trở lên. Có doanh nghiệp (DN) còn trả cao hơn tùy vào tay nghề, ngoại ngữ và thái độ làm việc của người lao động.

Ths Hồ Tấn Hùng, Hiệu trưởng Trường trung cấp Việt Hàn (Phú Quốc - Kiên Giang) cho rằng, xu thế xã hội hiện nay người học quan tâm đến việc làm sau khi học nên nhận thức của xã hội về việc đi học nghề được HS lựa chọn và quan tâm nhiều hơn, điều này được minh chứng rất rõ bằng việc dịch chuyển từ học ĐH sang học nghề. Trong kỳ tuyển sinh vừa qua, trường tiếp nhận 300 HS THCS và THPT đến làm thủ tục nhập học. Đáng chú ý, có nhiều em thi ĐH được tới 21 điểm nhưng vẫn từ chối học ĐH vì sợ ra trường thất nghiệp và có cả những học viên đã tốt nghiệp ĐH đăng ký học nghề tại trường.

Ths Lê Hồng Việt cũng nhận định, thị trường lao động đang theo xu hướng nhân lực chất lượng cao, theo đó DN cần kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp và thái độ làm việc chứ không đặt nặng bằng cấp. Hiện chương trình học ở trường nghề cũng theo mô hình DN trong lớp học theo hướng mở của các công ty đa quốc gia hiện nay, từ đó các em sẽ học những vấn đề gắn liền thực tiễn, giúp trang bị cho các em đầy đủ những yêu cầu mà các DN tuyển dụng đưa ra. Bên cạnh đó, nhà trường cũng gắn kết với các DN bảo đảm việc làm cho các em sau khi ra trường.

Theo ông Thái Văn Thành, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Nghệ An, vài năm trở lại đây, tỷ lệ HS ở Nghệ An đăng ký xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ ngày càng giảm. Do nhiều phụ huynh lo ngại học ĐH xong không tìm được việc làm hoặc phải làm trái ngành nghề... như thực tế đã diễn ra. Do đó, các em có xu hướng thi để tốt nghiệp THPT xong sẽ theo học nghề.
Nói về thực trạng SV bỏ trường ĐH đi học trường nghề, nhiều ý kiến cho rằng, trước đây xã hội chuộng hình thức học ĐH để ra trường có việc nhẹ, lương cao… Nhưng những năm gần đây, thực trạng hằng năm có hàng chục nghìn SV ĐH trên cả nước ra trường thất nghiệp hoặc làm trái ngành nghề đã làm thay đổi xu hướng nhận thức về học nghề từ xã hội.