Bài học trăm năm như mới hôm nay

Chủ Nhật, 05/11/2017, 17:00:00
 Font Size:     |        Print

NDĐT - Cách mạng vô sản được chia làm hai giai đoạn: Giai đoạn cách mạng giải phóng dân tộc, lật đổ ách thống trị của phong kiến, đế quốc, lập nên chính quyền nhân dân của chế độ mới và tiếp theo là giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa (XHCN) xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH) trên đất nước đã được giải phóng.

Ở giai đoạn đầu, mặc dù đầy gian khổ, hy sinh và tổn thất nhưng về thời gian vẫn là “hữu hạn”, tức là có thể lượng ước được tương đối chính xác thời điểm của thắng lợi. Cách mạng Tháng Mười, kể từ khi thành lập Đảng của giai cấp công nhân Nga năm 1898 đến khi thắng lợi vào năm 1917 là 19 năm. Cách mạng giải phóng dân tộc của Trung Quốc tính từ năm 1921 đến năm 1949 đúng 28 năm. Cách mạng Tháng Tám của nước ta, từ khi Đảng ra đời giữ vai trò lãnh đạo đến khi thành công cũng chỉ 15 năm... Còn nếu tính đến các cuộc chiến tranh thì chiến tranh chống Pháp xâm lược Việt Nam chỉ trong chín năm, chiến tranh chống Mỹ 20 năm. Còn chiến tranh vệ quốc của Liên Xô chỉ diễn ra trong vòng bốn năm... Trong thời gian của cách mạng giải phóng dân tộc thường chỉ do một đến hai thế hệ cán bộ nối tiếp nhau giữ vai trò lãnh đạo. Bởi vậy tính kiên định, tính nhất quán đường lối cách mạng được bảo đảm chắc chắn.

Còn lâu dài là giai đoạn xây dựng CNXH, vừa khó đoán định chính xác được đến năm, tháng nào thì cơ bản hoàn thành, vừa phải chuyển giao nhiệm vụ qua nhiều thế hệ, và lại chưa định hình được mô hình CNXH hoàn chỉnh, phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm “qua sông phải dò từng bước”. Trong điều kiện đó, việc chuyển giao thế hệ nếu không đầy đủ, không tỉ mỉ, không chi tiết, không cặn kẽ, không “chọn được mặt để gửi vàng” thì sẽ xuất hiện những trục trặc lớn. Đặc biệt là càng về sau các “hậu duệ” càng ít thấm nhuần những gian khổ, hy sinh, tổn thất của các thế hệ cha ông nếu họ không được giáo dục kỹ càng, nếu không có sự hiểu biết sâu sắc lịch sử của đất nước, của dân tộc. Trong những điều kiện đó, người ta dễ sinh ra ngán ngẫm với thời cuộc, dễ lâm vào tình trạng mơ hồ, tin vào sự cám dỗ, bùi tai, nổi máu “yêng hùng” và sinh ra ngông cuồng, đến khi mất hết thì đã quá muộn.

Maicơ Đavit Đoi, một trí thức người Mỹ đã từng sống ở Liên Xô 16 năm, đã đi khắp cả 15 nước cộng hòa, ông đã có một nhận xét rất đáng lưu ý: “Theo tôi những gian khổ trên con đường đi lên CNXH đã khiến rất nhiều người đi đến kết luận sai lầm rằng ở phương Tây có một con đường khác ít gian khổ hơn nhiều khi xây dựng một thế giới “văn minh”, và sự kém hiểu biết về bản chất của chủ nghĩa tư bản đã làm cho nó trở thành sự tìm kiếm dễ dàng và là vật hy sinh cho những điều kỳ diệu của thương trường”(1).

Nói những điều trên đây là muốn nhấn mạnh đến sai lầm chủ quan, tự diễn biến của những lớp người hậu thế chịu trách nhiệm đối với vận mệnh của đất nước, của nhân dân ở những nước mà cách mạng giải phóng dân tộc đã thành công rất sớm, đã có thời gian dài xây dựng CNXH, thậm chí có nước đã trở thành cường quốc... mà còn sụp đổ. Đó là bài học thực tế rất đau xót mà các Đảng Cộng sản ở các nước XHCN phải hết sức quan tâm, phải luôn cảnh giác và phòng ngừa...

Niềm hạnh phúc lớn lao cho nhân dân ta, dân tộc ta là lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Người nước ngoài đầu tiên đã tổng kết những bài học to lớn của Cách mạng Tháng Mười Nga một cách ngắn gọn, đầy đủ, súc tích trong tác phẩm Đường cách mệnh xuất bản lần đầu tiên vào năm 1927. Là tài liệu tuyên truyền cách mạng nên có thể nói, đọc đâu hiểu đó. Thiên tài của Bác là, với 13 câu hỏi và đáp trong sáu trang sách đã làm cho người đọc có thể hiểu một cách cơ bản về cách mạng Nga. Đặc biệt chỉ với bốn câu (từ câu 9 đến câu 13) Bác đã chuyển tải được toàn bộ nội dung cốt lõi nhất của Cách mạng Tháng Mười đến dân chúng. Bài học đầu tiên ở phần chung về cách mạng, Bác viết: “Trước hết phải có đảng cách mệnh”(2) và “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”(3). Ở phần chốt lại về Cách mạng Tháng Mười, Bác khẳng định, “Cách mệnh Nga dạy cho chúng ta rằng muốn cách mệnh thành công thì phải dân chúng (công nông) làm gốc, phải có đảng vững bền, phải bền gan, phải hy sinh, phải thống nhất. Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin”(4). Điều đáng lưu ý là, vào những năm 1924-1927, Bác đã tổng kết được những bài học to lớn và những bài học đó được thử thách bằng cả thời gian dài xuyên thế kỷ và ngày càng chứng tỏ tính đúng đắn vững bền của những tổng kết đó, thì quả thật là một tư duy thiên tài, độc đáo, hiếm có trên thế giới.

Vạch ra con đường cách mạng, đi đến thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, chính Bác và Đảng ta đã trực tiếp lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám thành công rực rỡ và kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ xâm lược thắng lợi huy hoàng. Giờ đây đọc lại những văn kiện xây dựng phong trào cách mạng, xây dựng lực lượng vũ trang, lệnh Tổng khởi nghĩa, phương châm chỉ đạo đánh chiếm các cứ điểm chắc thắng trong những ngày sôi sục của Cách mạng Tháng Tám và những nhật lệnh, chỉ thị tiến quân “Thần tốc, táo bạo, bất ngờ”, “Thần tốc, thần tốc, thần tốc nữa” trong các cuộc tiến công mùa Xuân năm 1975 và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, chúng ta càng thấy sáng rõ sự vận dụng hết sức sáng tạo, đúng đắn, nhuần nhuyễn, tài tình và tinh tế 5 vấn đề có tính quy luật của khởi nghĩa vũ trang, giải phóng dân tộc mà Lênin đã chỉ rõ:

1. Không bao giờ được đùa với khởi nghĩa, và một khi đã khởi nghĩa thì cần nắm chắc một điều là phải tiến hành đến cùng.

2. Phải tập hợp ở một điểm quyết định, trong một thời cơ quyết định những lực lượng có ưu thế lớn, nếu không thì địch được chuẩn bị kỹ hơn và có tổ chức hơn sẽ tiêu diệt những người khởi nghĩa.

3. Một khi đã bắt đầu khởi nghĩa thì phải hết sức quyết tâm hành động và dù sao cũng phải tuyệt đối chuyển sang tiến công. Phòng ngự là con đường chết của khởi nghĩa vũ trang.

4. Phải cố gắng đánh bất thình lình vào địch, cố gắng nắm đúng thời cơ khi quân địch còn phân tán.

5. Mỗi ngày (ở thành phố là mỗi giờ) phải thu được thắng lợi, dù là thắng lợi không lớn lắm, đồng thời nhất thiết phải giữ cho bằng được ưu thế tinh thần.

Ngày nay, trong công cuộc xây dựng CNXH, hơn 30 năm thực hiện đường lối đổi mới toàn diện do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, Nhân dân ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa cực kỳ quan trọng. “Đất nước ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội và tình trạng kém phát triển, trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình, đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Kinh tế tăng trưởng khá, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từng bước hình thành, phát triển. Chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được tăng cường. Văn hóa - xã hội có bước phát triển; bộ mặt đất nước và đời sống của nhân dân có nhiều thay đổi. Dân chủ xã hội chủ nghĩa được phát huy và ngày càng mở rộng. Đại đoàn kết dân tộc được củng cố và tăng cường”(5). Một trong những nguồn gốc của những thành tựu có ý nghĩa trọng đại đó là, Đảng ta kiên trì, nguyện ước đi theo con đường Cách mạng Tháng Mười, con đường của chủ nghĩa Mác-Lênin mà Bác Hồ đã tuyến bố từ năm 1927, “Chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”. Tuân theo chỉ giáo của Người, Đảng ta, nhân dân ta tỏ rõ quyết tâm “Kiên trì con đường XHCN là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn” và “Khẳng định chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng”(6). Đó cũng là nguồn cội của thành tựu ổn định chính trị và xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã và đang đem lại kết quả thiết thực. Có thể nói ổn định chính trị là một trong những thành tựu sáng giá của đất nước ta do Đảng lãnh đạo. Thành tựu này không thể hiện được bằng tỷ lệ phần trăm, cũng không lượng hóa được bằng con số tuyệt đối, nhưng về ý nghĩa thì nó là vấn đề vận mệnh của quốc gia, dân tộc. Còn xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đây là bài học xương máu của Đảng cầm quyền. Vì vậy, ở bất kỳ thời điểm nào Đảng ta cũng đề cao và nhấn đậm tinh thần, “Tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân; dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng; đoàn kết và lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp cách mạng”(7). Đúng như Lênin đã chỉ báo, “Chỉ khi nào biểu hiện được đúng ý nguyện của nhân dân thì chúng ta mới quản lý Nhà nước được. Nếu không, Đảng Cộng sản sẽ không lãnh đạo được giai cấp vô sản, giai cấp vô sản sẽ không lôi kéo được quần chúng theo mình và tất cả bộ máy sẽ tan rã”(8). Bài học có ý nghĩa cực kỳ trọng đại này đã trãi qua cả trăm năm càng sáng rõ trong thời đại ngày nay.

Chú thích:

(1) Niềm tin bất tử vào “huyền thoại”; báo Sự Thật, Nga, ngày 12-5-1994.

(2),(3) Hồ Chí Hinh Toàn tập, tập 2, trang 267, 268; Nxb CTQG, HN 1995.

(4) Như (2),(3), trang 280.

(5) Đảng Cộng sản Việt Nam, VK ĐH đại biểu toàn quốc lần thứ XII, trang 65,66.

(6) ,, ,, VIII, trang 136.

(7) Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, trang 5,6.

(8) Lênin Toàn tập, tập 45, trang 134; Nxb CTQG, HN 2006.

TS BÙI NGỌC THANH

Chia sẻ