Xuất khẩu gỗ và lâm sản theo hướng bền vững

Thứ Ba, 13/11/2018, 02:54:50

Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, giá trị kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản 10 tháng đầu năm 2018 đạt hơn 7,6 tỷ USD, tăng 16,12% so cùng kỳ năm trước, và chiếm 23,37% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành nông nghiệp.

Ðược biết, năm 2017 giá trị xuất khẩu mặt hàng này đạt hơn 8,032 tỷ USD, tăng 10% so năm 2016, về đích sớm ba năm so với mục tiêu đề ra trong Chương trình Mục tiêu phát triển lâm nghiệp giai đoạn 2016 - 2020 và đưa Việt Nam vươn lên trở thành nước đứng thứ 5 thế giới và đứng đầu các nước trong khu vực châu Á về xuất khẩu gỗ và lâm sản. Hiện đồ gỗ Việt Nam đã có mặt tại 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, tập trung chủ yếu tại các thị trường Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, EU...

Tuy nhiên, cơ cấu xuất khẩu gỗ và lâm sản đang có sự chênh lệch khá lớn. Hiện các doanh nghiệp tập trung quá nhiều vào gỗ, sản phẩm từ gỗ, nhưng nguồn nguyên liệu có chất lượng phục vụ xuất khẩu chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Thực tế cho thấy, công nghệ trồng rừng, chế biến và quản trị doanh nghiệp nhìn chung còn hạn chế; nhiều sản phẩm vẫn mang tính thủ công, chi phí giá thành cao, chất lượng chưa đồng đều; chưa có nhiều thương hiệu gỗ, lâm sản Việt có khả năng cạnh tranh trên thị trường khu vực và thế giới. Ðặc biệt là tỷ trọng đầu tư cho ngành công nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ và lâm sản ngoài gỗ (LSNG) chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của đất nước. Hiện LSNG là một bộ phận của hệ sinh thái rừng, chiếm khoảng 50% tổng sinh khối (số lượng sinh vật sống trên một đơn vị diện tích, thể tích vùng) của rừng nhiệt đới, với nhiều chủng, loài phong phú, có vị trí rất quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội và môi trường của cộng đồng dân cư... Trong tổng số hơn 7,6 tỷ USD giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản 10 tháng qua, có hơn 95% (khoảng 7,23 tỷ USD) là từ gỗ và các sản phẩm gỗ, còn chưa đầy 5% là từ LSNG.

Theo dự báo, xuất khẩu gỗ và lâm sản sẽ tiếp tục tăng, nhất là sau khi Hiệp định Ðối tác tự nguyện về thực thi lâm luật, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) giữa Việt Nam và EU (được ký kết ngày 19-10 vừa qua) có hiệu lực. Theo đó, năm 2019 sẽ là 11 tỷ USD và đến năm 2025 có thể đạt 18 đến 20 tỷ USD..., đưa nước ta trở thành một trong những nước đứng hàng đầu thế giới về xuất khẩu gỗ và lâm sản. Ðể bảo đảm những khả năng này trở thành hiện thực, cùng với việc khẩn trương triển khai thực hiện Luật Lâm nghiệp đã được Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 15-11-2017 và bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 1-1-2019, cần tiếp tục hoàn thiện các văn bản pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư thuận lợi, thông thoáng cho ngành sản xuất, chế biến gỗ, lâm sản; đẩy mạnh việc phát triển trồng rừng nguyên liệu, rừng gỗ lớn; ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ vào các khâu chọn, tạo giống, trồng, chăm sóc, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sử dụng rừng trồng.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá, vận động người dân, doanh nghiệp thay đổi hướng tiếp cận thị trường, phương thức kinh doanh từ sản xuất, xuất khẩu gỗ và sản phẩm đồ gỗ, chuyển dần sang sản xuất, chế biến xuất khẩu LSNG để tăng tỷ trọng lâm sản xuất khẩu, góp phần khai thác tiềm năng nguồn LSNG sẵn có, giảm khai thác cạn kiệt rừng trồng, lợi dụng trồng rừng để phá rừng tự nhiên, cũng như tình trạng sử dụng gỗ bất hợp pháp. Nhất là tạo điều kiện cho phát triển nhanh, bền vững kinh tế - xã hội - môi trường vùng đồng bào DTTS, miền núi - nơi có nhiều loài LSNG mang giá trị kinh tế, dinh dưỡng và giá trị dược liệu quý đủ đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

ÐẶNG KIỀU