TIN HỌC - NHÂN DÂN ĐIỆN TỬ

Tạo sân chơi công bằng cho doanh nghiệp lĩnh vực nội dung số

Cập nhật lúc 00:52, Thứ ba, 31/01/2012 (GMT+7)

Trong tám năm trở lại đây, số người sử dụng in-tơ-nét tại Việt Nam tăng từ 3,1 triệu người lên hơn 32 triệu người. Ði liền với đó là ngành nội dung số, được cho là có tiềm năng rất lớn về mức độ tăng trưởng. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất với các doanh nghiệp lĩnh vực này là khung pháp lý và các chính sách vẫn chưa bắt kịp với sự phát triển, nhất là chưa tạo sân chơi công bằng cho các doanh nghiệp trong nước.

Cùng với sự phát triển của in-tơ-nét, nhiều sản phẩm nội dung số của các doanh nghiệp trong nước từng bước có chỗ đứng trên thị trường Việt Nam. Nhưng mọi việc cứ dần xấu đi khi một số doanh nghiệp hàng đầu của nước ngoài đầu tư vào hoạt động này tại Việt Nam và hưởng lợi từ việc kinh doanh xuyên biên giới, họ không phải đóng thuế, không phải kiểm duyệt từ khóa tìm kiếm... Thị phần cứ dịch chuyển dần, và đến năm 2011, không còn bất cứ sản phẩm "made in Việt Nam" nào xuất hiện trên Top ba bảng xếp hạng công cụ tìm kiếm Việt Nam, thay vào đó là ba công cụ hoàn toàn từ nước ngoài là Google, Bing và Yahoo!. Và bây giờ, khi chúng ta gần như đã thua trắng trên các mặt trận tìm kiếm, email và chat. Cứ theo đà này, các doanh nghiệp trong nước có khả năng tiếp tục thua khi phải đối đầu các "ông lớn" khác trong lĩnh vực mới của ngành nội dung số là mạng xã hội. Dẫu biết rằng các doanh nghiệp trong nước đang rất nỗ lực và thế mạnh của các doanh Việt Nam hoàn toàn có thể giúp cho họ có được những sản phẩm đủ mạnh, đủ sức để cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài. Hiện nay, có thể nói rằng các doanh nghiệp nội dung số đang ở trong tình trạng bảo hộ ngược, doanh nghiệp nước ngoài thì hoạt động kinh doanh tại Việt Nam mà không bị ràng buộc, không có chế tài xử lý, trong khi doanh nghiệp Việt Nam lại có rất nhiều đơn vị, rất nhiều quy định quản lý, xử phạt.

Theo thống kê, năm 2011, các doanh nghiệp lớn như Google, Yahoo!, Facebook thu được khoảng 40 triệu USD từ quảng cáo tại Việt Nam. Con số hấp dẫn này cho thấy thị trường quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam rất tiềm năng. Doanh thu những doanh nghiệp này đang chiếm 60% thị phần, trong khi đó chỉ có khoảng 30 doanh nghiệp trong nước hoạt động trong lĩnh vực này chiếm chưa đến 40% thị phần còn lại. Cho dù đã chính thức hay không chính thức kinh doanh tại Việt Nam, thì thực tế, các doanh nghiệp hàng đầu thế giới như Google, Yahoo!, Facebook... đang cạnh tranh rất quyết liệt với các doanh nghiệp trong nước.

Các nghiên cứu chi tiết cho thấy trong số 26,8 triệu người ở Việt Nam đang sử dụng in-tơ-nét để đọc tin tức, sử dụng web tìm kiếm, phục vụ cho học tập, nghiên cứu, công việc, giải trí và vào các trang mạng xã hội, diễn đàn, viết blog... Một thống kê cho thấy có tới 50% các trang thông tin điện tử trong bảng Top 10 hiện nay thuộc về nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài, những đơn vị không chịu bất cứ sự kiểm duyệt nào của các cơ quan chức năng. Ðây chính là một vấn đề cạnh tranh không lành mạnh, dẫn đến tình trạng bảo hộ ngược, các doanh nghiệp nước ngoài đang được ưu đãi hơn về mặt chính sách so với doanh nghiệp trong nước.

Theo nhận định, các doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có khả năng cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài trong lĩnh vực nội dung số. Sự tồn tại của các báo điện tử VNE, Dân Trí; sự xuất hiện của cổng thông tin Zing hay website thương mại điện tử vatgia là những bằng chứng rõ rệt. Tuy nhiên, hiện nay các doanh nghiệp nước ngoài đang tập trung hơn vào thị trường Việt Nam và nếu tình trạng bảo hộ ngược vẫn tiếp diễn, chắc chắn bảng xếp hạng lĩnh vực này sẽ có ít hoặc thậm chí không có sự xuất hiện của doanh nghiệp Việt Nam. Các doanh nghiệp trong nước cho rằng tiềm lực và công nghệ là thế mạnh rất lớn của các doanh nghiệp nước ngoài. Nhưng điều lo ngại nhất lại không nằm ở đó, mà là ở chính sách quản lý của Nhà nước. Phó giám đốc VTC Online, Trưởng dự án mạng xã hội GO.vn Phan Anh Tuấn cho rằng: Nếu cứ tiếp diễn thế này có thể thấy ngành nội dung số sẽ biến mất như ngành điện tử nước nhà trước đây.

Ðể tự cứu lấy mình trước khi "hụt hơi" trên mảng thị trường nội dung số trong nước, nhiều doanh nghiệp đã phải tìm hướng đi mới như xây dựng nền tảng, cơ sở hạ tầng để hợp tác kinh doanh với các doanh nghiệp khác, hoặc tìm kiếm thị trường nước ngoài nhằm tìm kiếm lợi nhuận và hy vọng giữ được ngành sản xuất trong nước không bị lãng quên, tụt hậu so với sự phát triển chung của thế giới. Tuy nhiên, sự quan tâm sát sao hơn của các cơ quan quản lý nhà nước nhằm có một chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển vẫn là điều rất quan trọng.

TRẦN PHƯƠNG