| Thứ năm, ngày 17 tháng 5 năm 2012 |
|
Ðiểm nóng Xy-ri
Cần giải quyết nhanh, nhưng không thể vội!
Cập nhật lúc
10:36, Thứ sáu, 03/02/2012 (GMT+7)
"Hàng chục người bị giết mỗi ngày, và điều vô cùng quan trọng là Hội đồng Bảo an phải hành động ở đó!" - Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Ban Ki-mun (Ban Ki-moon) đã kêu gọi như vậy giữa cuộc hội nghị về vấn đề Xy-ri, ngày 31-1-2012. Song, đáp lời ông vẫn chỉ là sự chia rẽ sâu sắc giữa các cường quốc thế giới, và mọi giải pháp vẫn đều chỉ là giả thiết.
1. Không ai chấp nhận từ bỏ lập trường của mình, và cục diện quanh điểm nóng Xy-ri vẫn gần như không có gì tiến triển so với thời điểm trước khi hội nghị diễn ra. Dẫn đầu các đồng minh phương Tây thân cận, và với sự ủng hộ của Liên đoàn A-rập (AL), Mỹ thậm chí đã khẳng định: "Chế độ của Tổng thống An Át-xát (Bashar Al-Assad) đã mất quyền kiểm soát đất nước, và cuối cùng sẽ sụp đổ!". "Sếp tình báo" Cláp-pơ (James Clapper) cho rằng: "Tôi không biết ông ta (Át-xát) sẽ tồn tại bằng cách nào, nhưng dường như tất cả chỉ còn là vấn đề thời gian", và Bộ trưởng Ngoại giao Clintơn (Hillary Clinton) phát lời hiệu triệu: "Chúng ta đều có những lựa chọn: đứng về phía nhân dân Xy-ri, hoặc trở thành đồng lõa của những hành động bạo lực đã và đang tiếp diễn!". Phía sau họ, Thủ tướng Ca-ta S.Ha-mát (Sheikh Hamad bin Jassim) cảnh báo rằng: "Cỗ máy giết chóc ở Xy-ri vẫn đang được vận hành". Nhưng, đáp lại, đại sứ Xy-ri tại LHQ - Gia-a-pha-ri (Bashar Ja’afari) mỉa mai: "Ca-ta là thành viên của AL, hay là thành viên của NATO đây?". Và hậu thuẫn cho Xy-ri, cả Nga lẫn Trung Quốc đều kịch liệt phản đối việc LHQ can thiệp vào "chuyện nội bộ" của quốc gia Trung Ðông này. Ðại sứ Nga Su-rơ-kin (Vitaly Churkin) cho rằng "LHQ không thể áp đặt những điều kiện cho một cuộc dàn xếp nội bộ, bởi cơ quan này không có chức năng đó", và "nước Nga sẽ đấu tranh để người dân Xy-ri có thể tự định đoạt tương lai của mình". Trong khi đó, phía Trung Quốc lưu ý rằng "sử dụng vũ lực để buộc Xy-ri thay đổi chế độ là việc làm không phù hợp với tôn chỉ cũng như mục đích của Hiến chương LHQ". 2. Tóm lại là trên bàn hội thảo của Hội đồng Bảo an, mọi việc vẫn đang hoàn toàn bế tắc. Thực ra, điều này chẳng làm ai bất ngờ. Trước thềm hội nghị, những đại cường nắm trong tay quyền phủ quyết tối thượng, bằng các động thái cứng rắn từ cả hai luồng ý kiến, đã vẽ trước nên một viễn cảnh "tiến thoái lưỡng nan". Nhìn từ các góc độ khác nhau, họ đều có lý do để không nhân nhượng. Mỹ và phương Tây cần phải thấy "Mùa xuân A-rập" tiếp tục được hoàn tất ở Trung Ðông, để chuyển trọng tâm chiến lược sang châu Á - Thái Bình Dương, trong khi Nga và Trung Quốc cần phải bảo vệ bằng được những đồng minh hiếm hoi còn lại ở khu vực này, nhằm bảo đảm sự cân bằng ảnh hưởng. Xy-ri, xét cho cùng, chỉ là một điểm nóng trong cả ván cờ địa chính trị thế giới mới đang khai diễn. Song, khi các nhà đàm phán vẫn không thể tìm ra lối thoát khi không bên nào muốn nhân nhượng, đất nước ấy vẫn đang chìm trong khói lửa điêu tàn. Theo AFP, kể từ ngày 24-1 đến nay, đã có ít nhất 229 người thiệt mạng bởi các cuộc giao tranh giữa chính phủ và lực lượng nổi dậy, bao gồm cả 145 dân thường. Một vụ đảo chính đã bị đập tan, và để đáp lại, ngày 30-1, một đường ống dẫn khí đốt đã bị phá hủy, hòng dồn chính quyền của Tổng thống Át-xát lún sâu hơn vào khó khăn. Dĩ nhiên, chừng đó là không thể đủ để Át-xát sẵn sàng từ bỏ quyền lực. Quân đội của ông đã, đang và vẫn sẽ còn sẵn sàng phản công trấn áp, khi họ còn cảm thấy chưa hoàn toàn bị bỏ rơi, như tình trạng đã từng xảy ra ở Ly-bi năm ngoái. Phương Tây, lần này, sẽ không thể "phớt lờ" những phản ứng của Nga và Trung Quốc như vậy nữa. 3. Tựu trung, chỉ những người dân thường Xy-ri là gánh chịu hậu quả thảm khốc. Về điểm này, phải chăng AL cũng đã tự mâu thuẫn với chính mình, khi họ quyết định ngừng sứ mệnh giám sát tại Xy-ri bởi lo sợ bạo lực leo thang. Khi AL chạy trốn khỏi mảnh đất ấy, những chiêu bài chính nghĩa của họ và NATO dường như cũng đã ít nhiều hoen ố. Và khi phe đối lập nhất quyết không chịu đàm phán với chính quyền Át-xát, những lập luận của Nga và Trung Quốc lại càng trở nên giàu sức nặng. Không dễ để một sớm một chiều tháo gỡ mối bòng bong ấy, tuy nhiên, "vẫn có hàng chục người chết hằng ngày tại Xy-ri"...
NGỌC HỒI
|