Bản in
|
| Thứ năm, ngày 17 tháng 5 năm 2012 |
|
Nhãn muộn
Cập nhật lúc
09:00, Thứ ba, 21/02/2012 (GMT+7)
Bài thơ Nhãn muộn của Hồng Vinh
Theo em vào vườn nhãn muộn Quả sai, vỏ mỏng, vị thơm Có phải bởi từ chất đất Công người lai tạo sớm hôm? Tháng tám trời cao xanh hơn Má em hồng thêm trong nắng: "Tiếc anh không về thật sớm Từ hồi vườn nhãn đơm hoa". Sông Hồng cuồn cuộn phù sa Ðàn ong mê say hút mật Năm nay quê nhãn được mùa Cành thấp, cành cao trĩu trịt Nhãn muộn, anh về vẫn kịp Muộn cho quả ngọt đậm hơn Muộn cho dài thêm thương nhớ Khi xa lòng dạ vấn vương... Lũ qua, mùa thu mới chớm Sông Hồng như cánh tay vươn Em trao anh chùm nhãn muộn Ta đi dưới bóng cây vườn... Ðộc đáo ở ngay tiêu đề và cách lập tứ. Nhãn muộn không phải là nhãn cuối mùa còi cọc, quê tôi gọi là nhãn nước hai. Thứ nhãn không làm long (long nhãn) được vì cùi rất mỏng, vị nhạt, người ta thường bỏ mặc không thèm hái, để cho chào mào, chèo bẻo tha hồ ăn. Nhãn muộn mà tác giả nói là thứ nhãn lai tạo, trổ hoa kết trái, qua mùa nhãn rộ vào tháng sáu ta mà vẫn "trĩu trịt", "quả sai, vỏ mỏng, vị thơm" - như một thứ quả lệch mùa, nhưng giữ nguyên hương vị nhãn lồng tiến vua nổi tiếng từ hàng trăm năm trước. Ðiều thú vị đáng nói là ở đấy! Mở đầu từ không gian vườn nhãn muộn qua cách diễn tả thật mềm mại: Theo em vào vườn nhãn muộn. Người thơ bước chân vào đây với tâm hồn thư thái, thanh thản dưới tán lá xanh tươi mát của cây vườn tĩnh lặng mà rì rào sự sống. Anh đã cảm nhận sự thú vị khi thưởng thức bằng tất cả mọi giác quan: thị giác, khứu giác, xúc giác, vị giác, thính giác vẻ đẹp, vị ngọt thơm của những chùm nhãn "cành thấp, cành cao trĩu trịt", như hạnh phúc ngọt ngào sát kề, chỉ cần đưa tay là với được. Trời xanh, nắng nỏ lúc sang thu "sông Hồng cuồn cuộn phù sa", "như cánh tay vươn" ôm ấp, đắp bồi, cả "đàn ong mê say hút mật" nhụy hoa góp phần tạo quả..., tất cả đã làm nên vẻ sum suê, tràn trề nhựa sống, căng mọng ngọt ngào quyến luyến của nhãn muộn quê tôi. Cảnh thiên nhiên vừa có điểm, vừa có diện được hiện ra sống động nhờ mắt nhìn, tai lắng và tưởng tượng; cảnh nào cũng sáng trong, dạt dào, cựa quậy, sinh sôi. Ẩn trong những cảnh vật gợi tả là chiều sâu suy ngẫm của nhà thơ về tất cả những gì chung đúc nên nhãn muộn. Cảnh đẹp, người cũng đẹp. Thiên nhiên trong sáng, người quê chân chất thật thà qua dịu dàng câu nói: Tháng Tám trời cao xanh hơn/má em hồng thêm trong nắng/ "Tiếc anh không về thật sớm/ Từ hồi vườn nhãn đơm hoa". Người ấy, cảnh ấy làm sao không xao động tâm hồn? Nhãn muộn, anh về vẫn kịp/ Muộn cho quả ngọt đậm hơn/ Muộn cho dài thêm thương nhớ... vừa như câu đối đáp, vừa như lời thầm nhủ, hứa hẹn thủy chung với con người và mảnh đất mến yêu này. Muộn không phải là chậm trễ, muộn mằn, lỡ dở. Muộn đồng nghĩa với tái sinh, sinh sôi, phong phú tiếp nối qua thời gian và không gian. Nhãn muộn là một trong những thành quả sáng tạo của con người thời kỳ đổi mới đất nước, đánh thức mọi tiềm năng - từ đất đai phù sa châu thổ, từ ánh sáng khí trời và bàn tay, khối óc. Nhà thơ hỏi mà như đã cùng ta trả lời: Có phải bởi từ chất đất/Công người lai tạo sớm hôm? Bài thơ gián tiếp ngợi ca công cuộc đổi mới, rất chính trị mà trữ tình. Lạ là không có một chữ "Hưng Yên" nào, mà vẫn nhận ra sản vật nổi tiếng và con người của quê hương tôi đó!
NGUYỄN NGUYÊN TẢN
|
THƠ
|
