Người bạn lâu năm của Việt Nam

Thứ Sáu, 10/06/2011, 10:33:00
 Font Size:     |        Print
 

Nhà báo Philippe Devillers với cuốn sách mới “Hơn 20 năm với Việt Nam, 1945-1969”.
Philippe Devillers là một trong những nhà báo Pháp có mặt đầu tiên ở Việt Nam ngay sau Cách mạng Tháng Tám thành công. Ông đã được chứng kiến những giờ phút lịch sử của nhà nước Việt Nam non trẻ trong cuộc đấu tranh giành độc lập. Cuốn sách mới của Philippe Devillers với tựa đề “Hơn 20 năm với Việt Nam, 1945-1969” là những trải nghiệm về một thời tuổi trẻ gắn bó với Việt Nam.

 

Theo lịch đã hẹn, chúng tôi đến phỏng vấn Philippe Devillers tại nhà riêng ở thành phố Neuilly sur Seine, ngoại ô phía tây thủ đô Paris. Nhà ông gần cửa ô Maillot, chỉ cách Khải Hoàn Môn hai bến tàu điện ngầm, rất tiện.

Đã hơn 90 tuổi, nhưng Philippe Devillers còn minh mẫn lắm. Ông có trí nhớ tuyệt vời, có biệt tài nhớ tên người, các sự kiện diễn ra cách đây hơn nửa thế kỷ. Căn phòng rộng là cả một thư viện toàn sách quý. Ông vẫn thường xuyên đọc báo Le Monde (Thế giới), tờ báo mà ông vinh dự được làm phóng viên thường trú đầu tiên tại Đông Dương.

Ông hồi tưởng : Trung tuần tháng 8-1945, tôi nhận được tin nhắn của một người quen báo rằng bộ tham mưu của tướng Leclerc đang cần tuyển gấp những thanh niên trẻ, năng động và thông minh làm việc tại Phòng 5 (Phòng thông tin và truyền thông) của quân đội Pháp. Phòng này sẽ chuẩn bị sang Đông Dương để làm việc. Tôi lập tức liên hệ với bộ phận tuyển dụng của lực lượng viễn chinh Pháp ở Viễn Đông (CEFEO). Đạo quân viễn chinh này sẽ có nhiệm vụ sang Đông Dương để chấm dứt sự chiếm đóng của Nhật Bản, giải giáp quân Nhật và thiết lập nền quản lý của Pháp ở vùng đất này. Bộ phận tuyển dụng nói với chúng tôi rằng chuyến đi kéo dài tối đa là 6 tháng. Tôi nhận lời tham gia với hy vọng được khám phá vùng đất Đông Dương đầy bí ẩn.

Cũng trong dịp này, tôi được tin là tướng Leclerc muốn trong thành phần đoàn có phóng viên dân sự đi theo sang Đông Dương. Mục đích của Leclerc là có đại diện của tờ báo dân sự tháp tùng để phản ánh các sự kiện một cách trung lập và khách quan hơn. Thông qua một người bạn của mẹ tôi, tôi gặp được Hubert Beuve-Méry, vị tổng biên tập lừng danh của nhật báo Le Monde danh tiếng vào ngày 14-9. Hubert Beuve-Méry đã đồng ý nhận tôi làm phóng viên thường trú đầu tiên của Le Monde ở Đông Dương và cấp ngay cho tôi giấy giới thiệu của tờ báo.

Thông qua báo chí Pháp, nhất là tờ Le Monde, tôi được biết vào ngày 2-9, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Vậy là nước Việt Nam đã giành được độc lập. Nhưng ngay sau đó là quân đội của Tưởng Giới Thạch tiến vào miền Bắc với danh nghĩa giải giáp quân Nhật và quân đội Anh vào miền Nam. Chúng tôi cũng nóng lòng sang Đông Dương. Chờ đợi ở Marseille mãi, cuối cùng chúng tôi cũng tìm được tàu sang Đông Dương. Đó là con tàu của Anh có tên Oronte. Tàu có trọng tải 21.500 tấn, dài 206 m, rộng 23 m. Tàu rời bến cảng ngày 12-10, chở theo 3.500 quân của Trung đoàn bộ binh thuộc địa Maroc. Sau 20 ngày hành trình trên biển dài 7.290 hải lý, chúng tôi cập cảng Vũng Tàu vì tàu lớn quá không thể vào sông Đồng Nai hay sông Sài Gòn được. Chúng tôi vào bờ bằng các tàu nhỏ và đặt chân đến Sài Gòn ngày 3-11, bắt đầu cuộc hành trình khám phá Đông Dương.

Tại Việt Nam, Philippe Devillers với chức danh là tùy viên báo chí của tướng Leclerc và phóng viên thường trú báo Le Monde, có điều kiện tiếp cận thực tế của Việt Nam. Hàng loạt bài viết về tình hình Việt Nam được Philippe Devillers chuyển về nước đăng trên báo Le Monde là những phản ánh cụ thể về tình hình chiến sự ở Việt Nam. Cuối tháng 11-1945, theo chỉ thị của tướng Leclerc, được tổng biên tập Hubert Beuve-Méry đồng ý, Philippe Devillers cùng với các nhà báo Pháp khác như Jean Lacouture, Pierre-Maurice Dessinges, v.v lập ra tờ tuần báo Paris – Saigon để đăng tải những thông tin mới về chiến sự ở Việt Nam. Cũng trong thời gian này, Philippe Devillers có dịp hiểu hơn về cuộc chiến tranh do Pháp gây ra ở Việt Nam.

Ông nhớ lại: Thế là, tôi đã ở đất nước mà nước Pháp đã từng gây chiến tranh. Tôi vừa đến từ một đất nước vừa mới trải qua một cuộc chiến tranh giành độc độc và đã thất bại thảm hại dưới sự chiếm đóng của phát xít Đức. Trong suốt 4 năm nước Pháp bị phát xít Đức chiếm đóng, tôi đã trải nghiệm với tư cách là một con người yêu tự do, rằng chiến tranh thật là hoàn toàn tồi tệ. Tại sao nước Pháp lại tiếp tục gây ra một cuộc chiến tranh đối với một dân tộc mà nước Pháp đã thống trị hơn 80 năm nay. Trong suốt hơn một năm xung đột giữa Sài Gòn và Hà Nội, chúng tôi, với tư cách là những nhà báo Pháp, đã cố gắng xây dựng nên những chiếc cầu hữu nghị với “đối thủ” là Việt Minh. Qua đó, Việt Minh đã trở thành một đối tác của chúng tôi, giúp chúng tôi có được những cuộc đối thoại quan trọng để chúng tôi có thể đưa đến cho độc giả Pháp một cái nhìn thẳng thắn và trung thực về cuộc chiến.

Dần dần, nhờ chứng kiến thực tế tàn khốc của chiến tranh, tôi hiểu thêm những góc khuất của cuộc chiến. Qua đợt đi thực tế ở Huế tháng 4-1946, tôi cảm nhận rõ ràng rằng sự thống trị của chủ nghĩa thực dân ở Việt Nam đáng bị chê trách và chúng tôi, những người Pháp không thể tiếp tục ở lại một đất nước không còn muốn sự hiện diện của chúng tôi nữa. Cách thức đơn giản là tiến hành thỏa hiệp để tránh một cuộc chiến tranh. Cần phải thúc đẩy xây dựng hòa bình, thông qua sự hiểu biết lẫn nhau.

Tiếc là các nhà lãnh đạo của Pháp ở Paris và Sài Gòn đã không chọn con đường hòa bình. Để gây chiến và muốn đè bẹp đối thủ là Việt Minh, những nhà lãnh đạo Pháp đã không ngừng nói dối và luôn cung cấp những thông tin bị bóp méo, sai lệch cho độc giả và nhân dân Pháp. Tôi luôn chống lại chiến tranh. Kể từ khi cuộc chiến tranh Đông Dương tái bùng nổ vào tháng 12-1946, tôi vẫn luôn chiến đấu chống chiến tranh và trong suốt hơn 40 năm, tôi là một “kẻ ly khai” với cuộc chiến tranh tàn bạo đó.

Vì mục tiêu là nền độc lập và thống nhất cuả Việt Nam, tôi luôn viết các bài báo, cuốn sách ủng hộ mục tiêu cao cả đó của một dân tộc dũng cảm đã kiên quyết lựa chọn con đường đấu tranh và đã giành thắng lợi cuối cùng. Dân tộc Việt Nam xứng đáng có một cuộc sống tự do, hạnh phúc bởi dân tộc đó đã chiến đấu dũng cảm trong các cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

Với những đóng góp to lớn vào tình đoàn kết, hữu nghị của hai dân tộc Việt Nam và Pháp, ông Philippe Devillers đã được nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương hữu nghị, một phần thưởng cao quý dành tặng cho một nhà báo Pháp hết lòng vì Việt Nam. Dù tuổi đã cao, sức yếu, Philippe Devillers vẫn thường xuyên tham gia các hoạt động bày tỏ tình đoàn kết giữa Pháp và Việt Nam tổ chức tại thủ đô Paris. Đó cũng là tấm lòng của một người bạn Pháp luôn gắn bó với Việt Nam.

 

HUY THẮNG
Phóng viên báo Nhân Dân thường trú tại Pháp
Theo:

Chia sẻ

TIN BÀI CÙNG CHUYÊN MỤC