Tết Hoa của đồng bào dân tộc Cống

Thứ Bảy, 30/12/2017, 19:30:44
 Font Size:     |        Print
 

Đồng bào dân tộc Cống, tỉnh Điện Biên chuẩn bị cho Tết Hoa.

Tết Hoa (theo tiếng của người dân tộc Cống là Mền loóng phạt ái), được đồng bào dân tộc Cống tổ chức vào cuối tháng 11, đầu tháng 12 dương lịch sau những công việc cuối cùng của một mùa vụ. Đây là dịp cộng đồng người Cống hướng về cội nguồn tổ tiên, cùng tôn vinh bản sắc, nét đẹp truyền thống trong văn hóa tín ngưỡng của đồng bào dân tộc mình.

Theo phong tục, trước Tết Hoa chừng hơn một tháng, người Cống sẽ chọn ra những cặp sản vật ngon nhất, quý nhất của mùa vụ trong năm như:

Bí xanh, bí đỏ, khoai sọ, củ đậu, bánh chưng, gà, rượu để dâng lên thần linh và tổ tiên. Sau khi đã hoàn tất khâu chuẩn bị lễ vật, trai tráng trong bản, bắt đầu rèn luyện sức khỏe để tham gia thi đấu trong lễ hội, phụ nữ Cống chọn trang phục cho các thành viên trong gia đình mặc vào ngày Tết. Chính vì vậy, Tết Hoa dường như thường đến với phụ nữ Cống sớm hơn, rộn ràng hơn theo mỗi phiên chợ.

Nói về Tết Hoa trong niềm tự hào, già làng bản Púng Bon, xã Pa Thơm, huyện Điện Biên (tỉnh Điện Biên) Nạ Văn Phanh cho biết: "Trước đây Tết Hoa của người Cống thường kéo dài từ ba đến bốn ngày, đến nay chỉ còn tổ chức trong hai ngày và một đêm. Tuy nhiên không vì thế mà kém vui hay mất đi sự linh thiêng vốn có".

Trước ngày Tết Hoa, già làng phát lệnh cấm bản (người trong và ngoài bản không được tự do ra vào). Tết Hoa của người Cống gồm có hai phần, lễ và hội. Phần lễ được tổ chức tại nhà của thầy cúng hoặc trưởng dòng họ. Ngay từ sáng sớm 30-11, chủ lễ mỗi gia đình sẽ lên nương hái hoa về trang trí trong nhà. Điều đặc biệt là trong vô số loài hoa được hái về không thể thiếu hoa mào gà. Theo quan niệm của người Cống, hoa mào gà chính là biểu tượng của sự may mắn, tốt đẹp. Sau khi trang trí, chủ lễ tiếp tục mang lễ vật và hoa mào gà đến nhà thầy cúng. Tại nhà thầy cúng, hoa mào gà được buộc vào một cây tre còn nguyên cành dựng giữa nhà chủ tế. Sản vật cũng được dâng lên đầy đủ theo cặp, theo đôi.

Khi lễ vật đã dâng lên đầy đủ, đến giờ tốt, thầy cúng đánh hồi chiêng báo hiệu lễ cúng Tết Hoa bắt đầu. Thầy cúng thắp nhang và gọi thần thổ địa, tổ tiên, mẹ lúa về chứng kiến, thay mặt cho dân bản báo cáo tình hình mùa màng trong năm và cầu xin năm tới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, mọi người khỏe mạnh, an lành… Làm lễ khấn xong, thầy cúng nâng chén rượu đầu tiên chúc mọi người sức khỏe, may mắn, làm ăn phát đạt. Sau nghi thức tế lễ tại nhà già làng, những hoạt động như: đi phát nương, đào củ mài và vui chơi, ca hát mới được bắt đầu. Dưới ánh lửa trại, mọi người hòa nhịp trong tiếng trống, tiếng chiêng, vừa ca múa, vừa cầm những hạt thóc ném ra chung quanh.

Từ năm 2016 đến nay, Tết Hoa của người Cống đã được Ban Dân tộc tỉnh Điện Biên hỗ trợ một phần kinh phí để người dân tổ chức, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các DTTS của tỉnh.

Bài và ảnh: SƠN HÀ

Chia sẻ